W jamie ustnej trawienie ma dwa główne aspekty: mechaniczny (rozdrabnianie i mieszanie kęsa) oraz chemiczny (działanie składników śliny). Kluczowym enzymem chemicznym śliny jest α-amylaza ślinowa, która katalizuje hydrolizę wiązań w polisacharydach, zwłaszcza w skrobi. Oznacza to, że już podczas żucia rozpoczyna się etap trawienia węglowodanów.
Odpowiedź "węglowodanów." jest poprawna, bo amylaza ślinowa jest enzymem specyficznym dla tego typu substratu. Jej działanie może być odczuwalne praktycznie: dłuższe przeżuwanie pieczywa lub produktów skrobiowych bywa kojarzone z pojawianiem się lekko słodkiego posmaku, co wynika z powstawania prostszych cukrów/oligosacharydów.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "tłuszczów." – trawienie lipidów w typowym ujęciu rozpoczyna się głównie dalej w przewodzie pokarmowym, z istotnym udziałem innych enzymów niż amylaza. Sama α-amylaza nie rozkłada tłuszczów.
- "aminokwasów." – aminokwasy są już produktami rozkładu białek, a nie ich formą wyjściową do trawienia. Nie mówi się o "trawieniu aminokwasów" analogicznie jak o trawieniu białek czy skrobi.
- "białek." – białka są trawione przez enzymy proteolityczne (o innej specyficzności niż amylaza). W jamie ustnej ślina nie inicjuje typowo zasadniczego trawienia białek w takim sensie jak w przypadku skrobi.
Wskazówka egzaminacyjna: warto uczyć się w schemacie enzym → substrat → miejsce działania. Jeśli w treści pojawia się amylaza, najczęściej chodzi o węglowodany (skrobię), a nie o tłuszcze czy białka.
