KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
W celu wykonania posiewu redukcyjnego należy nanieść drobnoustroje na podłoże, a następnie
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema opcjami odpowiedzi (A, B, C, D) do pytania egzaminacyjnego dotyczącego technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Posiew redukcyjny służy do uzyskania pojedynczych kolonii przez stopniowe "rozcieńczanie" materiału na powierzchni agaru. Po pierwszym smużeniu należy wyjałowić (wyżarzyć) ezę, zmienić położenie szalki i wykonać kolejne smugi tak, by przynajmniej raz zahaczyć o poprzednią ścieżkę, przenosząc coraz mniej komórek.

Pełne wyjaśnienie:

Posiew redukcyjny (izolacyjny, metoda smużenia na płytce) wykonuje się po to, aby z mieszaniny drobnoustrojów uzyskać odizolowane, pojedyncze kolonie. Kluczową ideą nie jest "pokrycie" całej powierzchni agaru, tylko stopniowe zmniejszanie liczby komórek przenoszonych w kolejnych etapach smużenia.

Po naniesieniu materiału w pierwszej strefie kolejnym krokiem jest zwykle wyżarzenie ezy (ponowna jałowienie narzędzia). Dzięki temu na ezie nie pozostaje duża ilość inokulum, a dalsze smużenie nie przenosi zbyt wielu komórek. Następnie obraca się szalkę (często o około 90°) i wykonuje smugi w nowej strefie tak, aby co najmniej raz przeciąć/zahaczyć o poprzednią ścieżkę. To "zahaczenie" jest konieczne, bo umożliwia przeniesienie niewielkiej porcji komórek do kolejnej strefy, gdzie będą dalej rozdzielane.

Dlaczego pozostałe, typowe błędne pomysły są nieprawidłowe?

  • Brak wyżarzania ezy między strefami powoduje, że wciąż przenosisz zbyt dużo materiału i nie uzyskasz izolowanych kolonii (płytka będzie "zarośnięta").
  • Smużenie bez kontaktu z wcześniejszą ścieżką sprawi, że do kolejnej strefy nie przeniesiesz drobnoustrojów (albo przeniesiesz ich przypadkowo), więc wynik będzie niepewny.
  • Powtarzanie gęstego smużenia w każdym miejscu nie daje redukcji liczby komórek – to bardziej rozmaz niż izolacja.

W praktyce laboratoryjnej warto pamiętać o stałym utrzymaniu zasad aseptyki: krótkie otwieranie szalki, praca w czystym miejscu, odpowiednie jałowienie ezy i unikanie dotykania agaru krawędziami narzędzia. To bezpośrednio wpływa na jakość izolacji i wiarygodność dalszych badań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Posiew redukcyjny to technika smużenia na agarze, która stopniowo zmniejsza liczbę komórek przenoszonych na podłoże. Celem jest uzyskanie odizolowanych, pojedynczych kolonii, aby móc pobrać czystą kulturę do identyfikacji i dalszych badań.
Najpierw wykonuje się smużenie w pierwszej strefie. Następnie wyżarza (jałowi) się ezę, obraca szalkę i wykonuje smugi w kolejnej strefie, zahaczając o poprzednią ścieżkę. Kroki powtarza się tak, by w ostatnich strefach pojawiły się pojedyncze kolonie.
Wyżarzanie ezy usuwa większość materiału biologicznego i zanieczyszczeń z narzędzia. Dzięki temu do kolejnych stref przenosi się coraz mniej komórek, co umożliwia rozdzielenie ich na pojedyncze kolonie. Bez jałowienia często powstaje jednolity wzrost bez izolacji.
Obrócenie szalki ułatwia wyznaczenie kolejnej strefy smużenia i zapobiega "jeżdżeniu" po tych samych liniach. W połączeniu z wyżarzaniem ezy sprzyja stopniowemu rozrzedzaniu inokulum. Sama rotacja nie wystarczy – trzeba jeszcze kontrolować kontakt z poprzednią ścieżką.
Chodzi o to, aby na początku kolejnej strefy kilka razy przeciąć linię smużenia z poprzedniej strefy. W ten sposób pobiera się minimalną liczbę komórek i przenosi je dalej. Jeśli nie ma tego kontaktu, można nie przenieść drobnoustrojów do następnej strefy.
Nie. Eza powinna delikatnie dotykać powierzchni podłoża, aby nie rysować i nie "orać" agaru. Zbyt mocny nacisk może uszkodzić podłoże, utrudnić ocenę kolonii i zwiększyć ryzyko rozmazywania. Poprawna technika to lekkie, płynne smugi.
Najczęstsze błędy to brak wyżarzania ezy między strefami, nanoszenie zbyt dużej ilości materiału, smużenie bez planu stref, zbyt gęste krzyżowanie się smug oraz zbyt długie trzymanie otwartej szalki (kontaminacja). Każdy z nich zmniejsza szansę na pojedyncze kolonie.
Prawidłowy wynik to gęsty wzrost w pierwszej strefie i coraz rzadszy w kolejnych, aż do pojawienia się wyraźnie odizolowanych kolonii w końcowych strefach. Kolonie powinny mieć czytelne brzegi i dać się pobrać pojedynczo bez domieszki sąsiedniego wzrostu.
Posiew powierzchniowy (rozmaz na powierzchni) częściej wybiera się do celów ilościowych, np. przy oznaczaniu liczby jednostek tworzących kolonie po rozcieńczeniach. Posiew redukcyjny jest typowo jakościowy – służy izolacji czystej kultury z mieszaniny, a nie dokładnemu liczeniu.
Opanuj cel każdej techniki (izolacja vs ilościowość), kolejność kroków oraz zasady aseptyki. Ucz się na schematach stref smużenia i ćwicz opis słowny procedury (wyżarzanie ezy, obrót szalki, kontakt z poprzednią ścieżką). Na egzaminie czytaj uważnie, jaki typ posiewu jest wymagany.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Posiew redukcyjny służy do uzyskania pojedynczych kolonii przez stopniowe "rozcieńczanie" materiału na powierzchni agaru."

Źródła:

  • Cappuccino J.G., Welsh C.T., "Microbiology: A Laboratory Manual", rozdział o technikach posiewów i izolacji kolonii (streak plate method), Pearson (różne wydania).
  • Madigan M.T. i in., "Brock Biology of Microorganisms", część dotycząca hodowli na podłożach stałych i izolacji czystych kultur, Pearson (różne wydania).
  • Murray P.R., Rosenthal K.S., Pfaller M.A., "Medical Microbiology", część o podstawowych metodach hodowli i izolacji bakterii na agarze, Elsevier (różne wydania).

Materiały:

  • Skrypty/ćwiczenia z mikrobiologii: techniki posiewów na podłożach stałych
  • Atlas lub poradnik laboratoryjny z rycinami pokazującymi posiew redukcyjny (streak plate)
  • Instrukcje BHP i procedury aseptyki w pracowni mikrobiologicznej (wewnętrzne SOP szkoły/laboratorium)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego