Aby w sieci wodociągowej utrzymać jednokierunkowy przepływ, trzeba zastosować element, który samoczynnie blokuje przepływ wsteczny. Tę funkcję spełnia zawór zwrotny (tzw. zawór przeciwzwrotny): w normalnym kierunku przepływu otwiera się pod wpływem ciśnienia/naporu strumienia, natomiast gdy pojawi się tendencja do cofania wody, zamyka się i zapobiega cofce.
To rozwiązanie ma znaczenie praktyczne m.in. wtedy, gdy:
- zmieniają się warunki ciśnieniowe w sieci (np. spadki ciśnienia),
- pracuje pompa i po jej zatrzymaniu trzeba uniemożliwić cofnięcie wody,
- istnieje ryzyko przepływu zwrotnego, który mógłby pogorszyć warunki pracy instalacji lub urządzeń.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Zawór zaporowy (odcinający) służy przede wszystkim do ręcznego odcięcia lub otwarcia przepływu. Nie jest przeznaczony do automatycznego zabezpieczenia przed cofką; w praktyce wymaga sterowania (obsługi), więc nie gwarantuje jednokierunkowości.
- Zawór redukcyjny (reduktor ciśnienia) ma za zadanie obniżyć i stabilizować ciśnienie po stronie instalacji. Reguluje wartość ciśnienia, a nie kierunek przepływu, więc nie jest właściwym rozwiązaniem dla wymogu "jednokierunkowości".
- Zawór odpowietrzający służy do usuwania powietrza/gazów z przewodów (odpowietrzania) i ochrony pracy instalacji przed korkami powietrznymi. Nie pełni funkcji blokady przepływu wstecznego.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "cofanie", "cofka", "przepływ wsteczny" lub "jednokierunkowo", najczęściej chodzi o dobór elementu zabezpieczającego kierunek, czyli zaworu zwrotnego.
