Kompensata różnic inwentaryzacyjnych polega na wzajemnym "pokryciu" niedoboru nadwyżką (lub odwrotnie), ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to uzasadnione. W treści zadania wskazano wprost, że należy zastosować zasadę niższej ceny i mniejszej ilości. Oznacza to, że do wyceny kompensaty nie przyjmujemy dowolnie danych z dwóch pozycji, tylko wybieramy:
- mniejszą ilość spośród ilości niedoboru i nadwyżki,
- niższą cenę jednostkową spośród cen obu pozycji.
Krok 1 – wybór mniejszej ilości. Niedobór wynosi 16 szt., nadwyżka 18 szt., więc do kompensaty można przyjąć maksymalnie 16 szt. (bo tyle wynosi mniejsza z ilości).
Krok 2 – wybór niższej ceny. Ceny jednostkowe to 1,89 zł/szt. oraz 1,79 zł/szt. Niższa z nich to 1,79 zł/szt.
Krok 3 – obliczenie wartości kompensaty. Skoro kompensujemy 16 szt. według 1,79 zł/szt., to:
16 × 1,79 zł = 28,64 zł
Dlaczego pozostałe wyniki nie pasują? Kwoty typu 30,24 zł odpowiadają liczeniu 16 × 1,89 (czyli użyciu wyższej ceny, wbrew zasadzie). Małe kwoty rzędu 3,78 zł lub 3,58 zł wynikają zwykle z policzenia różnicy cen (1,89−1,79=0,10) i przemnożenia jej przez ilość, co nie jest wartością kompensaty, tylko różnicą wyceny. W kompensacie liczy się wartość "pokrycia" w granicach mniejszej ilości i niższej ceny, czyli 28,64 zł.
