Wskaźnik wykorzystania potencjału produkcyjnego opisuje, jaka część teoretycznie możliwej produkcji została faktycznie zrealizowana w danym czasie. Najczęściej liczy się go jako iloraz:
wykonanie rzeczywiste / wykonanie teoretyczne.
Krok 1: oblicz produkcję teoretyczną w 8 godzinach.
Podano, że w ciągu 1 godziny można wykonać 1000 szt. Zatem w 8 godzin można wykonać:
1000 szt./h × 8 h = 8000 szt.
Krok 2: oblicz wskaźnik wykorzystania.
Wykonanie rzeczywiste wynosi 6400 szt., więc wskaźnik to:
6400 / 8000 = 0,80.
Interpretacja: wartość 0,80 oznacza wykorzystanie potencjału na poziomie 80%. W praktyce może to wynikać np. z przestojów, przezbrojeń, braku materiału, awarii lub wolniejszej pracy niż norma.
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?
- 0,15 powstałoby przy błędnym dzieleniu lub pominięciu części danych (np. nieprawidłowe uwzględnienie czasu). Dla tych liczb wykorzystanie 15% nie pasuje do relacji 6400 do 8000.
- 1,25 oznaczałoby 125% wykorzystania, czyli wykonanie większe niż teoretyczne maksimum. Tu wykonanie rzeczywiste (6400) jest mniejsze niż teoretyczne (8000), więc wskaźnik nie może przekroczyć 1.
- 6,40 to najpewniej mylenie wskaźnika z liczbą wytworzonych tysięcy sztuk lub błędne przestawienie przecinka. Wskaźnik jest bezwymiarowy i zwykle zapisuje się go jako ułamek (0–1) lub procent (0–100%).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz najpierw "ile można było zrobić", a potem porównaj z "ile zrobiono". Na końcu sprawdź sens wyniku (czy mieści się w 0–1, gdy produkcja rzeczywista nie przekracza teoretycznej).
