KWALIFIKACJA BUD15 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 16.
Które uszkodzenie nawierzchni asfaltowej zaznaczono na zamieszczonej ilustracji?
Ilustracja przedstawia fragment nawierzchni asfaltowej z widocznymi uszkodzeniami.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysadzina to miejscowe wybrzuszenie nawierzchni, zwykle o charakterze deformacji (podniesienie powierzchni). W odróżnieniu od wyboju (ubytku) nie ma braku materiału, a w odróżnieniu od sfalowania nie tworzy ciągłych fal na dłuższym odcinku.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznawanie uszkodzeń nawierzchni asfaltowych w praktyce utrzymaniowej opiera się przede wszystkim na cechach wizualnych: czy jest to ubytkowe (brak materiału), deformacyjne (zmiana kształtu bez ubytku), czy związane ze spękaniami lub rozwarstwieniem. W tym zadaniu kluczowe jest odróżnienie deformacji "do góry" od ubytków "w dół".

Odpowiedź "Wysadzinę." wybiera się wtedy, gdy na ilustracji widać miejscowe wybrzuszenie (podniesienie) nawierzchni. Taki typ uszkodzenia jest klasyfikowany jako deformacja, a nie ubytek. W praktyce jest to istotne, bo inne są przyczyny i dobór naprawy (np. lokalne usunięcie przyczyny i odtworzenie warstw zamiast samego wypełnienia ubytku).

  • Odpowiedź "Wybój." jest nieprawidłowa, gdyż wybój to ubytkowe uszkodzenie jezdni (dziura/wykruszenie), czyli brakuje materiału i powierzchnia jest zapadnięta względem otoczenia.
  • Odpowiedź "Sfalowanie." jest nieprawidłowa, gdyż sfalowanie oznacza ciągłą deformację w postaci fal/garbów na dłuższym odcinku (zwykle w torach jazdy lub na dojazdach do skrzyżowań), a nie pojedyncze, punktowe wybrzuszenie.
  • Odpowiedź "Przełom." jest nieprawidłowa, ponieważ termin ten odnosi się do innego typu zniszczeń (kojarzonych z pęknięciami/załamaniami lub przełamaniem warstw), a nie do typowego, lokalnego wybrzuszenia powierzchni.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy widzisz ubytki (brak kruszywa/asfaltu, ostre krawędzie i zagłębienie), czy deformację (materiał "zostaje", ale zmienia kształt). Dopiero potem dobieraj nazwę: punktowa deformacja "do góry" najczęściej będzie klasyfikowana jako wysadzina.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wysadzina to miejscowe wybrzuszenie (podniesienie) nawierzchni, zaliczane do deformacji. Nie jest ubytkiem materiału jak wybój. Na zdjęciu zwykle widać "garb" lub lokalne uniesienie powierzchni względem otoczenia.
Sprawdź kierunek zmiany: wysadzina to wypiętrzenie "do góry", a wybój to ubytek "w dół" z brakującym materiałem. W wyboju krawędzie bywają ostre i wykruszone, a w wysadzinie materiał pozostaje, tylko jest zdeformowany.
Sfalowanie ma zwykle charakter ciągły: występuje na dłuższym odcinku w formie fal/garbów, często w torach jazdy. Wysadzina jest lokalna i punktowa. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy deformacja powtarza się wzdłuż jezdni.
Najczęściej rozważa się przeciążenia ruchem, nieprawidłową nośność warstw, błędy wykonawcze (zagęszczenie, lepiszcze), a także wpływ warunków wodno-gruntowych. Kluczowe jest, czy uszkodzenie ma formę ubytku, spękań czy deformacji – to kieruje dalszą diagnozą.
Wybój jest groźny, gdy jest głęboki, ma ostre krawędzie albo występuje w torze jazdy i na łukach. Może powodować uszkodzenia kół i utratę panowania nad pojazdem. Dlatego ubytki nawierzchni często dostają wysoki priorytet napraw w utrzymaniu dróg.
Termin "przełom" bywa wiązany z uszkodzeniami o charakterze pęknięcia/załamania lub przełamania warstw. Nie jest to typowa nazwa dla samej deformacji w postaci wybrzuszenia. Na egzaminie porównuj, czy problem dotyczy kształtu, czy ciągłości materiału.
Szukaj zmiany profilu nawierzchni: "garb", uniesienie, nierówność bez widocznego ubytku. Pomocne są też cienie i linia styku z otoczeniem (np. krawężnik, pobocze). Deformacja zwykle wygląda jak przesunięcie/odkształcenie, a nie jak dziura.
Najczęściej myli się ubytek z deformacją (wybój vs wysadzina), a także przypisuje każdą nierówność do sfalowania. Błąd wynika z patrzenia na jeden detal bez oceny całej geometrii uszkodzenia. Pomaga metoda: najpierw "ubytkowe czy deformacyjne?".
Ucz się parami pojęć, które łatwo pomylić: wybój–wysadzina, koleina–sfalowanie, spękania–ubytki. Do każdego terminu dopisz 2–3 cechy rozpoznawcze i typową naprawę. Trening na zdjęciach z opisem jest skuteczniejszy niż sama definicja.
Podstawowa identyfikacja jest możliwa bez szczegółów technologii, bo opiera się na wyglądzie deformacji. Jednak zrozumienie różnic między ubytkiem, spękaniem i deformacją pomaga unikać pomyłek oraz lepiej uzasadniać dobór naprawy w zadaniach praktycznych.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Wysadzina to miejscowe wybrzuszenie nawierzchni, zwykle o charakterze deformacji (podniesienie powierzchni)."

Materiały:

  • Brak możliwości wskazania konkretnego, zweryfikowanego tytułu – zalecane są aktualne instrukcje/wytyczne zarządcy drogi oraz podręczniki z utrzymania nawierzchni asfaltowych
  • Atlasy/katalogi uszkodzeń nawierzchni (materiały dydaktyczne szkół i zarządców dróg)
  • Notatki z zajęć: klasyfikacja uszkodzeń i metody napraw nawierzchni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego