KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 37.
W celu utrzymania sprawności fizycznej 70-letniej podopiecznej z chorobą niedokrwienną serca, u której podczas większego wysiłku występuje ból za mostkiem i duszność, opiekun powinien zaproponować jej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spacery to wysiłek o niskiej intensywności, zwykle najlepiej tolerowany przez osobę z bólem za mostkiem i dusznością przy większym obciążeniu. Formy takie jak trekking, biegi terenowe czy trening interwałowy są bardziej intensywne i mogą nasilać objawy dławicowe, dlatego nie są właściwą propozycją w tej sytuacji.

Pełne wyjaśnienie:

U 70-letniej podopiecznej opisano typowe objawy nietolerancji większego wysiłku w chorobie niedokrwiennej serca: ból za mostkiem oraz duszność pojawiające się przy większym obciążeniu. W takiej sytuacji opiekun powinien proponować aktywność, która:

  • ma niską do umiarkowanej intensywność,
  • pozwala na kontrolę tempa i łatwe zrobienie przerwy,
  • nie prowokuje do długotrwałego "zaciśnięcia zębów" mimo dolegliwości.

Najbardziej adekwatne są spacery, ponieważ można dobrać tempo do możliwości, przerwać w razie zmęczenia, a także stopniowo wydłużać czas aktywności. Dodatkowo spacer jest realny w warunkach opieki domowej i sprzyja regularności.

Odpowiedź trekking jest ryzykowna: zwykle wiąże się z nierównym terenem, podejściami i większym obciążeniem układu krążenia, co może łatwiej wywołać ból dławicowy oraz duszność. Biegi terenowe to wysiłek o wyższej intensywności i gwałtowniejszym wzroście zapotrzebowania na tlen, co również zwiększa ryzyko nasilenia objawów. Trening interwałowy polega na naprzemiennych okresach dużego wysiłku i odpoczynku; skoki intensywności są szczególnie niekorzystne dla osoby, u której dolegliwości pojawiają się już przy większym obciążeniu.

W praktyce opiekun powinien też obserwować reakcję na aktywność (duszność, ból, osłabienie), zachęcać do przerw i nie proponować form "sportowych", jeśli celem jest bezpieczne utrzymanie sprawności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej wybiera się aktywność o niskiej intensywności, którą można łatwo kontrolować i przerwać, np. spokojne spacery. Celem jest regularny ruch bez prowokowania bólu za mostkiem i nasilonej duszności, a nie trening sportowy.
Spacer pozwala na płynne tempo i szybkie zatrzymanie się, gdy pojawi się dyskomfort. Bieg terenowy zwykle wymaga większego obciążenia, częściej podnosi tętno i zapotrzebowanie na tlen, co może wywołać lub nasilić ból dławicowy i duszność.
To objaw alarmowy mogący sugerować niedokrwienie mięśnia sercowego (dolegliwości dławicowe), zwłaszcza gdy występuje razem z dusznością. W praktyce opiekun powinien traktować go poważnie, ograniczać intensywny wysiłek i zachęcać do konsultacji medycznej.
Należy przerwać aktywność, zapewnić odpoczynek w bezpiecznym miejscu i obserwować stan podopiecznej. Jeśli objawy są silne, utrzymują się lub się nasilają, trzeba wezwać pomoc medyczną zgodnie z procedurami opieki i nie zachęcać do "przemęczania się".
Zwykle nie, ponieważ interwały zawierają odcinki intensywnego wysiłku i nagłe zmiany obciążenia. U osoby z dolegliwościami przy większym wysiłku takie skoki intensywności mogą łatwiej prowokować objawy. Bezpieczniejsze są formy równomierne i łatwe do stopniowania.
Tempo powinno być takie, by podopieczna mogła swobodnie mówić i nie odczuwała bólu za mostkiem ani narastającej duszności. W razie zmęczenia planuje się krótkie przerwy i stopniowo wydłuża czas spaceru, zamiast gwałtownie zwiększać intensywność.
Typowe błędy to proponowanie zbyt intensywnych aktywności (bieganie, interwały), ignorowanie objawów w trakcie wysiłku, brak przerw i zbyt szybkie zwiększanie dystansu. Równie częsty jest brak obserwacji: opiekun nie pyta o ból, duszność i ogólne samopoczucie.
Gdy ból w klatce piersiowej lub duszność pojawiają się łatwo, są nietypowe, nasilają się albo utrzymują mimo odpoczynku. Także zawroty głowy, omdlenie lub wyraźne osłabienie wymagają ostrożności. Opiekun nie diagnozuje, ale powinien rozpoznać sygnały ostrzegawcze.
W praktyce opiekuńczej często sprawdzają się proste ćwiczenia usprawniające o małej intensywności (np. ćwiczenia oddechowe, mobilizacja stawów, ćwiczenia równowagi przy asekuracji). Dobór zależy od stanu zdrowia i zaleceń medycznych, a priorytetem jest bezpieczeństwo.
Warto zapamiętać zasadę: najpierw bezpieczeństwo i tolerancja wysiłku, potem stopniowanie. Czytaj opis objawów (np. ból za mostkiem, duszność) i wybieraj aktywność o najniższej intensywności z podanych. Na egzaminie odrzucaj formy sportowe i interwałowe przy objawach kardiologicznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Spacery to wysiłek o niskiej intensywności, zwykle najlepiej tolerowany przez osobę z bólem za mostkiem i dusznością przy większym obciążeniu."

Źródła:

  • World Health Organization, "WHO Guidelines on physical activity and sedentary behaviour", 2020.
  • European Society of Cardiology (ESC), "2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of chronic coronary syndromes", European Heart Journal, 2019.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu opieki nad osobą starszą: aktywizacja i profilaktyka upadków
  • Podstawy edukacji zdrowotnej i promocji aktywności fizycznej u seniorów
  • Ogólne poradniki dotyczące bezpiecznej aktywności u osób z chorobami układu krążenia (źródła medyczne/popularnonaukowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego