KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 33.
W czasie inwentaryzacji stwierdzono niedobór towaru w sklepie. W wyniku postępowania wyjaśniającego stwierdzono, iż niedobór powstał na skutek złych warunków przechowywania. Komisja inwentaryzacyjna uznała niedobór towarów za niezawiniony, przekraczający granicę limitów na ubytki naturalne. Niedobór ten należy rozliczyć w ciężar konta
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór niezawiniony przekraczający limity ubytków naturalnych nie jest kosztem wytworzenia ani zwykłym kosztem sprzedaży, tylko skutkiem zdarzenia ubocznego działalności. Dlatego ujmuje się go jako pozostałe koszty operacyjne, a nie jako zużycie materiałów/energii czy koszty działalności podstawowej.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu opisano niedobór towarów ujawniony w inwentaryzacji, którego przyczyną były złe warunki przechowywania. Komisja uznała go za niezawiniony oraz przekraczający limity ubytków naturalnych. To oznacza, że nie można go potraktować jak "normalnego" ubytku mieszczącego się w normach, ani przenieść automatycznie do bieżących kosztów działalności podstawowej.

Ujęcie takiej straty jest typowo kwalifikowane do pozostałych kosztów operacyjnych, ponieważ wynika z ubocznych zdarzeń związanych z działalnością jednostki (np. pogorszenie jakości przechowywania, zdarzenia organizacyjne), ale nie stanowi elementu kosztu wytworzenia ani standardowego kosztu sprzedaży. W efekcie wpływa na wynik finansowy jako koszt operacyjny "pozostały".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Zużycie materiałów i energii." dotyczy typowych, planowanych kosztów zużycia na cele działalności (energia, materiały pomocnicze), a nie rozliczenia niedoborów towarów ustalonych w inwentaryzacji.
  • "Straty nadzwyczajne." to kategoria, która bywa myląca, bo brzmi jak właściwa dla dużych strat. Jednak w praktyce sprawozdawczej i klasyfikacji wynikowej takie zdarzenia ujmuje się w innych pozycjach niż "nadzwyczajne", więc ta odpowiedź jest pułapką terminologiczną.
  • "Koszty działalności podstawowej." obejmują koszty bezpośrednio związane z podstawową działalnością (np. handel, produkcja) w ujęciu bieżącym. Niedobór przekraczający normy, dodatkowo uznany za niezawiniony, nie jest typowym kosztem osiągania przychodów, tylko stratą wymagającą odrębnego ujęcia.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na dwa słowa-klucze w opisach różnic inwentaryzacyjnych: "zawinione/niezawinione" oraz "w normie/ponad normę". To one najczęściej decydują, czy rozliczenie trafi do typowych kosztów, do pozostałych kosztów operacyjnych, czy będzie podstawą do obciążenia osób odpowiedzialnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór niezawiniony to brak składników majątku (np. towarów), którego nie da się przypisać winie konkretnej osoby odpowiedzialnej materialnie.
Najczęściej wynika z przyczyn obiektywnych (np. warunki przechowywania, właściwości towaru) i rozlicza się go w kosztach zgodnie z zasadami rachunkowości.
Ubytki naturalne to straty mieszczące się w przyjętych limitach/normach wynikające z cech fizycznych towaru (np. wysychanie, ulatnianie).
Niedobór ponad normę przekracza te limity, więc zwykle wymaga odrębnej kwalifikacji i wyjaśnienia przyczyn w dokumentacji inwentaryzacyjnej.
Ponieważ jest to realna strata majątku, która obniża wynik finansowy jednostki.
Skoro nie ma podstaw do obciążenia pracownika ani do uznania, że to "typowy" koszt działalności, ujmuje się ją w odpowiedniej pozycji kosztowej (często jako pozostałe koszty operacyjne).
Niedobór uznaje się za zawiniony, gdy z ustaleń wynika, że powstał wskutek zaniedbań, naruszenia procedur lub celowego działania osoby odpowiedzialnej.
Wtedy rozliczenie może obejmować dochodzenie roszczeń, a nie tylko ujęcie straty jako kosztu jednostki.
W praktyce sporządza się m.in. arkusze spisowe, zestawienie różnic inwentaryzacyjnych oraz protokół/wniosek komisji inwentaryzacyjnej z propozycją rozliczenia.
Kluczowe jest wskazanie przyczyn oraz decyzja kierownika jednostki o sposobie rozliczenia.
Nie zawsze.
Zależy, czy można wykazać, że konkretna osoba miała wpływ na warunki składowania i naruszyła obowiązki. Jeśli komisja uzna niedobór za niezawiniony, oznacza to, że nie ma podstaw do obciążenia pracownika, mimo że przyczyna była organizacyjna.
W zadaniach egzaminacyjnych często wskazuje się ujęcie w pozostałych kosztach operacyjnych, gdy niedobór jest niezawiniony i nie mieści się w limitach ubytków naturalnych.
Zawsze jednak trzeba czytać treść: "zawinione/niezawinione" i "w normie/ponad normę".
Bo to typowa pozycja bieżących kosztów operacyjnych, kojarzona z "normalnym" funkcjonowaniem sklepu (prąd, materiały).
Niedobór towaru z inwentaryzacji jest stratą zapasów, a nie planowym zużyciem materiałów czy energii, więc zwykle ujmuje się go inaczej.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie, że niedobór jest "niezawiniony", pomieszanie ubytków naturalnych z niedoborem ponad normę oraz wybór konta "działalności podstawowej" z rozpędu.
Pomaga podkreślenie słów-kluczy i szybka klasyfikacja zdarzenia.
Ćwicz schematy: rodzaj różnicy (niedobór/nadwyżka), ocena winy (zawinione/niezawinione) oraz relacja do norm (w normie/ponad normę).
Warto rozwiązać zestawy zadań z dekretacją i krótkim uzasadnieniem, dlaczego dane konto jest właściwe.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Niedobór niezawiniony przekraczający limity ubytków naturalnych nie jest kosztem wytworzenia ani zwykłym kosztem sprzedaży, tylko skutkiem zdarzenia ubocznego działalności."

Materiały:

  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (działy: inwentaryzacja, zapasy, pozostałe koszty i przychody operacyjne)
  • Zakładowy plan kont i komentarz do kont wynikowych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozliczania różnic inwentaryzacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego