KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 15.
W ciągu poligonowym otwartym obustronnie nawiązanym o długości 1 250 m geodeta pomierzył 8 kątów.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli określ, ile wynosi dopuszczalna odchyłka kątowa dla tego pomiaru.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kwalifikacją zawodową TECHNIK GEODETA - KWALIFIKACJA B34.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dopuszczalna odchyłka kątowa dla ciągu poligonowego jest dobierana z tabeli dokładnościowej na podstawie typu ciągu (otwarty obustronnie nawiązany), jego długości (1250 m) oraz liczby pomierzonych kątów (8). Dla tych parametrów w tabeli odpowiada wartość 2c20cc.

Pełne wyjaśnienie:

Dopuszczalna odchyłka kątowa to graniczna wartość, która określa, jak duże może być niespełnienie warunku kątowego w ciągu poligonowym, aby wynik pomiaru uznać za zgodny z wymaganiami dokładnościowymi. W praktyce jest to narzędzie kontroli jakości: porównuje się odchyłkę uzyskaną z obserwacji z wartością dopuszczalną.

W tym zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie danych wejściowych i dobranie właściwego miejsca w tabeli:

  • Rodzaj ciągu: "poligonowy otwarty obustronnie nawiązany" oznacza, że ciąg ma dwa nawiązania (na początku i na końcu), co wpływa na warunki kontrolne i przyjmowane tolerancje.
  • Długość ciągu: 1 250 m – w tabelach dokładnościowych wartości dopuszczalne są zwykle zestawiane w przedziałach długości.
  • Liczba kątów: 8 – od niej zależy, jak narasta dopuszczalna odchyłka (im więcej obserwacji w ciągu, tym inny próg dopuszczalny według tabeli).

Po dobraniu właściwego wiersza/kolumny dla długości 1250 m oraz liczby 8 kątów, odczytuje się dopuszczalną odchyłkę kątową. Dla podanych danych w tabeli wskazana jest wartość 2c20cc.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe? Wartości takie jak "1c13cc" zwykle odpowiadają ostrzejszym wymaganiom (np. krótszym ciągom lub mniejszej liczbie kątów) i zaniżają tolerancję. Z kolei "2c50cc" albo "5c09cc" oznaczają dopuszczenie większej odchyłki niż wynika z tabeli dla tych parametrów, co mogłoby prowadzić do akceptacji pomiaru o zbyt niskiej jakości. Na egzaminie decydujące jest więc nie "zgadywanie skali", lecz konsekwentne dobranie właściwych parametrów i odczyt z tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zaznacz typ ciągu (otwarty/zamknięty, nawiązania), potem weź długość i liczbę kątów, a dopiero na końcu odczytaj wartość. To minimalizuje pomyłki wynikające z pośpiechu i mieszania podobnych tabel.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ciąg pomiarowy (poligon), który nie zamyka się w pętlę, ale ma nawiązanie na początku i na końcu do punktów o znanych współrzędnych/kierunkach. Dzięki temu można wykonać kontrolę wyników i wyrównanie, a wymagania dokładnościowe zwykle zależą od długości ciągu i liczby obserwacji.
To graniczna wartość błędu (odchyłki) w spełnieniu warunku kątowego, której nie wolno przekroczyć, aby uznać pomiar kątów za poprawny jakościowo. Służy do oceny, czy obserwacje są wystarczająco dokładne i czy trzeba powtórzyć pomiar lub poprawić procedurę.
Najczęściej potrzebujesz: rodzaju ciągu (otwarty/zamknięty, liczba nawiązań), długości ciągu oraz liczby pomierzonych kątów. Dopiero mając te trzy informacje, wybierasz właściwy wiersz i kolumnę w tabeli dokładnościowej.
Bo odchyłka warunku kątowego jest efektem sumowania się błędów obserwacji w kolejnych punktach. Im więcej kątów w ciągu, tym większe ryzyko kumulacji drobnych błędów, dlatego tabele tolerancji uwzględniają liczbę kątów jako osobny parametr doboru dopuszczalnej odchyłki.
Pomaga stała procedura: 1) nazwij typ ciągu, 2) sprawdź przedział długości, 3) dopasuj liczbę kątów, 4) dopiero wtedy odczytaj wartość. Najczęstszy błąd to pominięcie typu ciągu i skorzystanie z tabeli dla innego przypadku.
Nie. W praktyce egzaminacyjnej spotyka się zapisy w systemie centesymalnym, gdzie występują różne "rzędy" jednostek. Trzeba czytać zapis dokładnie i nie zamieniać go automatycznie na stopnie/minuty/sekundy. Na testach kluczowe jest rozróżnienie składników zapisu, bo łatwo wtedy wybrać złą wartość.
Gdy obliczona z obserwacji odchyłka kątowa przekracza dopuszczalną z tabeli dla danego typu ciągu, jego długości i liczby kątów. W praktyce warto też reagować wcześniej, jeśli warunki pomiaru były złe (wiatr, słaba widoczność, niestabilne stanowisko), bo to zwiększa ryzyko przekroczeń.
Długość ciągu wpływa na wymagania dokładnościowe, bo opisuje skalę pracy i potencjalny wpływ błędów na wynik końcowy. Tabele tolerancji zwykle grupują wartości w przedziały długości, dlatego sama liczba kątów nie wystarcza do poprawnego doboru dopuszczalnej odchyłki.
Najczęściej: pomylenie typu ciągu (otwarty vs zamknięty), nieuwzględnienie liczby kątów, odczyt z niewłaściwego przedziału długości oraz błędy w interpretacji zapisu jednostek. Dobra strategia to szybkie podkreślenie w treści: typ, długość, liczba kątów, a potem praca z tabelą.
Ćwicz na arkuszach: najpierw identyfikuj parametry (typ ciągu, długość, liczba kątów), a potem odczyt z tabeli bez pośpiechu. Warto robić krótkie notatki przy zadaniu (np. "otwarty/2 nawiązania, L=1250, n=8"), bo to ogranicza pomyłki wynikające z pamięci roboczej.
info

Statystycznie 38% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla tych parametrów w tabeli odpowiada wartość 2c20cc."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji dotyczące osnów pomiarowych i ciągów poligonowych (skrypt szkolny)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z działu: dokładności i kontrola pomiarów sytuacyjnych
  • Instrukcje/standardy branżowe omawiane na kursie (tabele dopuszczalnych odchyłek) – w wersji aktualnej dla egzaminu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego