KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 26.
W hurtowni w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji stwierdzono:
− niezawiniony niedobór 10 sztuk mydła Jabłuszko po 2,10 zł/szt.,
− nadwyżkę 10 sztuk mydła Jaśmin po 1,50 zł/szt.
Kierownik jednostki podjął decyzję o dokonaniu kompensaty powstałych różnic inwentaryzacyjnych.
Pozostały po kompensacie niedobór wartościowy wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kompensata polega na pomniejszeniu wartości niedoboru o wartość nadwyżki. Niedobór: 10 × 2,10 zł = 21,00 zł. Nadwyżka: 10 × 1,50 zł = 15,00 zł. Pozostały niedobór wartościowy: 21,00 zł − 15,00 zł = 6,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw trzeba wycenić każdą różnicę inwentaryzacyjną w pieniądzu, czyli policzyć ilość × cenę jednostkową.

Wartość niedoboru (brak towaru): 10 szt. × 2,10 zł/szt. = 21,00 zł.

Wartość nadwyżki (towaru jest więcej niż w ewidencji): 10 szt. × 1,50 zł/szt. = 15,00 zł.

Skoro kierownik zdecydował o kompensacie różnic, to w praktyce oznacza to, że nadwyżka (15,00 zł) "pokrywa" część niedoboru (21,00 zł). Po kompensacie pozostaje więc tylko ta część niedoboru, której nie da się zbilansować nadwyżką.

Pozostały niedobór wartościowy: 21,00 zł − 15,00 zł = 6,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "2,10 zł" to jedna cena jednostkowa mydła, a pytanie dotyczy wartości różnicy po kompensacie (kwoty pieniężnej po rozliczeniu), nie ceny za 1 sztukę.
  • "15,00 zł" to wartość nadwyżki. To nie jest wynik końcowy, bo po kompensacie trzeba jeszcze ustalić, ile niedoboru pozostaje niepokryte.
  • "21,00 zł" to wartość niedoboru przed kompensatą. Pominięcie kompensaty prowadzi do pozostawienia tej kwoty, ale zadanie wprost wskazuje, że kompensata ma zostać dokonana.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj obok siebie dwie kwoty (niedobór i nadwyżkę) i dopiero potem wykonaj odejmowanie, bo kompensata dotyczy wartości, a nie samych ilości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kompensata to rozliczenie, w którym wartość nadwyżek może zmniejszyć wartość niedoborów (i odwrotnie), jeśli spełnione są warunki dopuszczające takie potrącenie. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oznacza to proste odjęcie wartości nadwyżki od wartości niedoboru.
Wartość niedoboru liczysz jako ilość brakujących sztuk × cena jednostkowa. Najpierw ustalasz liczbę sztuk, a następnie mnożysz przez cenę przyjętą do wyceny (z treści zadania). Wynik powinien być w złotych, zwykle do 2 miejsc po przecinku.
Wartość nadwyżki to ilość nadmiarowych sztuk × cena jednostkowa. Nie wystarczy przepisać ceny ani samej ilości. Dopiero iloczyn daje kwotę, którą można porównać z niedoborem i ewentualnie wykorzystać do kompensaty.
Bo porównywane towary mogą mieć różne ceny jednostkowe. Równe ilości (np. 10 szt. i 10 szt.) nie oznaczają równej wartości. Kompensata w ujęciu wartościowym polega na tym, że nadwyżka "pokrywa" część niedoboru kwotowo, a nie sztukowo.
W samym rachunku (mnożenie i odejmowanie) nie zmienia nic: nadal liczysz wartości i dokonujesz kompensaty. Informacja "niezawiniony" ma znaczenie bardziej księgowe i organizacyjne (np. sposób rozliczenia odpowiedzialności), ale nie zmienia matematyki zadania.
Najczęściej myli się cenę z wartością (podaje się 2,10 zł zamiast 21,00 zł), pomija się kompensatę i zostawia wartość niedoboru przed rozliczeniem, albo odejmuje się same ilości. Pomaga zapis: niedobór = ilość×cena, nadwyżka = ilość×cena, wynik = różnica wartości.
Sprawdź granice: wynik po kompensacie nie może być większy niż niedobór przed kompensatą i nie może być ujemny (jeśli pytają o "pozostały niedobór"). Jeśli nadwyżka jest mniejsza od niedoboru, wynik powinien być dodatni i równy różnicy tych wartości.
Gdy wartość niedoborów jest większa niż wartość nadwyżek i zadanie mówi, że dokonano kompensaty. Wtedy nadwyżka zmniejsza niedobór, ale nie eliminuje go całkowicie. Pozostaje kwota niedoboru niepokryta kompensatą.
Kluczowe są: ilość niedoboru i jego cena jednostkowa oraz ilość nadwyżki i jej cena jednostkowa. Dodatkowo ważna jest informacja o kompensacie, bo wskazuje, że masz zbilansować wartości. Reszta (np. nazwy towarów) zwykle nie wpływa na obliczenia.
W praktyce warunki kompensaty mogą być bardziej szczegółowe, ale w zadaniach egzaminacyjnych, gdy wprost podano decyzję o kompensacie, przyjmuje się rozliczenie wartościowe między wskazanymi pozycjami. Najważniejsze jest wykonanie działań na wartościach zgodnie z treścią.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kompensata polega na pomniejszeniu wartości niedoboru o wartość nadwyżki.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunkowości finansowej: dział "Inwentaryzacja i rozliczanie różnic"
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dla technika rachunkowości dotyczące wyceny zapasów
  • Notatki własne: schemat postępowania (1) wycena niedoboru, (2) wycena nadwyżki, (3) kompensata, (4) wynik

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego