U osoby unieruchomionej w łóżku wzrasta ryzyko zastoju krwi w żyłach kończyn dolnych. Zastój sprzyja tworzeniu się skrzeplin, dlatego w opiece długoterminowej ważna jest profilaktyka przeciwzakrzepowa w zakresie kompetencji opiekuna i we współpracy z personelem medycznym.
Odpowiedź "Stosować ćwiczenia czynne." jest właściwa, ponieważ ruch kończyn (np. zginanie i prostowanie stóp, napinanie mięśni łydek, krążenia stopami – zależnie od stanu podopiecznej) pobudza pracę mięśni. Dzięki temu działa tzw. pompa mięśniowa, która ułatwia powrót krwi żylnej do serca i ogranicza zastój. To jedna z najbardziej podstawowych i praktycznych metod wspierania krążenia u osoby leżącej, o ile stan zdrowia pozwala na aktywność.
- "Zwiększyć podaż płynów." – nawodnienie jest ważne ogólnie, ale samo w sobie nie stanowi typowej, pierwszoplanowej metody zapobiegania zakrzepicy kończyn dolnych wynikającej z bezruchu. Bez uruchamiania mięśni zastój żylny nadal będzie się utrzymywał.
- "Stosować ciepłą kąpiel." – ciepło może dawać subiektywne uczucie rozluźnienia, ale nie zastępuje ruchu w mechanizmie zapobiegania zastojowi. Dodatkowo zabiegi cieplne mogą być niewskazane w części stanów klinicznych, więc nie są uniwersalną odpowiedzią profilaktyczną.
- "Stosować dietę wysokotłuszczową." – taki wybór nie jest działaniem ukierunkowanym na zapobieganie zakrzepicy u osoby unieruchomionej i może być niekorzystny z innych powodów zdrowotnych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się unieruchomienie w łóżku i ryzyko zmian zakrzepowych, szukaj działań, które realnie uruchamiają krążenie w nogach (ruch, ćwiczenia, zmiana pozycji, pionizacja/mobilizacja – zgodnie z możliwościami i zaleceniami). W praktyce opiekun powinien też obserwować podopieczną (np. obrzęk, ból, zaczerwienienie, ocieplenie kończyny) i zgłaszać niepokojące objawy personelowi.
