KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 12.
W jaki sposób należy zamontować w układzie przekaźnik przedstawiony na ilustracji?
Ilustracja przedstawia przekaźnik elektromagnetyczny, który jest elementem używanym w układach elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik pokazany na ilustracji jest typem wtykowym z pinami przeznaczonymi do osadzenia w dedykowanej podstawce/gnieździe.
Dlatego poprawny montaż polega na wciśnięciu go do gniazda GZ8. Montaż na szynie TH35, lutowanie do PCB lub przykręcanie dotyczy innych konstrukcji aparatów.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce instalacyjnej spotyka się kilka sposobów montażu przekaźników: wtykowe (do podstawki/gniazda), na płytkę drukowaną (PCB) oraz w obudowach przeznaczonych do montażu na szynie DIN (np. TH35) lub do przykręcenia. Kluczowe jest dopasowanie metody montażu do konstrukcji wyprowadzeń i przeznaczenia elementu.

Odpowiedź "Wcisnąć do gniazda GZ8." jest właściwa, ponieważ przekaźnik wtykowy ma zestaw sztywnych pinów, które współpracują z odpowiednio ukształtowanymi stykami w podstawce. Taki montaż zapewnia:

  • pewne osadzenie mechaniczne,
  • prawidłowy docisk styków i powtarzalne połączenie elektryczne,
  • łatwą wymianę przekaźnika bez rozpinania przewodów w instalacji (wymienia się sam wkład).

Odpowiedź "Zamocować na szynie TH35." nie pasuje do typowego przekaźnika wtykowego bez dedykowanej obudowy/adaptera na szynę; na TH35 montuje się najczęściej aparaturę modułową lub podstawki/gniazda z uchwytem na szynę, a nie sam "goły" wkład przekaźnika.

Odpowiedź "Przylutować styki do płytki drukowanej." dotyczy przekaźników PCB, które mają piny o rastrze i geometrii przewidzianej do lutowania w otworach płytki. Przekaźnik wtykowy do podstawki ma inne przeznaczenie i zwykle jest stosowany w instalacjach montowanych przewodowo (np. w szafach sterowniczych).

Odpowiedź "Przykręcić wkrętami do izolacyjnego podłoża." opisuje montaż śrubowy elementów z otworami/uchwytami montażowymi. W przypadku przekaźników wtykowych nie jest to metoda właściwa ani zalecana, bo nie zapewnia standardowego połączenia z instalacją i utrudnia serwis.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy element ma zaciski, uchwyt na szynę, czy piny do podstawki. To najszybciej prowadzi do poprawnej metody montażu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik wtykowy to przekaźnik z pinami, który osadza się w podstawce (gnieździe). Służy do realizacji funkcji sterowania i separacji obwodów, a jego zaletą jest szybka wymiana podczas serwisu bez odłączania przewodów z zacisków instalacji.
Najczęściej widać zestaw równych, sztywnych pinów (wyprowadzeń) u dołu, bez zacisków śrubowych i bez zaczepu na szynę DIN. Taka konstrukcja wskazuje na montaż przez wciśnięcie do dopasowanej podstawki, która ma styki sprężynujące.
Szyna TH35 jest przeznaczona dla aparatów z uchwytem/zatrzaskiem na DIN. Wkład przekaźnika wtykowego zwykle nie ma takiego mocowania. Na szynie można montować natomiast podstawkę przekaźnika (jeśli jest w wersji na DIN), a dopiero w nią wcisnąć przekaźnik.
Przekaźnik PCB jest przeznaczony do lutowania w płytce drukowanej. Ma piny o geometrii i rozstawie typowym dla otworów w laminacie. Taki przekaźnik nie wymaga osobnego gniazda zaciskowego, ale za to jego wymiana serwisowa jest trudniejsza (wymaga lutowania).
Stosuje się go w szafach sterowniczych i rozdzielnicach, gdy ważna jest szybka diagnostyka i możliwość wymiany elementu bez przerabiania okablowania. Podstawka pozostaje na stałe w instalacji, a przekaźnik (wkład) można łatwo wyjąć i włożyć nowy.
Częsty błąd to wybór "szyna TH35" z przyzwyczajenia, mimo że element nie ma zaczepu DIN. Inny błąd to mylenie przekaźnika wtykowego z przekaźnikiem PCB i zakładanie, że każdy przekaźnik można przylutować do płytki. Zawsze sprawdzaj typ wyprowadzeń i przeznaczenie.
Zasadniczo nie jest to zalecany sposób montażu samego wkładu przekaźnika wtykowego, bo nie zapewnia poprawnego, standardowego połączenia z instalacją. Jeśli potrzebujesz montażu śrubowego, stosuje się odpowiednią podstawkę/obudowę lub aparaturę z otworami montażowymi przewidzianymi przez producenta.
Najważniejsze są: podstawka (gniazdo) z zaciskami do podłączenia przewodów, ewentualny uchwyt podstawki na szynę TH35 oraz akcesoria typu klips/mostek/oznaczniki (zależnie od rozwiązania). W samym obwodzie współpracują też zabezpieczenia i elementy sterowania.
Najczęściej w szafach sterowniczych maszyn, układach automatyki budynkowej, w rozdzielnicach technologicznych oraz w obwodach sygnalizacji i blokad. Są popularne, bo pozwalają łatwo wymienić element i szybko sprawdzić działanie układu podczas konserwacji.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie aparatury ze zdjęć: przekaźnik wtykowy, przekaźnik PCB, moduł na szynę DIN. Ucz się też typowych metod mocowania (podstawka/gniazdo, DIN, PCB, śruby) i kojarz je z cechami konstrukcyjnymi: piny, zaciski, zatrzask.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przekaźnik pokazany na ilustracji jest typem wtykowym z pinami przeznaczonymi do osadzenia w dedykowanej podstawce/gnieździe.Dlatego poprawny montaż polega na wciśnięciu go do gniazda GZ8."

Materiały:

  • Dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR) i karty katalogowe przekaźników oraz podstawek/gniazd
  • Podręczniki z zakresu aparatury elektrycznej i automatyki dla poziomu szkoły branżowej/technikum
  • Materiały szkoleniowe dotyczące wyposażenia szaf sterowniczych i rozdzielnic

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego