Aby policzyć procentowy udział kosztów zmiennych w całkowitych kosztach transportu, trzeba wykonać dwa kroki: (1) ustalić, które pozycje z tabeli są kosztami zmiennymi, (2) podzielić sumę kosztów zmiennych przez sumę wszystkich kosztów i wynik pomnożyć przez 100%.
1) Identyfikacja kosztów zmiennych
Koszty zmienne to takie, które rosną wraz z intensywnością eksploatacji pojazdu (np. przebiegiem, liczbą kursów). Typowe przykłady to paliwo oraz materiały eksploatacyjne (oleje, płyny). W tabeli odpowiada temu pozycja "zużycie paliw/płynów/olejów" o wartości 500 (tys. zł).
2) Suma kosztów całkowitych
Koszty całkowite to suma wszystkich pozycji z tabeli. W tym typie zadań amortyzacja oraz ubezpieczenie traktuje się jako koszty stałe (ponoszone niezależnie od liczby kursów), a wynagrodzenia kierowców – jako stałe, gdy mają charakter stałej kwoty miesięcznej. Zatem suma kosztów wynosi 380 + 120 + 500 = 1000 (tys. zł).
3) Obliczenie udziału procentowego
- Udział = 500 / 1000 = 0,50
- Udział procentowy = 0,50 · 100% = 50%
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
Wartości 38% i 12% zwykle wynikają z pomylenia podstawy obliczeń (np. potraktowania jednej z pozycji jako całości) albo z błędnego założenia, że wynagrodzenia są zmienne. Wynik 62% może pochodzić z dodania kosztów wynagrodzeń do kosztów zmiennych, choć w tym ujęciu dydaktycznym wynagrodzenia zasadnicze i koszty typu amortyzacja/ubezpieczenie należą do kosztów stałych lub co najwyżej mieszanych. Poprawna metoda to zawsze: koszty zmienne / koszty całkowite.
