KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 44.
W barach wyskalowane są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bar jest jednostką ciśnienia powszechnie spotykaną w pneumatyce i hydraulice. Przyrządem służącym do pomiaru ciśnienia jest manometr, więc to on ma skalę opisaną w barach. Pozostałe przyrządy dotyczą innych wielkości (przepływu, prędkości, lepkości).

Pełne wyjaśnienie:

Jednostka bar odnosi się do ciśnienia. W praktyce warsztatowej i przemysłowej (zwłaszcza w pneumatyce i hydraulice) skale wielu przyrządów do kontroli ciśnienia są opisane właśnie w barach, bo taka jednostka jest wygodna w typowych zakresach pracy instalacji.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "manometry." Manometr to przyrząd przeznaczony do bezpośredniego pomiaru ciśnienia (np. na wyjściu z reduktora, na zbiorniku, w rozdzielaczu hydraulicznym). Skala manometru może być opisana w barach (czasem równolegle także w innych jednostkach).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ dotyczą innych wielkości:

  • "przepływomierze." służą do pomiaru natężenia przepływu (objętościowego lub masowego). Jednostki przepływu to np. litry na minutę albo metry sześcienne na godzinę, a nie bar.
  • "prędkościomierze." mierzą prędkość (np. liniową lub obrotową). Jednostki to np. m/s, km/h lub obr/min, więc nie są one "wyskalowane w barach".
  • "wiskozymetry." służą do wyznaczania lepkości cieczy. Jednostki lepkości to inne wielkości fizyczne (nie ciśnienie), więc skala w barach nie pasuje do ich funkcji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się bar, najpierw skojarz go z ciśnieniem, a dopiero potem wybierz przyrząd odpowiadający tej wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że podziałka skali i wartości odczytu są opisane jednostką bar, czyli jednostką ciśnienia. Taki zapis spotyka się często w praktyce pneumatyki i hydrauliki, gdzie zakresy ciśnień roboczych wygodnie wyraża się w barach.
Manometr mierzy ciśnienie medium (np. powietrza w pneumatyce lub oleju w hydraulice). Odczyt pomaga ocenić poprawność nastaw reduktora, stan instalacji oraz wykryć spadki ciśnienia wynikające z nieszczelności lub przeciążeń.
Bo bar jest jednostką ciśnienia, a manometr jest przyrządem do pomiaru ciśnienia. Przepływomierz dotyczy przepływu, więc jego wskazania są w jednostkach ilości medium na czas (np. l/min), a nie w barach.
Bar nie jest jednostką podstawową SI, ale w praktyce inżynierskiej bywa szeroko stosowany do opisu ciśnienia (np. w pneumatyce). Na egzaminie najważniejsze jest rozpoznanie, że "bar" oznacza ciśnienie i prowadzi do wyboru właściwego przyrządu pomiarowego.
Manometr to zwykle wskaźnik analogowy (tarcza i wskazówka) do odczytu lokalnego. Czujnik/przetwornik ciśnienia daje najczęściej sygnał elektryczny do sterownika lub wyświetlacza. Oba dotyczą ciśnienia, ale manometr "ma skalę", a czujnik ma parametry sygnału.
Najczęściej spotkasz go przy reduktorze ciśnienia, w zespole przygotowania powietrza oraz na elementach, gdzie trzeba szybko sprawdzić ciśnienie robocze. Ułatwia to uruchomienie układu i diagnozę spadków ciśnienia w czasie pracy.
Częsty błąd to wybór przyrządu "na skojarzenie" zamiast po wielkości fizycznej. Uczniowie mylą bar z parametrami ruchu lub przepływu i zaznaczają prędkościomierz albo przepływomierz. Pomaga zasada: bar = ciśnienie i dopiero potem dobór przyrządu.
Przepływomierz mierzy natężenie przepływu medium (objętościowe lub masowe). Wynik jest podawany w jednostkach typu l/min, m³/h albo jednostkach masy na czas. Nie są to jednostki ciśnienia, więc nie będą to bary.
Wiskozymetr służy do pomiaru lepkości cieczy, czyli oporu płynięcia. Lepkość to inna wielkość fizyczna niż ciśnienie, dlatego skala w barach nie pasuje do jego funkcji. Bar dotyczy wyłącznie ciśnienia, a nie lepkości.
Najpierw dopasuj jednostkę do wielkości fizycznej (np. bar → ciśnienie), a potem wybierz przyrząd, który tę wielkość mierzy. Jeśli odpowiedzi zawierają różne przyrządy, sprawdź, czy każdy z nich rzeczywiście pracuje w danej wielkości (ciśnienie, przepływ, prędkość, lepkość).
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Bar jest jednostką ciśnienia powszechnie spotykaną w pneumatyce i hydraulice."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI), 9th edition, 2019, rozdział o jednostkach spoza SI dopuszczonych do stosowania (m.in. bar) oraz definicje jednostek

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw pneumatyki i hydrauliki siłowej (działy: pomiar i aparatura kontrolno-pomiarowa)
  • Materiały dydaktyczne z metrologii technicznej dla mechatroników (przyrządy pomiarowe i jednostki)
  • Katalogi producentów aparatury pneumatycznej/hydraulicznej (sekcje: manometry i czujniki ciśnienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego