KWALIFIKACJA INF2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
W jednostce ALU do akumulatora została wpisana liczba dziesiętna 500. Jaka jest jej binarna reprezentacja?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę 500 rozkładamy na sumę potęg 2: 500 = 256 + 128 + 64 + 32 + 16 + 4. To oznacza bity 1 dla wag 28, 27, 26, 25, 24 i 22, a 0 dla pozostałych. Otrzymujemy zapis 111110100.

Pełne wyjaśnienie:

Aby zapisać liczbę 500 w systemie binarnym, można użyć dwóch równoważnych metod: (1) dzielenia przez 2 z zapisem reszt albo (2) rozkładu na sumę potęg dwójki. W zadaniach testowych metoda z potęgami 2 jest szybka i pozwala łatwo sprawdzić poprawność.

Krok 1: znajdź największą potęgę 2 nie większą niż 500
28 = 256, a 29 = 512 (już za duże), więc zaczynamy od 256.

Krok 2: odejmuj kolejne potęgi 2 i zapisuj bity

  • 500 − 256 = 244 → bit dla 256 = 1
  • 244 − 128 = 116 → bit dla 128 = 1
  • 116 − 64 = 52 → bit dla 64 = 1
  • 52 − 32 = 20 → bit dla 32 = 1
  • 20 − 16 = 4 → bit dla 16 = 1
  • 4 − 8 nie da się → bit dla 8 = 0
  • 4 − 4 = 0 → bit dla 4 = 1
  • 0 − 2 nie da się → bit dla 2 = 0
  • 0 − 1 nie da się → bit dla 1 = 0

Zatem od wagi 256 do 1 dostajemy: 1 1 1 1 1 0 1 0 0, czyli 111110100.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 111011000 = 256+128+64+16+8 = 472, czyli za mało (brakuje 28).
  • 110110000 = 256+128+32+16 = 432, również za mało (brakuje 68).
  • 111111101 = 256+128+64+32+16+8+4+1 = 509, czyli za dużo.

Wskazówka egzaminacyjna: po wybraniu wyniku zawsze wykonaj szybką kontrolę: zsumuj wagi bitów ustawionych na 1. Jeśli suma nie daje 500, odpowiedź jest błędna nawet wtedy, gdy "wygląda" podobnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znajdź największą potęgę 2 nie większą od liczby, odejmij ją i zaznacz bit 1. Potem przechodź do kolejnych mniejszych potęg 2 (…128, 64, 32…), wpisując 1 gdy można odjąć, albo 0 gdy nie. Na końcu dostajesz zapis binarny bez wiodących zer.
Dziel liczbę przez 2, zapisuj resztę (0 lub 1), a wynik dzielenia dziel ponownie przez 2. Gdy dojdziesz do 0, odczytaj reszty od końca (ostatnia reszta to najstarszy bit). Najczęstszy błąd to czytanie reszt w kolejności zapisu.
Bo 28=256 jest jeszcze mniejsze lub równe 500, a 29=512 jest już większe. To oznacza, że najwyższy ustawiony bit ma wagę 256, czyli potrzebujesz bitów od 28 do 20 — razem 9 pozycji.
Każda pozycja bitu ma wagę będącą potęgą 2: od prawej strony 1, 2, 4, 8, 16… Jeśli bit ma wartość 1, jego wagę dodajesz do sumy. Jeśli ma 0, pomijasz. Suma wag dla jedynek daje wartość dziesiętną liczby.
Dodaj wagi bitów ustawionych na 1. Np. dla 111110100 dodajesz 256+128+64+32+16+4=500. Taka kontrola jest szybka i pozwala wychwycić pomyłki w jednym bicie, które całkowicie zmieniają wynik.
Matematycznie tak (np. 00101 to to samo co 101), ale w zadaniach testowych zwykle oczekuje się zapisu bez wiodących zer, chyba że w treści podano stałą długość słowa (np. 8-bit, 16-bit). Wtedy dopisujesz zera do wymaganej długości.
Najczęstsze to: odczyt reszt z dzielenia przez 2 w złej kolejności, pominięcie jednej potęgi 2 (np. 8 lub 4), oraz zły wybór najwyższej potęgi (np. start od 512 zamiast 256). Pomaga kontrola przez sumę wag jedynek.
Akumulator to rejestr, w którym procesor (w zależności od architektury) przechowuje bieżące wyniki operacji wykonywanych przez jednostkę arytmetyczno-logiczną. W praktyce spotkasz też inne rejestry ogólnego przeznaczenia, ale idea jest ta sama: przechowywanie liczb w postaci binarnej.
System szesnastkowy grupuje bity po 4. Gdy masz liczbę binarną, podziel ją od prawej na czwórki i zamień każdą na cyfrę 0–F. To bywa szybsze w informatyce (debugery, adresy). Jeśli liczba nie dzieli się na 4 bity, dopisz zera z przodu tylko do grupowania.
Ćwicz krótkie serie konwersji (10–20 liczb) różnymi metodami: potęgi 2 i dzielenie przez 2. Zawsze rób autokontrolę przez sumę wag. Ucz się też powiązań BIN–HEX (grupowanie po 4 bity), bo to często pojawia się w zadaniach z reprezentacji danych i flag bitowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Liczbę 500 rozkładamy na sumę potęg 2: 500 = 256 + 128 + 64 + 32 + 16 + 4."

Źródła:

  • Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Binary_number — accessed 2026-02-16
  • WolframAlpha: https://www.wolframalpha.com/input?i=500+in+binary — accessed 2026-02-16
  • RapidTables: https://www.rapidtables.com/convert/number/decimal-to-binary.html — accessed 2026-02-16

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z "systemów liczbowych" dla technika informatyka (działy o konwersjach)
  • Ćwiczenia: konwersje liczb (dziesiętny/binarny/szesnastkowy) z kontrolą wyniku przez sumę potęg 2
  • Arkusze zadań INF.2 dotyczące reprezentacji danych i operacji na bitach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego