Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2023



PYTANIE NR 12.
Uszkodzoną śrubę o średnicy 10 mm z gwintem metrycznym o skoku 1,25 mm i długości 125 mm można zastąpić nową o oznaczeniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie śruby z gwintem metrycznym podaje kolejno:
symbol M, średnicę nominalną (10 mm), skok gwintu (1,25 mm) oraz długość śruby (125 mm).
Dlatego poprawny zapis zamiennika to M10 × 1,25 × 125; pozostałe odpowiedzi mają przestawione parametry.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie śruby z gwintem metrycznym stosuje się schemat: M d × P × L, gdzie:

  • M oznacza gwint metryczny,
  • d to średnica nominalna gwintu w milimetrach (np. 10),
  • P to skok gwintu w milimetrach (np. 1,25),
  • L to długość śruby w milimetrach (np. 125).

Jeżeli uszkodzona śruba ma średnicę 10 mm, skok 1,25 mm i długość 125 mm, to jej oznaczenie (oraz oznaczenie prawidłowego zamiennika) musi zachować dokładnie te trzy parametry w tej kolejności. Z tego powodu poprawna odpowiedź brzmi: M10 × 1,25 × 125.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • M1,25 × 10 × 125 – liczba 1,25 nie jest średnicą, tylko skokiem. Umieszczenie jej po "M" zmienia sens oznaczenia i sugeruje inną średnicę.
  • M125 × 10 × 1,25 – liczba 125 nie może oznaczać średnicy gwintu dla typowej śruby w tym zadaniu; to parametr długości, więc został błędnie użyty jako pierwszy wymiar.
  • M10 × 125 × 1,25 – prawidłowa średnica jest na początku, ale skok i długość są zamienione miejscami, co daje nieprawidłowy zapis i może prowadzić do zakupu niewłaściwego elementu.

W praktyce montażowej poprawne odczytanie średnicy i skoku jest kluczowe: niewłaściwy skok spowoduje brak możliwości wkręcenia śruby lub uszkodzenie gwintu w otworze/nakrętce. Długość wpływa na poprawne dociągnięcie połączenia i bezpieczeństwo pracy węzła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis M10 × 1,25 × 125 na śrubie?
To oznaczenie śruby z gwintem metrycznym: M – gwint metryczny, 10 – średnica nominalna (mm), 1,25 – skok gwintu (mm), 125 – długość śruby (mm). Taki zapis pozwala dobrać śrubę o identycznych parametrach współpracy.
Jak rozpoznać, która liczba w oznaczeniu śruby jest skokiem gwintu?
Skok gwintu to zwykle druga wartość po średnicy w zapisie typu M d × P. Ma często postać ułamkową, np. 1,25; 1,5; 2,0. Skok mówi, o ile milimetrów przesunie się śruba osiowo przy jednym pełnym obrocie wkręcania.
Dlaczego nie wolno pomylić skoku 1,25 mm z długością 125 mm?
Skok i długość mają inną funkcję: skok decyduje o zgodności gwintu z nakrętką/otworem, a długość o zasięgu wkręcenia i docisku elementów. Zły skok może zniszczyć gwint lub uniemożliwić montaż, nawet jeśli średnica i długość są poprawne.
Czy każdy gwint M10 ma taki sam skok?
Nie. Dla tej samej średnicy nominalnej mogą istnieć różne skoki (np. skok zgrubny i drobnozwojny). Dlatego w oznaczeniu często podaje się skok, np. M10 × 1,25. Pominięcie lub założenie "domyślnego" skoku to częsty błąd przy doborze zamienników.
Jakie narzędzia pomagają sprawdzić średnicę i skok uszkodzonej śruby?
Do średnicy używa się zwykle suwmiarki (pomiar średnicy zewnętrznej gwintu). Do skoku najwygodniejszy jest grzebień do gwintów, którym dopasowuje się ząbki do profilu gwintu i odczytuje skok. To szybka metoda w warsztacie montażowym.
Jak zapisać oznaczenie śruby, gdy w zadaniu podano średnicę, skok i długość?
Stosuj kolejność: M + średnica + skok + długość, czyli M d × P × L. Przykład: średnica 10 mm, skok 1,25 mm, długość 125 mm zapisuje się jako M10 × 1,25 × 125. Najpierw dobierasz średnicę i skok, a potem długość.
Kiedy w oznaczeniu śruby podaje się samą średnicę bez skoku?
W praktyce spotyka się skrócone zapisy (np. M10), gdy skok jest przyjęty jako typowy dla danej średnicy w danym standardzie lub kontekście. W zadaniach egzaminacyjnych, gdy skok jest podany liczbowo, należy go uwzględnić w oznaczeniu, aby uniknąć niejednoznaczności.
Dlaczego kolejność liczb w oznaczeniu M10 × 1,25 × 125 jest ważna?
Kolejność koduje znaczenie parametrów: pierwsza liczba po "M" to średnica, kolejna to skok, a ostatnia to długość. Przestawienie wartości (np. M10 × 125 × 1,25) może wyglądać "podobnie", ale opisuje inny parametr w innym miejscu, co w magazynie lub sklepie prowadzi do wydania niewłaściwej śruby.
Jakie są skutki zastosowania śruby o innym skoku niż w otworze gwintowanym?
Najczęściej: trudności z wkręceniem, zatarcie, uszkodzenie nitek gwintu, a nawet pęknięcie elementu. Nawet niewielka różnica skoku powoduje, że zwoje nie pokrywają się prawidłowo. W montażu maszyn oznacza to ryzyko awarii połączenia i kosztownej naprawy gwintu.
Jak przygotować się do pytań o gwinty na egzaminie mechanika-montera?
Ćwicz trzy rzeczy: czytanie oznaczeń (M, średnica, skok, długość), pomiary suwmiarką i grzebieniem oraz dobór elementów złącznych do typowych połączeń. Dobrze działa rozwiązywanie krótkich zadań: "podano d, P, L – wybierz poprawny zapis".
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Metric screw thread" (opis oznaczeń M, d, P), https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_metric_screw_thread - dostęp 2026-03-02
  • ISO (opis norm dot. gwintów metrycznych, strona tematyczna norm ISO metric screw threads), https://www.iso.org/search.html?q=metric%20screw%20thread - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Tablice gwintów metrycznych (średnice nominalne i skoki)
  • Katalogi producentów elementów złącznych (opis sposobu oznaczania śrub i nakrętek)
  • Podręczniki do podstaw konstrukcji maszyn – rozdział o połączeniach gwintowych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego