KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 32.
W celu otrzymania roztworu o stężeniu 20% należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 20% (m/m) oznacza, że 20% masy całego roztworu stanowi substancja rozpuszczona.
Gdy użyjemy 20 g cukru i 80 g wody, masa roztworu to 100 g, więc (20/100)×100 = 20%. Pozostałe warianty dają odpowiednio 80%, 16,67% lub 40%, więc nie spełniają warunku.

Pełne wyjaśnienie:

W technologii żywności stężenie procentowe masowe (% m/m) definiuje się jako udział masy substancji rozpuszczonej w masie całego roztworu, pomnożony przez 100:

C% = (m substancji / m roztworu) × 100, przy czym m roztworu = m substancji + m rozpuszczalnika.

Dla mieszaniny "20 g cukru i 80 g wody" masa roztworu wynosi 20 g + 80 g = 100 g. Obliczamy więc: (20/100)×100 = 20%. Taki dobór składników daje dokładnie roztwór 20% (m/m).

Pozostałe propozycje są błędne, bo po zsumowaniu mas i podstawieniu do wzoru otrzymuje się inne wartości:

  • "80 g cukru i 20 g wody" daje 80 g cukru w 100 g roztworu, czyli 80% (m/m) – to znacznie wyższe stężenie.
  • "20 g cukru i 100 g wody" daje 20 g cukru w 120 g roztworu, czyli 16,67% (m/m) – stężenie jest zbyt małe.
  • "80 g cukru i 120 g wody" daje 80 g cukru w 200 g roztworu, czyli 40% (m/m) – stężenie jest za wysokie.

Typowy błąd na egzaminie polega na liczeniu procentu od samej wody (rozpuszczalnika), np. (20/80)×100 = 25%. To jest niepoprawne, bo w definicji mianownikiem jest masa całego roztworu. W praktyce przemysłu spożywczego takie obliczenia są podstawą przy przygotowaniu syropów, solanek i innych roztworów roboczych o ściśle określonej recepturze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Stężenie % m/m to informacja, jaki procent masy całego roztworu stanowi substancja rozpuszczona.

Liczy się je ze wzoru: (masa substancji / masa roztworu) × 100, gdzie masa roztworu = masa substancji + masa rozpuszczalnika.

Najpierw dodaj masy: cukier + woda = masa roztworu. Potem policz: (masa cukru / masa roztworu) × 100.

Dla 20 g cukru i 80 g wody: masa roztworu 100 g, więc (20/100)×100 = 20%.

Bo definicja % m/m odnosi się do udziału substancji w całej mieszaninie, a nie tylko w rozpuszczalniku.

Jeśli pominiesz masę substancji w mianowniku, zawyżysz wynik (np. 20/80 daje 25%), co prowadzi do błędnej receptury.

Tak, jeśli mówimy o stężeniu masowym i traktujemy składniki jako masy, które sumują się do masy roztworu.

W praktyce technologicznej mogą wystąpić drobne różnice odczytu masy (dokładność wagi), ale zasada obliczeń pozostaje taka sama.

Masa roztworu to 20 + 100 = 120 g.

Stężenie % m/m: (20/120)×100 = 16,67%.

To częsty "podchwytliwy" wariant, bo wiele osób błędnie uznaje go za 20%, nie sumując mas w mianowniku.

Najczęściej myli się masę roztworu z masą wody i liczy procent od rozpuszczalnika.

Inne błędy to mechaniczne wybieranie odpowiedzi z "ładnymi liczbami", pomijanie sumowania mas oraz zaokrąglanie bez sprawdzenia, czy wynik spełnia wymagane stężenie.

Stosuj te same proporcje masowe: 20% cukru w masie całego syropu.

Przykład: dla 100 kg syropu 20% potrzeba 20 kg cukru i 80 kg wody. W praktyce produkcyjnej ważna jest kontrola masy wsadu i powtarzalność dozowania.

W % m/m występuje masa (g, kg) w liczniku i mianowniku.

W % v/v porównuje się objętości (ml, l). Gdy w treści są gramy, domyślnie chodzi o ujęcie masowe. Na egzaminie zawsze sprawdzaj jednostki.

Roztwory cukru wykorzystuje się m.in. do przygotowania syropów do napojów, polew, zalew i półproduktów cukierniczych.

Utrzymanie stężenia wpływa na smak, lepkość, stabilność mikrobiologiczną oraz powtarzalność parametrów procesu.

Oceń, czy masa cukru stanowi około 1/5 masy całości (dla 20%). Jeśli cukru jest prawie tyle co wody lub więcej, stężenie będzie znacznie wyższe niż 20%.

To nie zastępuje obliczeń, ale pomaga wychwycić oczywiste pomyłki.

info

Około 75% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Stężenie 20% (m/m) oznacza, że 20% masy całego roztworu stanowi substancja rozpuszczona.Gdy użyjemy 20 g cukru i 80 g wody, masa roztworu to 100 g, więc (20/100)×100 = 20%."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z chemii ogólnej: roztwory i sposoby wyrażania stężeń
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z technologii żywności: obliczenia recepturowe i bilanse
  • Zadania rachunkowe z procentów (m/m) w kontekście roztworów spożywczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego