Aby jak najpełniej poznać opinię podopiecznego o pobycie w placówce, terapeuta zajęciowy powinien stosować pytania otwarte. Taki typ pytań daje przestrzeń do samodzielnego sformułowania odpowiedzi, opisania emocji, przykładów oraz szczegółów sytuacji. Dzięki temu uzyskuje się materiał jakościowy: co było pomocne, co trudne, co wymaga poprawy i jakie potrzeby są nadal niezaspokojone.
Dlaczego "otwarte" są najlepsze?
- Umożliwiają wypowiedź bez narzuconych kategorii odpowiedzi.
- Zmniejszają ryzyko pominięcia ważnych aspektów, o które terapeuta nie pomyślał.
- Wspierają budowanie relacji i poczucie wysłuchania (ważne w kontakcie pomocowym).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Odpowiedź "zamknięte" jest niekorzystna, gdy celem jest poznanie opinii w szerokim zakresie. Pytania zamknięte sprawdzają się raczej do doprecyzowania faktów (np. częstotliwości, wyboru wariantu), ale ograniczają głębię wypowiedzi.
- Odpowiedź "sugerujące" jest błędna, ponieważ zawiera podpowiedź i może wpływać na treść odpowiedzi. W efekcie terapeuta ryzykuje uzyskanie deklaracji zgodnej z sugestią, a nie rzeczywistej opinii podopiecznego.
- Odpowiedź "przejściowe" nie jest standardowym, jednoznacznym typem pytania w typologii używanej w rozmowie/wywiadzie. Może być rozumiana różnie (np. jako "wprowadzające" lub "pomostowe"), co nie odpowiada celowi pełnego poznania opinii.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się cel "jak najpełniejsze poznanie opinii", zwykle właściwym wyborem są pytania otwarte (np. "Jak oceniasz…?", "Co było dla Ciebie najtrudniejsze?", "Co warto zmienić?"). Pytania zamknięte traktuj jako narzędzie uzupełniające, a nie główne.
