KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 9.
W bieżącym miesiącu przedsiębiorstwo planuje wyprodukować 2 000 sztuk wyrobów gotowych. Norma techniczna zużycia materiału na 1 sztukę wyrobu gotowego wynosi 0,7 kg. Zapas początkowy materiału wynosi 300 kg, a planowany zapas końcowy 250 kg. Ile kilogramów materiału należy zakupić, aby zrealizować miesięczny plan produkcji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ustalić zakup materiału, najpierw oblicza się zużycie na planowaną produkcję: 2000 × 0,7 = 1400 kg. Następnie koryguje się je o zapasy: zakup = zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy = 1400 + 250 − 300 = 1350 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W planowaniu zaopatrzenia nie wystarczy policzyć samego zużycia wynikającego z planu produkcji. Trzeba jeszcze uwzględnić, ile materiału firma już ma na początku okresu oraz jaki stan zapasu chce utrzymać na koniec miesiąca.

Krok 1: oblicz planowane zużycie materiału
Plan produkcji: 2000 szt.
Norma zużycia: 0,7 kg/szt.
Zużycie = 2000 × 0,7 = 1400 kg.

Krok 2: uwzględnij zmianę zapasów
Zapas początkowy = 300 kg (to materiał dostępny bez zakupu w bieżącym miesiącu).
Planowany zapas końcowy = 250 kg (taki stan ma pozostać po zakończeniu produkcji).

Stosuje się bilans: zakup = zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy.
Zakup = 1400 + 250 − 300 = 1350 kg.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 1400 kg byłby poprawny tylko wtedy, gdyby pomijać zapasy (co w tym zadaniu byłoby błędem).
  • Wyniki typu 1450 kg często powstają z dodania zapasu końcowego bez odjęcia początkowego albo z pomylenia kierunku korekty.
  • Wyniki znacznie większe (np. 1950 kg) zwykle wynikają z błędnego zsumowania wszystkich wielkości (zużycia i obu zapasów), zamiast policzenia różnicy zapasów.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą kontrolę: jeżeli zapas końcowy ma być mniejszy niż początkowy (250 < 300), to zakup powinien być mniejszy niż samo zużycie (1350 < 1400) — to potwierdza poprawność rachunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się bilans: zakup = zużycie + zapas końcowy − zapas początkowy. Najpierw liczysz zużycie: plan produkcji × norma zużycia na 1 sztukę. Potem korygujesz o zapasy, bo część materiału już masz, a część ma zostać na koniec.
Norma techniczna zużycia to ilość materiału przypadająca na wykonanie jednej sztuki wyrobu w warunkach przyjętych w firmie. Jest podstawą do planowania zapotrzebowania i kosztów materiałowych. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się, że norma obejmuje całe zużycie na wyrób.
Dodaje się go, bo firma chce po realizacji produkcji zostawić określoną ilość materiału na magazynie. To oznacza, że oprócz materiału zużytego w produkcji trzeba jeszcze "zabezpieczyć" stan końcowy. Bez tego zakup byłby zaniżony i zapas końcowy nie zostałby osiągnięty.
Zapas początkowy to materiał już dostępny na początku miesiąca, więc zmniejsza on potrzebę zakupów w bieżącym okresie. W bilansie działa jak "źródło" pokrycia zużycia. Typowy błąd polega na dodaniu zapasu początkowego, co sztucznie zawyża zakupy.
Wykonaj szybką kontrolę logiczną: jeśli zapas końcowy jest mniejszy niż początkowy, to część zużycia pokrywasz z magazynu, więc zakup powinien być mniejszy niż samo zużycie. Jeśli zapas końcowy jest większy, zakup będzie większy od zużycia.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie zapasów (liczenie tylko produkcja × norma), odwrócenie znaków w bilansie (dodanie zamiast odjęcia zapasu początkowego), oraz mechaniczne sumowanie wszystkich danych. Pomaga zapamiętanie stałego wzoru i krótka kontrola sensowności wyniku.
Zapas początkowy to stan materiału na początku okresu planistycznego, dostępny przed zakupami. Zapas końcowy to planowany stan, który ma pozostać na koniec okresu (np. jako bufor ciągłości produkcji). Różnica między nimi wpływa na wielkość zakupów.
Zależy od treści zadania. Jeśli podano wyłącznie normę zużycia na sztukę i brak informacji o stratach, zwykle przyjmuje się, że norma już je obejmuje albo że pomija się je w obliczeniach. Gdy pojawiają się dodatkowe dane o odpadach, trzeba je doliczyć do zużycia.
To proste mnożenie: liczba sztuk × kilogramy na sztukę. Ważne jest uważne odczytanie jednostek (kg/szt.). Częsty błąd to pomylenie przecinka dziesiętnego (0,7) lub nieuwzględnienie, że wynik zużycia nie jest jeszcze wynikiem zakupu, jeśli występują zapasy.
Ćwicz serię zadań na bilans zapasów: raz zapas końcowy większy, raz mniejszy od początkowego. Naucz się jednego wzoru i zawsze zapisuj go przed podstawieniem liczb. Dodatkowo rób "kontrolę sensu" wyniku (porównanie zakupu z zużyciem), by wyłapać błąd znaku.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów / rachunkowości zarządczej (temat: koszty materiałów, normy zużycia)
  • Zadania z planowania zaopatrzenia: bilansowanie zapasu początkowego i końcowego
  • Notatki/arkusze ćwiczeniowe z kalkulacji zapotrzebowania materiałowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego