KWALIFIKACJA MEC3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 32.
W celu wykonania otworów pod gwint M8 należy zastosować wiertło o średnicy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla gwintu metrycznego M8 (najczęściej o skoku zwykłym) otwór pod gwintowanie wykonuje się wiertłem mniejszym od średnicy nominalnej, aby pozostał naddatek na zwoje gwintu. Z tablic doboru wynika, że typowa średnica wiertła pod M8 wynosi 6,8 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Otwór "pod gwint" (pod gwintowanie) nie ma średnicy równej oznaczeniu gwintu. Oznaczenie M8 odnosi się do średnicy zewnętrznej gwintu (nominalnej), natomiast przed gwintowaniem wierci się otwór o mniejszej średnicy. Dzięki temu gwintownik ma materiał do uformowania zarysu zwojów.

W praktyce warsztatowej średnicę wiertła dobiera się z tablic doboru wierteł pod gwint (lub z danych producentów narzędzi). Dla najczęściej spotykanego gwintu M8 o skoku zwykłym przyjmuje się wiertło 6,8 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 6,0 mm – otwór jest zbyt mały, co zwiększa opory skrawania podczas gwintowania, ryzyko zakleszczenia lub złamania gwintownika oraz pogarsza powtarzalność procesu.
  • 7,8 mm – otwór jest za duży jak na typowy gwint M8; gwint może wyjść płytki, o zaniżonej nośności, a w skrajnym przypadku niespełniający wymagań połączenia.
  • 8,5 mm – to wartość większa od średnicy nominalnej M8, więc nie jest to otwór pod gwintowanie M8; taki otwór nie pozwoli na wykonanie poprawnego gwintu M8 w materiale.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze upewnij się, czy chodzi o otwór pod gwintowanie, a nie o otwór przelotowy pod śrubę lub otwór pod narzynkę. Jeżeli w treści nie podano skoku, w zadaniach szkolnych zwykle przyjmuje się skok zwykły.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To otwór wywiercony przed wykonaniem gwintu wewnętrznego gwintownikiem. Ma mniejszą średnicę niż średnica nominalna gwintu, aby gwintownik mógł ukształtować zwoje. Średnicę dobiera się z tablic lub danych producenta narzędzi.
Dobór wykonuje się z tablic "wiertło pod gwint", zależnie od skoku gwintu. Dla najczęściej stosowanego M8 o skoku zwykłym typową średnicą wiertła jest 6,8 mm. Przy innym skoku wartość może się różnić, więc trzeba sprawdzić tabelę.
8 mm to średnica nominalna (zewnętrzna) gwintu, a nie średnica otworu przed gwintowaniem. Otwór musi być mniejszy, aby pozostał materiał na zarys gwintu. Gdyby otwór miał 8 mm, gwint byłby płytki lub nie dałby się poprawnie wykonać.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie otworu pod gwint z otworem przelotowym pod śrubę, wybór średnicy "blisko nominalnej", pominięcie skoku gwintu oraz brak sprawdzenia w tablicach. Skutkiem bywa słaby gwint lub złamanie gwintownika.
Nie zawsze. Oznaczenie M8 mówi o średnicy nominalnej, ale gwint może mieć różny skok (np. zwykły lub drobnozwojny). Zmiana skoku wpływa na zalecaną średnicę otworu pod gwintowanie, dlatego w praktyce należy korzystać z tabel doboru.
Za każdym razem, gdy przygotowujesz otwór do gwintowania i nie masz pewności co do średnicy wiertła. Tablice są szczególnie ważne przy gwintach o innym skoku niż zwykły, w materiałach trudnoskrawalnych oraz gdy wymagana jest powtarzalna jakość połączeń.
Gdy otwór jest za mały, gwintownik musi usuwać więcej materiału, rosną opory skrawania i moment. Zwiększa się ryzyko zakleszczenia, wykruszenia ostrzy lub złamania gwintownika w otworze, co w naprawach maszyn bywa bardzo kłopotliwe.
Za duży otwór powoduje, że zwoje gwintu są płytkie i mają mniejszą powierzchnię nośną. Połączenie może mieć niższą wytrzymałość, łatwiej się wyrywa lub "przeskakuje" przy dokręcaniu. W praktyce to częsta przyczyna reklamacji i awarii.
Najpierw zmierz średnicę otworu (np. suwmiarką lub sprawdzianem). Porównaj wynik z wartością z tablic dla danego skoku. Dodatkowo oceń jakość wiercenia (prostopadłość, brak zadziorów, odpowiednia głębokość) i zastosuj właściwe smarowanie podczas gwintowania.
Naucz się korzystać z tablic warsztatowych: średnice wierteł pod gwinty, podstawowe oznaczenia i różnice między gwintami. Przećwicz rozróżnianie: otwór pod gwint vs otwór przelotowy. W zadaniach zwracaj uwagę na skok oraz na to, czy gwint jest wewnętrzny czy zewnętrzny.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dla gwintu metrycznego M8 (najczęściej o skoku zwykłym) otwór pod gwintowanie wykonuje się wiertłem mniejszym od średnicy nominalnej, aby pozostał naddatek na zwoje gwintu.

Źródła:

  • Sandvik Coromant – Tapping (informacje i tabele doboru otworu pod gwint) – https://www.sandvik.coromant.com/en-gb/knowledge/threading/tapping (dostęp: 2026-02-18)
  • Dormer Pramet – Tapping: thread and drill size information (dobór wiertła pod gwint) – https://www.dormerpramet.com/ (sekcja wiedzy/produkty: gwintowanie; dostęp: 2026-02-18)
  • Emuge-FRANKEN – Technical information: tapping / thread forming (dobór średnicy otworu pod gwint) – https://www.emuge-franken-group.com/ (dział technical/knowledge: gwintowanie; dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Tablice warsztatowe: średnice wierteł pod gwinty metryczne
  • Katalogi narzędzi skrawających (działy: gwintowanie, wiercenie pod gwint)
  • Podręcznik obróbki skrawaniem: gwintowanie otworów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego