Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 13.
W gruncie kategorii III należy wykonać wykop liniowy o długości 50 m i szerokości 2,5 m o ścianach pionowych głębokości 0,95 m. Urobek wydobywany będzie wyciągiem mechanicznym. Oblicz czas pracy sprzętu.
Ilustracja przedstawia tabelę z nakładami na 100 m³ gruntu, oznaczoną jako Tablica 0318 z KNR 2-01.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objętość wykopu wynosi V = 50 × 2,5 × 0,95 = 118,75 m3. Z tablicy KNR dla wyciągu mechanicznego przy szerokości do 2,5 m i gruncie kat. III–IV przyjmuje się 67,00 m-g/100 m3. Czas pracy sprzętu: (118,75/100) × 67,00 = 79,56 m-g.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć czas pracy sprzętu (w m-g), trzeba połączyć obmiar robót z normą nakładów z tablic KNR.

1) Obliczenie kubatury wykopu
Wykop liniowy o ścianach pionowych można traktować jak bryłę o wymiarach: długość 50 m, szerokość 2,5 m, głębokość 0,95 m.
V = 50 × 2,5 × 0,95 = 118,75 m3.

2) Dobór normy z KNR
Z załączonej tablicy KNR 2-01 (Tablica 0318) należy wybrać pozycję dotyczącą pracy wyciągu mechanicznego do urobku (wiersz dla wyciągu 0,18 t) oraz kolumnę odpowiadającą warunkom: szerokość wykopu do 2,5 m oraz kategoria gruntu III–IV. Norma wynosi 67,00 m-g na 100 m3 gruntu.

3) Przeliczenie na rzeczywistą kubaturę
Skoro 67,00 m-g przypada na 100 m3, to dla 118,75 m3 liczymy proporcją:
(118,75 / 100) × 67,00 = 79,56 m-g.

Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?

  • Wyniki większe od 79,56 m-g zwykle wynikają z zastosowania innej kolumny (np. dla większej szerokości wykopu albo innej kategorii gruntu) albo z błędu w odczycie normy.
  • Częstą przyczyną zawyżenia jest też niewłaściwe przeliczenie normy na 100 m³ (np. potraktowanie 67,00 jako wartości "na 1 m³" zamiast "na 100 m³").
  • Inny typ pomyłki to podstawienie błędnej kubatury (np. pominięcie głębokości 0,95 m lub zaokrąglanie pośrednie w sposób zniekształcający wynik).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (m, m3, m-g/100 m3), bo kontrola jednostek szybko ujawnia, czy zapomniano o dzieleniu przez 100.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć objętość wykopu liniowego w m3?
Objętość wykopu liniowego liczysz jak objętość prostopadłościanu: V = długość × szerokość × głębokość. Następnie wynik zapisujesz w m3. To podstawa do przeliczeń norm KNR, które często są podane na 100 m3.
Dlaczego w KNR normy sprzętu są podane na 100 m3, a nie na 1 m3?
Podawanie nakładów na 100 m3 ułatwia pracę z większymi robotami ziemnymi i zmniejsza liczbę miejsc po przecinku w tablicach. W obliczeniach wystarczy zastosować proporcję: (V/100) × norma, gdzie V to kubatura rzeczywista.
Co oznacza jednostka m-g w kosztorysach i KNR?
m-g to motogodzina (czas pracy maszyny/sprzętu). W zadaniach z KNR "czas pracy sprzętu" zwykle oznacza właśnie nakład w m-g. Nie należy mylić m-g z r-g, czyli roboczogodziną pracownika.
Jak dobrać właściwą kolumnę w tablicy KNR dla wykopu?
Najpierw sprawdzasz warunki technologiczne opisane w zadaniu, np. szerokość wykopu i kategorię gruntu. Potem w tablicy KNR wybierasz kolumnę odpowiadającą tym warunkom oraz wiersz dla danego sprzętu (np. wyciąg do urobku). Dopiero tę normę podstawiasz do obliczeń.
Czy kategoria gruntu wpływa na czas pracy sprzętu przy wykopie?
Tak. Wyższa kategoria gruntu zwykle oznacza trudniejsze urabianie, większy opór i wolniejszą pracę, więc w KNR często rosną nakłady (m-g) wraz z kategorią gruntu. Na egzaminie trzeba więc uważnie dopasować kategorię z treści zadania do tabeli.
Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach z KNR na roboty ziemne?
Najczęściej: pominięcie dzielenia przez 100 (bo norma jest na 100 m3), wybór złej kolumny (inna szerokość lub kategoria gruntu), mylenie m-g z r-g oraz policzenie złej kubatury (np. brak głębokości). Pomaga stałe zapisywanie jednostek przy rachunkach.
Czy mogę zaokrąglać objętość wykopu w trakcie obliczeń?
Można, ale ostrożnie. Jeśli zaokrąglisz zbyt wcześnie, wynik końcowy może się zauważalnie różnić. Najbezpieczniej jest policzyć kubaturę dokładnie (z dwoma miejscami po przecinku, jeśli trzeba), a dopiero na końcu zaokrąglić motogodziny zgodnie z formatem odpowiedzi.
Jak sprawdzić, czy wynik m-g jest realistyczny bez kalkulatora norm?
Wykonaj szybki test skali: jeżeli norma jest ok. kilkadziesiąt m-g na 100 m3, a kubatura jest nieco większa niż 100 m3, to wynik powinien być nieco większy niż ta norma (np. 67 → ok. 80). Jeśli wychodzi kilkaset, to zwykle błąd przeliczenia na 100 m3.
Kiedy w robotach ziemnych stosuje się wyciąg mechaniczny do urobku?
Wyciąg mechaniczny stosuje się, gdy urobek trzeba wydobywać z wykopu w sposób zorganizowany, np. przy ograniczonym dostępie, głębokościach utrudniających bezpośredni załadunek lub gdy technologia robót przewiduje wyciąganie urobku na powierzchnię. W KNR dobór sprzętu wpływa na nakłady m-g.
Jak przygotować się do zadań obliczeniowych z KNR na egzamin BUD.1?
Ćwicz schemat: obmiar → dobór normy → proporcja → kontrola jednostek. Rozwiązuj krótkie zadania z wykopów, nasypów i transportu urobku. Dobrą praktyką jest też trening czytania tablic (szerokość, kategoria, rodzaj sprzętu), bo to najczęstsze źródło pomyłek.
info

Statystycznie 33% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Objętość wykopu wynosi V = 50 × 2,5 × 0,95 = 118,75 m3."

Źródła:

  • KNR 2-01 "Budowle i roboty ziemne", Tablica 0318, wiersz dotyczący: "Wyciąg do urobku ziemi 0,18 t" – norma m-g/100 m³ (źródło merytoryczne zadania).
  • Załączona do zadania ilustracja: fragment tabeli "Nakłady na 100 m³ gruntu", Tablica 0318 z KNR 2-01 – wartości m-g dla wyciągu do urobku (odczyt normy 67,00 dla odpowiedniej kolumny).

Materiały:

  • KNR 2-01 "Budowle i roboty ziemne" – ćwiczenia z odczytu tablic nakładów
  • Zadania rachunkowe z obmiaru robót ziemnych (kubatury wykopów, nasypów)
  • Notatki/arkusze powtórkowe z jednostek: r-g, m-g oraz przeliczeń na 100 m³
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego