KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 34.
W celu sprawdzenia stanu izolacji silnika elektrycznego trójfazowego wykonano pomiary jego rezystancji izolacji przy odłączonym obwodzie zasilającym według przedstawionego na rysunku schematu. Na podstawie wyników pomiarów zamieszczonych w tabeli określ stan techniczny poszczególnych uzwojeń tego silnika.
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru rezystancji izolacji silnika elektrycznego trójfazowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stan uzwojeń ocenia się na podstawie wartości rezystancji izolacji z tabeli: uzwojenia z wynikami spełniającymi przyjęte kryterium (oraz porównywalnymi między sobą) uznaje się za sprawne, a uzwojenie z wyraźnie obniżoną rezystancją izolacji – za uszkodzone. W tym układzie tylko tor W1–W2 wskazuje uszkodzenie izolacji.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji izolacji silnika trójfazowego wykonuje się przy odłączonym obwodzie zasilającym, aby wykluczyć wpływ sieci i zapewnić bezpieczeństwo. Wyniki z tabeli interpretuje się diagnostycznie: sprawne uzwojenie ma rezystancję izolacji na poziomie zgodnym z przyjętym kryterium dopuszczalności oraz bez anomalii względem pozostałych faz, natomiast uszkodzone uzwojenie zwykle wykazuje istotnie niższą rezystancję (np. wskutek zawilgocenia, zabrudzenia, starzenia izolacji lub przebicia).

W zadaniu należy porównać wyniki dla trzech uzwojeń (U1–U2, V1–V2, W1–W2) zgodnie ze schematem pomiarowym. Jeżeli dwa uzwojenia mają wyniki "prawidłowe" (w tym samym rządzie wielkości i bez oznak degradacji), a jedno uzwojenie ma wynik odstający i kwalifikujący się jako niespełniający kryterium, wniosek jest jednoznaczny: uszkodzenie dotyczy tego jednego uzwojenia.

  • U1–U2 sprawne – wyniki pomiarów nie wskazują obniżenia rezystancji izolacji w stopniu kwalifikującym do wycofania z eksploatacji.
  • V1–V2 sprawne – analogicznie, brak przesłanek z tabeli, by uznać degradację izolacji dla tej fazy.
  • W1–W2 uszkodzone – to uzwojenie ma wynik/relacje pomiarów wskazujące na obniżoną rezystancję izolacji, czyli gorszy stan techniczny niż pozostałe fazy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Opcja "wszystkie sprawne" ignoruje odstający (gorszy) wynik dla W1–W2. Opcja z uszkodzeniem dwóch faz wprowadza nadmiarowe uszkodzenie bez potwierdzenia w danych pomiarowych. Opcja "wszystkie uszkodzone" jest typowym błędem uogólnienia: pojedyncza anomalia nie oznacza automatycznie degradacji całego silnika.

W praktyce taki wynik jest sygnałem do działań serwisowych: ponownej weryfikacji po osuszeniu/oczyszczeniu, sprawdzenia przyczyn (wilgoć, brud, uszkodzenie mechaniczne przewodów wyprowadzonych), a w razie braku poprawy – naprawy uzwojenia lub wyłączenia silnika z eksploatacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja izolacji to miara jakości izolacji elektrycznej między przewodzącymi częściami uzwojeń a innymi elementami (np. obudową lub innymi uzwojeniami). Im wyższa, tym mniejsze prądy upływu i mniejsze ryzyko zwarcia, przebicia lub porażenia w czasie pracy.
Megomierz wytwarza podwyższone napięcie stałe i mierzy prąd upływu przez izolację, a następnie wyznacza rezystancję (R = U/I). Dzięki temu wykrywa zawilgocenie, zabrudzenie lub degradację izolacji, których nie ujawni zwykły omomierz niskonapięciowy.
Odłączenie zasilania eliminuje ryzyko porażenia oraz błędnych wskazań wynikających z podłączonych obwodów. Pomiar izolacji wykonuje się na obiekcie bez napięcia, zgodnie z zasadami bezpieczeństwa, a po teście należy pamiętać o rozładowaniu badanego obiektu.
Typowe objawy to wyraźnie niższa rezystancja izolacji dla jednej fazy w porównaniu z pozostałymi oraz niespełnienie przyjętego kryterium dopuszczalności. W praktyce może to skutkować zadziałaniem zabezpieczeń, nagrzewaniem, prądami upływu lub zwarciem doziemnym.
Nie zawsze. Niska rezystancja może wynikać z wilgoci, zabrudzeń, kondensacji lub niedosuszenia po postoju. Dlatego często stosuje się czyszczenie i suszenie, a następnie pomiar kontrolny. Jeśli wynik nadal jest zły, rośnie prawdopodobieństwo trwałej degradacji izolacji.
Najczęstsze błędy to: ocenianie tylko jednej liczby bez porównania trzech faz, mylenie pomiarów międzyfazowych z pomiarami do obudowy, oraz przyjmowanie, że "skoro silnik działał, to jest sprawny". W zadaniach egzaminacyjnych trzeba analizować pełny zestaw wyników.
Wynik uznaje się za wystarczający, gdy spełnia przyjęte kryterium dopuszczalności (ustalone w procedurze serwisowej/zakładowej lub dokumentacji) i nie wykazuje anomalii jednej fazy względem pozostałych. Kluczowe jest konsekwentne stosowanie tego samego kryterium dla wszystkich uzwojeń.
Uszkodzenie jednej fazy zwykle daje wynik odstający tylko dla jednego uzwojenia (np. W1–W2), podczas gdy pozostałe fazy mają wyniki podobne i "dobre". Problem ogólny (np. silne zawilgocenie) częściej obniża rezystancję izolacji wszystkich faz w podobnym stopniu.
W otoczeniu instalacji gazowych kluczowe jest ograniczanie ryzyka iskrzenia, przegrzewania i awarii urządzeń napędowych (np. wentylatorów czy pomp). Kontrola izolacji silników pomaga wykryć pogorszenie stanu technicznego przed awarią, co podnosi bezpieczeństwo pracy i niezawodność.
Ćwicz czytanie schematów i tabel pomiarowych oraz rozpoznawanie oznaczeń zacisków U/V/W. Naucz się typowej logiki wnioskowania: porównanie trzech uzwojeń, wskazanie fazy odstającej i kwalifikacja "sprawne/uszkodzone" według kryterium. Trenuj też zasady bezpieczeństwa pomiarów.
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "W tym układzie tylko tor W1–W2 wskazuje uszkodzenie izolacji."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: pomiary elektryczne i diagnostyka maszyn
  • Instrukcje użytkowania mierników rezystancji izolacji (megomierzy) i przykłady interpretacji wyników
  • Notatki/opracowania z oznaczeń zacisków i połączeń uzwojeń silników trójfazowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego