Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020 (test 2)



PYTANIE NR 39.
W celu zbadania przemieszczeń założono reper i określono jego wysokość H = 3,2840 m. Wykonano pomiary cykliczne repera, uzyskując wyniki przedstawione w tabeli. Oblicz przemieszczenie repera w pomiarze IV.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi pomiarowymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemieszczenie w cyklu oblicza się jako różnicę: ΔH = HIV − H0. Dla H0 = 3,2840 m i HIV = 3,2808 m otrzymujemy ΔH = −0,0032 m. Po przeliczeniu 0,0032 m · 1000 = 3,2 mm wynik to −3,2 mm, czyli osiadanie repera.

Pełne wyjaśnienie:

W badaniu przemieszczeń reperu interesuje nas zmiana jego wysokości względem wartości początkowej (odniesienia). W tym zadaniu wysokość odniesienia wynosi H0 = 3,2840 m, a z tabeli dla pomiaru IV odczytujemy HIV = 3,2808 m.

Stosujemy zależność:
ΔH = Hzmierzona − Hpoczątkowa

Podstawienie danych dla pomiaru IV:
ΔH = 3,2808 m − 3,2840 m = −0,0032 m

Następnie przeliczamy metry na milimetry, ponieważ wynik ma być podany w mm:
1 m = 1000 mm, więc −0,0032 m = −0,0032 · 1000 mm = −3,2 mm.

Odpowiedź "−3,2 mm" jest poprawna, bo odpowiada dokładnie różnicy pomiędzy wysokością z pomiaru IV a wysokością początkową. Znak ujemny ma sens fizyczny: oznacza, że reper znajduje się niżej niż na początku, czyli nastąpiło osiadanie.

Pozostałe odpowiedzi są błędne w tym zadaniu, ponieważ odpowiadają innym cyklom pomiarowym, a pytanie wymaga wyniku dla pomiaru IV:

  • "−0,8 mm" to różnica dla pomiaru I (zmiana jest mniejsza, bo cykl jest wcześniejszy).
  • "−1,5 mm" to wynik dla pomiaru II.
  • "−2,3 mm" to wynik dla pomiaru III.

Typowe pułapki na egzaminie to: odjęcie w odwrotnej kolejności (daje dodatni znak), policzenie różnicy między kolejnymi cyklami zamiast względem H0, albo brak przeliczenia m na mm.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest reper w geodezji i do czego służy?
Reper to stabilizowany w terenie punkt o znanej wysokości, używany jako odniesienie w niwelacji. Służy do przenoszenia wysokości, kontroli robót budowlanych oraz monitoringu przemieszczeń (np. osiadań). Kluczowe jest, aby reper był trwały i możliwie niezmienny w czasie.
Jak obliczyć przemieszczenie repera z pomiarów cyklicznych?
Najczęściej liczy się je jako różnicę wysokości: ΔH = Hzmierzona − Hpoczątkowa. Wynik dodatni oznacza uniesienie, a ujemny osiadanie. Potem przelicz jednostki na wymagane w zadaniu (np. m na mm).
Dlaczego w przemieszczeniach pojawia się znak ujemny?
Znak ujemny wynika z tego, że wysokość w danym cyklu jest mniejsza niż wysokość odniesienia. Fizycznie oznacza to, że punkt obniżył się (osiadł). Na egzaminie znak jest równie ważny jak wartość liczbowa, bo mówi o kierunku przemieszczenia.
Jak przeliczyć metry na milimetry w zadaniach z niwelacji?
Stosuj relację 1 m = 1000 mm. Jeśli różnica wysokości wynosi np. −0,0032 m, to w milimetrach będzie to −0,0032 × 1000 = −3,2 mm. Uważaj na przecinek dziesiętny i nie gub zera w zapisie.
Jakie są najczęstsze błędy przy liczeniu ΔH dla reperu?
Najczęściej myli się kolejność odejmowania (co zmienia znak), liczy różnicę między kolejnymi cyklami zamiast względem wartości początkowej oraz zapomina o konwersji m→mm. Błędem jest też wzięcie do obliczeń złego wiersza z tabeli (np. pomiaru III zamiast IV).
Czy przemieszczenie liczy się między kolejnymi pomiarami czy względem początku?
To zależy od treści zadania. Jeśli pytanie mówi o przemieszczeniu w konkretnym cyklu względem wysokości początkowej, liczysz względem H0. Jeśli zadanie dotyczy przyrostu między cyklami, wtedy odejmujesz kolejne wartości. Na egzaminie zawsze czytaj, co jest odniesieniem.
Kiedy w praktyce wykonuje się pomiary cykliczne reperów?
Wykonuje się je w monitoringu obiektów i terenu, np. przy osiadaniu fundamentów, pracy mostów, odkształceniach wysokich budynków czy na terenach osuwiskowych. Cykliczność (np. co tydzień lub co miesiąc) dobiera się do spodziewanej dynamiki zmian i wymagań kontroli.
Jak odczytać z tabeli właściwy wynik do obliczeń na egzaminie?
Najpierw znajdź w tabeli wskazany cykl (np. "IV"), a dopiero potem odczytaj odpowiadającą mu wysokość repera. Sprawdź jednostkę w nagłówku (zwykle metry) i liczbę miejsc po przecinku. Dopiero z tej wartości licz ΔH względem podanej wysokości początkowej.
Jak sprawdzić, czy wynik przemieszczenia ma sens fizyczny?
Porównaj wysokość z cyklu z wysokością początkową: jeśli H jest mniejsze, wynik musi być ujemny (osiadanie); jeśli większe, dodatni (uniesienie). Dodatkowo oceń skalę: w monitoringu często występują wartości rzędu milimetrów, więc wynik w dziesiątkach cm byłby podejrzany.
Jak przygotować się do zadań BUD.18 z przemieszczeń i niwelacji?
Ćwicz schemat: odczyt danych → wybór odniesienia → obliczenie ΔH → konwersja jednostek → kontrola znaku. Rób krótkie rachunki na liczbach z czterema miejscami po przecinku, bo takie pojawiają się w tabelach. Warto też trenować interpretację: co oznacza osiadanie i uniesienie.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przemieszczenie w cyklu oblicza się jako różnicę: ΔH = HIV − H0."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure, 9th edition (2019), rozdział o przedrostkach i relacjach jednostek (m i mm): https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp 2026-02-28)
  • ISO 80000-1:2022, Quantities and units — Part 1: General (informacje o zapisie wielkości i jednostek oraz spójności jednostek w SI)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej: monitoring przemieszczeń i osiadań
  • Ćwiczenia z niwelacji (różnice wysokości, repery, interpretacja znaków)
  • Tablice i przypomnienie przeliczeń jednostek w układzie SI (m, mm)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego