KWALIFIKACJA CHM6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 18.
W efekcie zmieszania 125 g roztworu NaCl o stężeniu 10% ze 125 g roztworu NaCl o stężeniu 30% otrzymano
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie procentowe to (masa substancji)/(masa roztworu)·100%. W 125 g 10% roztworu jest 12,5 g NaCl, a w 125 g 30% roztworu jest 37,5 g NaCl. Po zmieszaniu masa roztworu wynosi 250 g, a NaCl: 50 g. Stężenie = 50/250·100% = 20%.

Pełne wyjaśnienie:

Przy mieszaniu roztworów zachowujemy bilans masy: suma mas roztworów daje masę mieszaniny, a suma mas substancji rozpuszczonej daje łączną masę tej substancji w mieszaninie.

Krok 1: policz masę NaCl w każdym roztworze.
Roztwór 10% o masie 125 g zawiera: 125 g · 10% = 125 · 0,10 = 12,5 g NaCl.
Roztwór 30% o masie 125 g zawiera: 125 g · 30% = 125 · 0,30 = 37,5 g NaCl.

Krok 2: zsumuj masy.
Masa mieszaniny: 125 g + 125 g = 250 g.
Masa NaCl w mieszaninie: 12,5 g + 37,5 g = 50,0 g.

Krok 3: oblicz stężenie procentowe mieszaniny.
Stężenie % (m/m) = (masa NaCl / masa roztworu) · 100% = (50 / 250) · 100% = 0,2 · 100% = 20%.

Dlatego poprawny opis wyniku to: 250 g roztworu NaCl o stężeniu 20%.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "250 g roztworu NaCl o stężeniu 15%" wynika zwykle z błędnego uśrednienia stężeń bez bilansu masy substancji (albo z pomylenia obliczeń procentowych).
  • "200 g roztworu NaCl o stężeniu 40%" łamie bilans masy: po zmieszaniu 125 g i 125 g nie można otrzymać 200 g (pomijanie części masy). Dodatkowo 40% wymagałoby 80 g NaCl w 200 g roztworu, a faktycznie jest 50 g.
  • "125 g roztworu NaCl o stężeniu 15%" ma złą masę końcową (mieszanina ma 250 g) i niewłaściwe stężenie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zamieniaj % na ułamek (np. 30% → 0,30), licz masę substancji w każdej porcji osobno, a dopiero potem dziel przez masę całkowitą mieszaniny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie procentowe masowe (m/m) mówi, ile gramów substancji rozpuszczonej przypada na 100 g roztworu. Liczy się je jako: (masa substancji / masa roztworu) × 100%. To podstawowa definicja używana w obliczeniach mieszanin roztworów.
Trzeba wziąć 10% z 125 g, czyli 125 × 0,10 = 12,5 g NaCl. Typowy błąd to dzielenie przez 10 lub liczenie procentu od złej masy. Najbezpieczniej zamienić procent na ułamek dziesiętny.
Najpierw liczysz masę NaCl w każdym roztworze, potem sumujesz masy NaCl oraz masy roztworów. Na końcu liczysz stężenie mieszaniny: (łączna masa NaCl / łączna masa roztworu) × 100%.
Bilans masy zapewnia poprawność obliczeń: masa roztworu po zmieszaniu to suma mas porcji, a masa substancji rozpuszczonej to suma mas tej substancji w każdej porcji. Bez bilansu łatwo dostać nierealne wyniki (np. złą masę końcową).
Nie zawsze. Średnia arytmetyczna działa tylko wtedy, gdy mieszasz równe masy (dla stężenia masowego) lub równe objętości (dla stężenia objętościowego). Gdy masy są różne, musisz liczyć z bilansu masy substancji.
Gdy masy (lub objętości – zależnie od typu stężenia) są takie same, możesz uśrednić stężenia, bo wkłady są równoważne. Mimo to warto zrobić krótką kontrolę: policzyć masę substancji w jednej porcji i sprawdzić wynik.
Najczęściej: mylenie % masowego z % objętościowym, liczenie procentu od masy całkowitej zamiast od mas porcji, pomijanie bilansu masy (zła masa końcowa) oraz nieuwaga w zapisie ułamka (30% zapisane jako 0,03).
Bo mieszamy 125 g + 125 g, a w typowych zadaniach zakłada się brak strat i brak reakcji chemicznej. Jeśli nie ma informacji o ubytku (np. odparowaniu), suma mas porcji równa się masie roztworu końcowego.
Oznacza, że w 100 g roztworu jest 20 g NaCl i 80 g wody (lub rozpuszczalnika). Dla 250 g takiego roztworu masa NaCl wynosiłaby 250 × 0,20 = 50 g, co jest zgodne z bilansem z mieszania.
Utrwal definicje stężeń (procentowe, molowe, masowe), ćwicz przeliczanie % na masę substancji i rób zadania z bilansem masy. Pomaga schemat: policz substancję w porcjach → zsumuj → podziel przez masę całości.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie procentowe to (masa substancji)/(masa roztworu)·100%.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe - dostęp 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Skrypty szkolne z obliczeń chemicznych: stężenia i bilanse
  • Zadania maturalne/techniczne z działu "roztwory" (stężenie procentowe)
  • Notatki z technologii chemicznej: bilans masy w operacjach jednostkowych (mieszanie)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego