KWALIFIKACJA LES1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 16.
W celu obniżenia środka ciężkości harwestera zaleca się wypełnienie jego opon roztworem chlorku wapnia maksymalnie do poziomu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Napełnianie opon roztworem CaCl₂ służy dociążeniu dolnej części koła, co obniża środek ciężkości i poprawia stabilność harwestera. Zaleca się poziom maksymalnie ok. 75% objętości opony, bo większe napełnienie może nadmiernie obciążać oś i zwiększać ryzyko uszkodzeń opony oraz problemów serwisowych.

Pełne wyjaśnienie:

Balastowanie opon harwestera roztworem chlorku wapnia (CaCl₂) jest praktyką stosowaną po to, aby obniżyć środek ciężkości i poprawić stabilność maszyny na nierównym, pochyłym terenie. Ciecz gromadzi się w dolnej części opony, zwiększając masę "na dole" układu jezdnego, co zmniejsza skłonność do przechyłu i pomaga w utrzymaniu przyczepności.

Dlaczego maksymalnie 75% objętości? Jest to kompromis między uzyskaniem wyraźnego efektu stabilizacyjnego a bezpieczeństwem eksploatacji. Przy napełnieniu do ok. 75% nadal pozostaje poduszka powietrzna, która umożliwia prawidłową pracę opony (ugięcie, tłumienie nierówności) oraz ustawienie zalecanego ciśnienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 100% oznacza praktycznie brak miejsca na powietrze, co może powodować problemy z prawidłowym ugięciem, wzrost obciążeń osi i ryzyko uszkodzeń opony lub elementów układu jezdnego; pojawiają się też kłopoty serwisowe przy montażu/demontażu.
  • 20% i 10% to wartości zbyt małe, aby istotnie obniżyć środek ciężkości; masa cieczy jest wtedy niewielka, więc efekt stabilizacyjny może być niezauważalny, szczególnie w ciężkich maszynach pracujących z żurawiem.

W praktyce po wtłoczeniu roztworu do właściwego poziomu oponę dopompowuje się powietrzem do zalecanego ciśnienia i kontroluje parametry sezonowo. Kluczowe jest traktowanie 75% jako wartości maksymalnej, a nie zachęty do przepełniania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Roztwór CaCl₂ działa jak balast: dociąża dolną część kół, obniża środek ciężkości i poprawia stabilność na nierównym terenie. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko przechyłu/wywrócenia i często rośnie przyczepność, co jest ważne przy pracy na stokach i w koleinach.
Przy 75% pozostaje poduszka powietrzna potrzebna do prawidłowego ugięcia i tłumienia nierówności. Wypełnienie 100% może nadmiernie obciążać oś i oponę, pogarszać pracę ogumienia i utrudniać serwis. Dlatego 75% traktuje się jako bezpieczny limit maksymalny.
Tak mała ilość cieczy zwykle daje niewielki efekt stabilizacyjny: masa balastu jest zbyt mała, by zauważalnie obniżyć środek ciężkości ciężkiej maszyny. Operator może wtedy błędnie uznać, że balastowanie "nie działa", mimo że problemem jest zbyt niski poziom napełnienia.
Dociążenie kół "na dole" zmniejsza skłonność do przechyłu i poprawia kontakt opony z podłożem. W praktyce pomaga to utrzymać stabilność podczas pracy żurawiem, skrętów i jazdy po poprzecznych nierównościach. Nie zastępuje to jednak prawidłowej techniki jazdy i oceny nachylenia terenu.
Woda bywa używana jako balast, ale w warunkach zimowych może zamarzać, co grozi uszkodzeniami i problemami eksploatacyjnymi. Roztwór CaCl₂ stosuje się m.in. dlatego, że lepiej sprawdza się w niskich temperaturach. O wyborze cieczy i stężeniu powinny decydować zalecenia serwisowe i warunki pracy.
Najczęstsze to: przepełnienie (powyżej limitu) z myślą, że poprawi to stabilność, pominięcie kontroli ciśnienia po napełnieniu, użycie niewłaściwego roztworu lub zbyt słabego stężenia oraz brak kontroli sezonowej. Błędy te zwiększają ryzyko awarii ogumienia i pogorszenia prowadzenia maszyny.
Zwykle wtedy, gdy maszyna pracuje na nierównym terenie, na stokach, w miękkim gruncie lub gdy zależy na poprawie stabilności podczas operacji żurawiem. Decyzję należy łączyć z oceną obciążeń osi i zaleceń producenta, bo dodatkowa masa wpływa na układ jezdny oraz transport.
W praktyce kontrolę wykonuje się podczas obsługi ogumienia: sprawdza się poziom cieczy w oponie (zależnie od procedury serwisowej) i zawsze weryfikuje ciśnienie powietrza po napełnieniu. Ważna jest regularność, np. kontrola sezonowa, bo ubytki cieczy i wahania ciśnienia wpływają na stabilność.
Gdy cieczy jest za dużo, opona ma mniejszą zdolność do sprężystego ugięcia, a obciążenia dynamiczne przenoszą się silniej na karkas opony i elementy układu jezdnego. Dodatkowo rośnie masa nieresorowana. Skutkiem mogą być przyspieszone uszkodzenia opony oraz większe obciążenie osi.
Ucz się zaleceń eksploatacyjnych: po co stosuje się balast, jaki jest bezpieczny limit napełnienia, jakie są skutki przepełnienia i niedopełnienia oraz co trzeba sprawdzić po wykonaniu czynności (np. ciśnienie). Pomaga łączenie tematu z BHP i stabilnością maszyn na stoku.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Napełnianie opon roztworem CaCl₂ służy dociążeniu dolnej części koła, co obniża środek ciężkości i poprawia stabilność harwestera."

Źródła:

  • pl.wikipedia.org/wiki/Chlorek_wapnia – informacje ogólne o CaCl₂ (właściwości, zastosowania) – dostęp 2026-02-18
  • en.wikipedia.org/wiki/Calcium_chloride – informacje ogólne o CaCl₂ (w tym roztwory i zastosowania) – accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR producentów harwesterów/forwarderów (sekcje: ogumienie, balastowanie)
  • Materiały szkoleniowe z eksploatacji maszyn leśnych (stabilność, układ jezdny, BHP pracy na stokach)
  • Podstawowe opracowania o ogumieniu maszyn roboczych (balastowanie cieczą, wpływ na obciążenia osi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego