KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 29.
W czterech samochodach osobowych z silnikiem z zapłonem iskrowym, zarejestrowanych po raz pierwszy w 2003 roku, dokonano pomiaru stężenia tlenku węgla w spalinach na biegu jałowym i uzyskano następujące wyniki: Ile samochodów spełnia dopuszczalne przewidziane przepisami normy?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów stężenia tlenku węgla w spalinach czterech samochodów osobowych z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby rozwiązać zadanie, należy porównać każdą z czterech zmierzonych wartości CO na biegu jałowym z dopuszczalnym limitem dla samochodu osobowego z silnikiem ZI (wg przepisów dla wskazanego rocznika pierwszej rejestracji). Następnie zlicza się pojazdy, których wynik nie przekracza limitu. W danych z zadania spełniają go dwa samochody.

Pełne wyjaśnienie:

Wynik pomiaru stężenia tlenku węgla (CO) w spalinach na biegu jałowym jest jednym z podstawowych wskaźników jakości spalania w silniku z zapłonem iskrowym. Podwyższone CO zwykle oznacza zbyt bogatą mieszankę, ograniczony dostęp tlenu do spalania albo problem z działaniem układu oczyszczania spalin (np. katalizatora) lub regulacji składu mieszanki.

W zadaniu podano cztery wyniki pomiaru CO dla czterech samochodów. Postępowanie jest zawsze takie samo:

  • ustalić właściwy limit dopuszczalny CO na biegu jałowym (zależny od wymagań dla danej grupy pojazdów, w tym od kryterium "pierwsza rejestracja" oraz warunków badania),
  • dla każdego samochodu wykonać porównanie: czy wynik CO ≤ limit?,
  • zliczyć liczbę samochodów spełniających warunek i wskazać odpowiedź liczbową.

Odpowiedź "Dwa." jest poprawna, ponieważ w zestawie wyników z zadania dokładnie dwa pomiary mieszczą się w dopuszczalnej wartości granicznej, a pozostałe dwa ją przekraczają.

Odpowiedzi błędne wynikają najczęściej z typowych pomyłek:

  • "Jeden." – pojawia się, gdy uczeń zastosuje zbyt restrykcyjny limit (np. z innego trybu badania) albo omyłkowo uzna jeden wynik graniczny za przekroczenie.
  • "Trzy." – zwykle jest skutkiem użycia zbyt łagodnego limitu albo przeoczenia jednego wyniku przekraczającego normę.
  • "Cztery." – to efekt nieuwzględnienia limitu z przepisów i przyjęcia, że sam fakt pomiaru oznacza spełnienie norm, albo całkowitego pominięcia porównania z wartością dopuszczalną.

W praktyce warsztatowej warto pamiętać, że samo przekroczenie CO na biegu jałowym nie wskazuje jednej, konkretnej usterki. Do trafnej diagnozy łączy się informacje z innych parametrów (np. HC, O2, CO2, odczyty korekt paliwowych, stan zapłonu i szczelność dolotu) oraz weryfikuje warunki wykonania pomiaru (temperatura pracy silnika, stabilne obroty biegu jałowego).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CO (tlenek węgla) informuje o tym, jak "bogato" spala silnik. Zbyt wysokie CO na biegu jałowym często wskazuje na zbyt bogatą mieszankę, niedostatek tlenu w procesie spalania lub słabą skuteczność katalizatora. W diagnostyce porównuje się wynik z limitem dopuszczalnym.
Najpierw ustal limit dopuszczalny CO dla danego rodzaju badania i pojazdu. Następnie sprawdź każdy wynik: jeśli jest ≤ limit, auto "zalicza". Na końcu zlicz liczbę wyników mieszczących się w limicie. To jest szukana odpowiedź.
Rok pierwszej rejestracji bywa potrzebny, bo wymagania dotyczące emisji i sposób kwalifikowania pojazdów do limitów mogą zależeć od okresu, w którym pojazd został dopuszczony do ruchu. Bez tego łatwo zastosować niewłaściwy limit i błędnie ocenić, czy wynik jest poprawny.
W samym zadaniu egzaminacyjnym zwykle wystarcza porównanie CO z limitem. W praktyce warsztatowej dodatkowe parametry są bardzo pomocne: HC może wskazywać na wypadanie zapłonów, O2 na nieszczelności lub zubożenie, a CO2 na jakość spalania. Ułatwia to znalezienie przyczyny przekroczenia.
Typowe przyczyny to zbyt bogata mieszanka (np. problem z czujnikami/sterowaniem dawką paliwa), nieszczelności w układzie dolotowym wpływające na regulację, niesprawna sonda lambda, nieskuteczny katalizator lub problemy zapłonu. Zawsze warto potwierdzić diagnozę dodatkowymi testami.
W zadaniach testowych decyduje kryterium liczbowe: wynik spełnia normę tylko wtedy, gdy jest ≤ limit (zgodnie z przyjętą zasadą w danym badaniu). Intuicyjne "zaokrąglanie w górę" lub "uznaniowe" podejście często prowadzi do błędu. Porównuj dokładnie, nie "na oko".
Pomiar CO na biegu jałowym wykonuje się m.in. przy sprawdzaniu emisji spalin, wstępnej ocenie regulacji mieszanki, po naprawach układu dolotowego/zasilania oraz przed badaniem okresowym. Ważne są stabilne obroty i właściwe warunki pracy silnika (np. temperatura robocza).
Katalizator utlenia CO do CO2 (w odpowiednich warunkach pracy). Gdy katalizator jest nieskuteczny, nie osiąga temperatury pracy lub skład mieszanki jest nieprawidłowy, więcej CO "przechodzi" do spalin na wyjściu. Dlatego usterki katalizatora mogą powodować przekroczenia.
Najczęściej myli się limity dla różnych warunków (bieg jałowy vs podwyższone obroty), dla różnych rodzajów silników (ZI vs ZS) albo ignoruje kryterium rocznika/rejestracji. Częsty jest też błąd w zliczaniu: poprawne porównanie pojedynczych wyników, ale pomyłka w sumie.
Na egzaminach bywa to wymagane, jeśli limit nie jest podany w treści lub na załączniku. Najlepiej uczyć się typowych wartości granicznych oraz rozumieć, od czego zależą. W praktyce zawodowej i tak weryfikuje się limity w aktualnych wymaganiach dla konkretnego badania.
info

Około 39% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Następnie zlicza się pojazdy, których wynik nie przekracza limitu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z diagnostyki silników ZI (emisja spalin i interpretacja CO/HC/CO2/O2)
  • Instrukcje obsługi analizatorów spalin (metodyka pomiaru, warunki stabilizacji biegu jałowego)
  • Podręczniki/opracowania o układach sterowania silnikiem (sonda lambda, regulacja składu mieszanki, katalizator)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego