KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 18.
W celu oceny stanu technicznego silnika indukcyjnego trójfazowego zasilanego napięciem 230/400 V, który nie był uruchamiany od dłuższego czasu, dokonano jego oględzin i pomiarów. Na podstawie wyników pomiarów zamieszczonych w tabeli, określ stan techniczny tego silnika.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów rezystancji pomiędzy zaciskami silnika indukcyjnego trójfazowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Wyniki pomiarów pozytywne." jest właściwa, gdy wartości z tabeli mieszczą się w dopuszczalnych granicach: brak wskazań uszkodzenia izolacji, rezystancje uzwojeń są poprawne i zbliżone między fazami. Pozostałe opcje opisują typowe nieprawidłowości: defekt izolacji, odchyłkę rezystancji jednej fazy lub nadmierną asymetrię.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena stanu technicznego silnika indukcyjnego po długim przestoju polega na połączeniu oględzin (zabrudzenia, ślady przegrzania, wilgoć, stan zacisków) z pomiarami wykonanymi przed uruchomieniem. W praktyce kluczowe jest, czy wyniki wskazują na możliwość bezpiecznego startu bez ryzyka zwarcia, nadmiernych prądów i przegrzewania.

Odpowiedź "Wyniki pomiarów pozytywne." jest poprawna wtedy, gdy z tabeli wynika, że:

  • nie ma przesłanek pogorszenia izolacji (brak wyniku wskazującego na niebezpiecznie niski poziom izolacji),
  • rezystancje uzwojeń mieszczą się w oczekiwanym zakresie dla danej maszyny i metody pomiaru,
  • rezystancje faz są do siebie zbliżone, czyli nie występuje istotna asymetria.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne (przy założeniu, że tabela nie pokazuje takich odchyleń)?

  • "Uszkodzona izolacja uzwojenia W." oznaczałaby, że pomiar/oględziny wskazują degradację izolacji konkretnej fazy (np. zawilgocenie, przetarcia, przebicia). To wprost dyskwalifikuje silnik do uruchomienia bez działań naprawczych (suszenie, czyszczenie, serwis).
  • "Zbyt duża rezystancja uzwojenia U." sugeruje nienormalny stan jednej fazy (np. przerwa, słaby styk, uszkodzenie połączeń). Taki przypadek zwykle powoduje nierównomierną pracę i wzrost strat, więc nie można go uznać za wynik pozytywny.
  • "Zbyt duża asymetria rezystancji uzwojeń." dotyczy różnic międzyfazowych. Nadmierne rozbieżności rezystancji (po uwzględnieniu warunków pomiaru, np. temperatury) mogą wskazywać na uszkodzenie uzwojenia lub połączeń i są sygnałem ostrzegawczym przed uruchomieniem.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach zawsze porównuj fazy między sobą (U–V–W) oraz oceniaj, czy tabela wskazuje na jednoznaczną usterkę. Jeżeli wszystkie kryteria w tabeli są spełnione, właściwa jest odpowiedź ogólna o pozytywnym wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Asymetria rezystancji uzwojeń to różnice między rezystancjami poszczególnych faz (U, V, W). Zbyt duże rozbieżności mogą wskazywać na uszkodzenie uzwojenia, słabe połączenie, przerwę lub lokalne przegrzanie. W diagnostyce porównuje się fazy między sobą, a nie tylko wartość "w oderwaniu" od pozostałych.
Najczęściej wykonuje się oględziny (wilgoć, zabrudzenia, stan zacisków) oraz pomiary elektryczne, np. rezystancji uzwojeń i kontrolę ich zgodności międzyfazowej. Celem jest wykrycie przerw, zwarć i oznak pogorszenia izolacji przed podaniem napięcia, co zmniejsza ryzyko awarii przy starcie.
Podczas postoju do wnętrza silnika może dostać się wilgoć i zanieczyszczenia, a izolacja może chłonąć wodę lub ulec zabrudzeniu. To zwiększa ryzyko prądów upływu i przebicia po uruchomieniu. Dlatego przed startem po przestoju wykonuje się kontrolę i pomiary, a czasem także suszenie i czyszczenie.
Zbyt duża rezystancja jednej fazy może wynikać z przerwy w uzwojeniu, nadpalonego połączenia, słabego styku w puszce zaciskowej albo uszkodzenia przewodu doprowadzającego. Taki stan bywa przyczyną niesymetrycznych prądów, spadku momentu i przegrzewania. Wymaga weryfikacji połączeń i uzwojeń przed uruchomieniem.
Problem izolacji dotyczy "odseparowania" uzwojeń od obudowy i między sobą (ryzyko upływu i przebicia), a problem rezystancji uzwojeń dotyczy ciągłości i stanu przewodów faz (ryzyko przerwy lub lokalnego uszkodzenia). W zadaniach egzaminacyjnych wskazują na to różne wyniki w tabeli i różne wnioski diagnostyczne.
Nie zawsze. Pozytywne wyniki pomiarów oznaczają, że w badanych parametrach nie stwierdzono nieprawidłowości, ale nie wykluczają wszystkich usterek mechanicznych (łożyska, niewyważenie, ocieranie wirnika). Dlatego diagnostyka praktyczna łączy pomiary, oględziny i obserwację pracy po bezpiecznym uruchomieniu.
Typowe objawy to podejrzenie zawilgocenia, ślady przebicia, zapach spalenizny, zabrudzenia przewodzące oraz wyniki pomiarów sugerujące pogorszenie izolacji. W praktyce uszkodzona izolacja zwiększa ryzyko zwarcia doziemnego i może prowadzić do zadziałania zabezpieczeń. Wtedy silnika nie powinno się uruchamiać bez usunięcia przyczyny.
To zależy od przyjętych kryteriów w zadaniu (zwykle podanych w tabeli lub instrukcji). W praktyce ocenia się, czy różnice nie wynikają z warunków pomiaru (np. temperatura) i czy nie wskazują na usterkę uzwojenia lub połączeń. Na egzaminie należy stosować progi i warunki podane w materiale dołączonym do pytania.
Oznaczenie 230/400 V informuje o napięciach znamionowych uzwojeń w zależności od sposobu połączenia (np. gwiazda/trójkąt) i napięcia sieci. W praktyce poprawne połączenie zacisków jest konieczne do właściwego rozruchu i pracy silnika. Błędne połączenie może powodować zbyt duży prąd lub zbyt mały moment.
Najczęstsze błędy to: patrzenie tylko na jedną fazę bez porównania do pozostałych, mylenie parametrów (izolacja vs. rezystancja uzwojeń), ignorowanie warunków pomiaru oraz wybór odpowiedzi "usterkowej" z samej intuicji. Na egzaminie warto sprawdzić po kolei każde kryterium z tabeli, a dopiero potem wybrać wniosek.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje opisują typowe nieprawidłowości: defekt izolacji, odchyłkę rezystancji jednej fazy lub nadmierną asymetrię.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do "Maszyn elektrycznych" (silniki indukcyjne – diagnostyka i uszkodzenia)
  • Materiały dydaktyczne OKE do kwalifikacji elektrycznych: pomiary eksploatacyjne i interpretacja
  • Instrukcje producentów mierników (pomiar rezystancji uzwojeń, metodyka i wpływ temperatury)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego