KWALIFIKACJA AUD3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 36.
W fortepianie do nastrojenia interwałów w zakresie pierwszej wzorcowej oktawy stosuje się klin
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy strojeniu interwałów w pierwszej wzorcowej oktawie trzeba selektywnie tłumić część strun chóru tak, aby słyszeć właściwą parę dźwięków bez domieszek unisonów. W kluczu odpowiedzi dla tego pytania jako właściwy wskazano klin "zespolony", czyli przeznaczony do takiego kontrolowanego mutowania strun.

Pełne wyjaśnienie:

W strojeniu fortepianu/pianina jednym z kluczowych etapów jest zbudowanie tzw. pierwszej wzorcowej oktawy (zakresu, w którym ustala się relacje interwałowe stanowiące punkt odniesienia dla dalszego strojenia). Żeby poprawnie ocenić czystość interwałów, stroiciel musi kontrolować, które struny w danym chórze faktycznie brzmią. W praktyce oznacza to konieczność czasowego tłumienia (mutowania) wybranych strun klinami.

Odpowiedź "zespolony" jest w tym zadaniu wskazana jako prawidłowa, ponieważ pytanie dotyczy doboru rodzaju klina używanego przy strojeniu interwałów w tym szczególnym zakresie. W nomenklaturze warsztatowej "klin zespolony" odnosi się do rozwiązania konstrukcyjnego wykorzystywanego do skutecznego i stabilnego mutowania strun w chórze, tak aby uniknąć przypadkowego współbrzmienia dodatkowych strun, które utrudnia ocenę interwału.

  • Odpowiedź "filcowy" jest niepoprawna w tym ujęciu, bo opisuje przede wszystkim materiał, a pytanie rozróżnia typ klina stosowany funkcjonalnie w konkretnym etapie strojenia (typ konstrukcyjny, nie sam surowiec).
  • Odpowiedź "drewniany" również skupia się na materiale. W praktyce spotyka się różne materiały klinów/tłumików, ale w tym pytaniu rozstrzygające ma być wskazanie właściwego rodzaju (konstrukcji) klina.
  • Odpowiedź "pojedynczy" jest kusząca, bo wiele osób kojarzy podstawowe kliny z pojedynczym elementem. Jednak w kontekście pytania o strojenie interwałów w pierwszej wzorcowej oktawie klucz odpowiedzi przewiduje użycie klina "zespolonego", czyli innego typu niż pojedynczy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach część opcji opisuje materiały (np. filc, drewno), a część opisuje typ (np. pojedynczy/zespolony), zwykle należy dopasować się do logiki pytania: czy pyta o materiał, czy o konstrukcję i zastosowanie narzędzia. Tu rozstrzyga typ klina używany przy strojeniu interwałów w oktawie wzorcowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klin stroicielski to mały element wkładany między struny, aby je czasowo tłumić (wyciszać). Dzięki temu stroiciel może słyszeć wybraną strunę lub parę strun bez domieszki pozostałych w chórze, co ułatwia ocenę unisonu i interwałów.
Bo wiele dźwięków w fortepianie ma po 2–3 struny. Jeśli brzmią wszystkie naraz, pojawiają się dodatkowe dudnienia i "zlewanie" dźwięku, co utrudnia ocenę czystości interwału. Mutowanie pozwala odizolować to, co ma być realnie porównywane.
To zakres dźwięków, w którym stroiciel ustala relacje interwałowe stanowiące odniesienie dla reszty skali instrumentu. W praktyce jest to etap budowy "wzorca" (temperamentu), po którym łatwiej i szybciej dostraja się pozostałe rejestry.
Różnice dotyczą konstrukcji i sposobu tłumienia strun. "Pojedynczy" zwykle kojarzy się z jednym elementem wkładanym w chór, a "zespolony" z rozwiązaniem złożonym, ułatwiającym stabilne odizolowanie wybranych strun. Dokładne nazewnictwo bywa zależne od szkoły i producenta.
Tak, bo wpływa na trwałość, tarcie oraz "miękkość" kontaktu ze struną i możliwość pozostawienia go w chórze bez ryzyka uszkodzeń. Na egzaminie trzeba jednak czytać, czy pytanie dotyczy materiału, czy typu klina i jego zastosowania.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy funkcji (do czego narzędzie służy), konstrukcji (jaki typ), czy materiału (z czego jest). Potem porównaj odpowiedzi: jeśli tylko część opisuje typy, a część materiały, zwykle kluczowe jest to, o co pyta zdanie.
Kliny stosuje się wszędzie tam, gdzie trzeba odizolować struny w chórze: przy strojeniu unisonów, przy budowie wzorcowej oktawy oraz przy kontroli interwałów. Używa się ich także, by ograniczyć wpływ sąsiednich strun na słyszalność dudnień.
Bo materiał to tylko jedna cecha narzędzia, a o skuteczności w danym etapie strojenia często decyduje konstrukcja i sposób pracy klina w chórze strun. Egzamin sprawdza praktyczną umiejętność doboru narzędzia do czynności, nie tylko nazwanie surowca.
Częste błędy to: słuchanie interwału przy brzmieniu całych chórów (bez mutowania), mylenie dudnień interwału z dudnieniami unisonów, oraz wybór narzędzia "nawykowo" zamiast zgodnie z celem. Pomaga konsekwentne tłumienie i stała procedura.
Jest to trudne, bo pytanie opiera się na specjalistycznym nazewnictwie i praktyce doboru narzędzi. Da się jednak przygotować teoretycznie, ucząc się funkcji klinów, tego jak mutuje się chóry strun oraz jak przebiega strojenie oktawy wzorcowej krok po kroku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 29% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Przy strojeniu interwałów w pierwszej wzorcowej oktawie trzeba selektywnie tłumić część strun chóru tak, aby słyszeć właściwą parę dźwięków bez domieszek unisonów."

Materiały:

  • Materiały szkolne/branżowe z zakresu technologii strojenia fortepianów (narzędzia stroiciela i ich zastosowanie)
  • Instrukcje producentów akcesoriów stroicielskich (klinów i tłumików) – opisy zastosowań
  • Zajęcia praktyczne: ćwiczenia z mutowaniem chórów strun w rejestrze środkowym i porównanie typów klinów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego