KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 39.
W tabeli zamieszczono wyniki badania pionowości komina. Którą wartość należy wpisać na wykresie odchyleń osi komina od pionu w miejscu oznaczonym strzałką?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek komina oraz tabelę z wynikami badania jego pionowości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest wartość "-10 cm", ponieważ wykres odchyleń osi komina od pionu w danym miejscu wymaga wpisania odchyłki liniowej (w cm) z zachowaniem znaku. Pozostałe propozycje to wartości w innych jednostkach (kątowych) albo liczby niezgodne z odczytem dla wskazanego poziomu/punktu.

Pełne wyjaśnienie:

Wykres odchyleń osi komina od pionu służy do przedstawienia liniowego (najczęściej w cm lub mm) przesunięcia osi obiektu względem kierunku pionu na kolejnych wysokościach. Dlatego w miejscu wskazanym strzałką należy wpisać taką wartość, która:

  • jest wyrażona w jednostce długości (np. cm),
  • odnosi się do tego samego poziomu/punktu, który zaznaczono na wykresie,
  • zawiera poprawny znak (ujemny/dodatni) zgodnie z przyjętą na wykresie konwencją kierunku odchylenia.

Odpowiedź "-10 cm" spełnia te warunki: jest odchyłką liniową i uwzględnia kierunek odchylenia poprzez znak "-". W praktyce taki znak oznacza, że oś komina odchyla się w stronę przeciwną do dodatniego zwrotu osi przyjętej na wykresie (np. w lewo zamiast w prawo), co jest typowym elementem interpretacji wyników.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów spotykanych na egzaminach:

  • Wartości zapisane jako liczby z oznaczeniem jednostki kątowej (np. w systemie centesymalnym) nie są bezpośrednio tym, co wpisuje się na wykres odchyleń liniowych osi. Taki zapis może dotyczyć kierunków, kątów lub odczytów instrumentu i wymagałby przeliczeń/interpretacji, jeśli wykres nie jest kątowy.
  • Wartość "9 cm" ma wprawdzie właściwą jednostkę, ale nie odpowiada odczytowi dla miejsca wskazanego strzałką lub nie uwzględnia właściwego znaku odchylenia. To częsty błąd: wybór liczby "w cm" bez sprawdzenia, czy dotyczy właściwego punktu i czy kierunek odchyłki jest zgodny z konwencją.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, co opisuje oś pozioma i pionowa wykresu (jednostka i zwrot), potem dopasuj w tabeli właściwy poziom/wysokość, a na końcu dopilnuj znaku. Gdy wśród odpowiedzi pojawiają się jednocześnie jednostki kątowe i liniowe, zwykle jest to test uważności w doborze właściwego typu wielkości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara tego, o ile oś komina na danej wysokości jest przesunięta względem idealnego kierunku pionu. Najczęściej podaje się ją jako wartość liniową (np. w cm lub mm) z określonym znakiem, zależnym od przyjętej konwencji kierunków na wykresie.
Sprawdź opis osi wykresu i nagłówki w tabeli. Jeśli wykres dotyczy "odchyleń osi od pionu", zwykle jest to odchyłka liniowa (cm/mm). Jednostki kątowe częściej dotyczą kierunków/azymutów lub odczytów instrumentu, a nie samego przesunięcia osi.
Znak "-" nie oznacza "gorszego" wyniku, tylko kierunek. Oznacza, że odchylenie jest po stronie przeciwnej do dodatniego zwrotu osi przyjętej na wykresie (np. w lewo zamiast w prawo). Bez znajomości konwencji znaków łatwo odwrócić wynik.
Najczęściej myli się jednostki (kątowe z liniowymi), wybiera zły poziom/wysokość z tabeli, ignoruje znak odchylenia albo odczytuje wartość z sąsiedniego punktu na wykresie. Warto zawsze wykonać kontrolę: jednostka + poziom + znak.
Najpierw ustal, jakiemu poziomowi/wysokości odpowiada strzałka (oś pionowa). Następnie w tabeli znajdź wiersz dla tego poziomu. Na końcu przepisz odchyłkę w jednostce wymaganej przez wykres (z odpowiednim znakiem), nie myląc jej z innymi parametrami.
Zależy od tego, jak zdefiniowano wykres. Jeśli wykres przedstawia odchylenie jako przesunięcie liniowe, odpowiedź kątowa jest nieadekwatna. Wartości kątowe byłyby właściwe wtedy, gdy wykres lub tabela wprost opisują odchylenia kątowe (np. w jednostkach kątowych).
Wykonuje się je m.in. przy inwentaryzacji powykonawczej, kontrolach okresowych, po modernizacjach, a także w monitoringu obiektów narażonych na przemieszczenia (wiatr, drgania, osiadanie). Wyniki często przedstawia się jako profile/wykresy odchyłek na wysokości.
W praktyce stosuje się m.in. tachimetry/teodolity (metody kątowo-liniowe), niwelatory (dla kontroli wysokości i odniesień) oraz coraz częściej skanery laserowe do gęstego modelu obiektu. Dobór zależy od wymaganej dokładności i dostępności punktów celowania.
Porównaj rząd wielkości: jeśli skala wykresu jest w cm, a w tabeli widzisz wartości rzędu kilku–kilkunastu cm, to jest spójne. Jeśli pojawiają się bardzo duże liczby z oznaczeniami kątowymi, to sygnał, że to inny parametr. Zawsze kieruj się opisem osi.
Ćwicz na przykładach: (1) odczyt poziomu/wysokości, (2) dopasowanie wiersza tabeli, (3) kontrola jednostek, (4) kontrola znaku. Pomaga też nawyk podkreślania w treści słów "odchylenie", "oś", "pion" i sprawdzania, czy wykres jest liniowy czy kątowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest wartość "-10 cm", ponieważ wykres odchyleń osi komina od pionu w danym miejscu wymaga wpisania odchyłki liniowej (w cm) z zachowaniem znaku."

Materiały:

  • Materiały szkolne z geodezji inżynieryjnej: kontrola pionowości obiektów
  • Instrukcje/poradniki do opracowania wyników pomiarów: tabele, profile, wykresy odchyleń
  • Ćwiczenia z interpretacji wykresów i konwencji znaku odchylenia w układach odniesienia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego