KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 25.
W konstrukcji wykrojnika przewidziano szczelinę o wysokości a = 10 mm. Określ na podstawie zamieszczonego wyciągu z dokumentacji procesu technologicznego, którą z wymienionych odległości S można zastosować jako bezpieczną odległość od strefy zagrożenia.
Ilustracja przedstawia wyciąg z dokumentacji procesu technologicznego, który jest związany z konstrukcją wykrojnika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla szczeliny o wysokości a = 10 mm należy dobrać taką odległość S, która w wyciągu z dokumentacji procesu jest wskazana jako minimalna bezpieczna odległość od strefy zagrożenia.
Wartość 90 mm spełnia wymaganie z tabeli, natomiast 70 mm, 50 mm i 30 mm są mniejsze od wymaganego minimum.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wysokość szczeliny a = 10 mm oraz polecenie, aby na podstawie wyciągu z dokumentacji procesu technologicznego wskazać odległość S, którą można zastosować jako bezpieczną odległość od strefy zagrożenia.

Tego typu wyciągi (zwykle w formie tabeli) podają zależność: dla określonej wielkości otworu/szczeliny "a" minimalna wymagana odległość "S" ma zapewnić, że części ciała (np. palce/dłoń) nie osiągną elementów niebezpiecznych. Kluczowa zasada doboru jest praktyczna i prosta: jeżeli tabela wskazuje wartość minimalną, to należy przyjąć co najmniej tę wartość (S nie może być mniejsze).

Dla a = 10 mm wyciąg z dokumentacji wskazuje, że bezpieczna odległość wynosi 90 mm. Dlatego odpowiedź "90 mm" jest właściwa: odpowiada wymaganiu minimalnemu dla podanej szczeliny.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ:

  • "70 mm" jest mniejsze od wymaganego minimum, więc nie spełnia kryterium bezpieczeństwa dla a = 10 mm.
  • "50 mm" tym bardziej nie spełnia wymaganego minimum, zwiększając ryzyko sięgnięcia do strefy zagrożenia.
  • "30 mm" jest skrajnie zaniżone i stanowi typowy wynik zgadywania lub błędnego odczytu (np. pomylenia wiersza/kolumny tabeli).

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "na podstawie tabeli/wyciągu" najczęstszy błąd to wybór wartości "wygodniejszej" konstrukcyjnie. Na egzaminie zawsze wybieraj wartość, która spełnia minimalne wymaganie (zwykle największą z podanych, jeśli pozostałe są poniżej progu z tabeli).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bezpieczna odległość S to taka odległość (np. osłony, wygrodzenia lub otworu dostępowego), która ma uniemożliwić dosięgnięcie części niebezpiecznych maszyny. W praktyce dobiera się ją z tabel/dokumentacji lub wymagań zakładowych tak, aby ograniczyć dostęp do strefy zagrożenia.
Najpierw odczytaj w dokumentacji (zwykle w tabeli) wiersz/zakres odpowiadający wartości a. Następnie sprawdź przypisaną minimalną odległość S. Przyjmij S nie mniejsze niż wartość wymagana; jeśli masz kilka opcji, wybierz tę, która spełnia minimum.
Bo tabela/wyciąg zwykle określa wymaganie bezpieczeństwa (minimum), a nie zalecenie. Zastosowanie mniejszej odległości niż minimalna może umożliwić dostęp do elementów niebezpiecznych. Większa odległość zwykle jest dopuszczalna, o ile nie wprowadza innych zagrożeń.
W kontekście ograniczania dostępu do strefy zagrożenia zwykle tak, ale nie zawsze "bezwarunkowo". Zbyt duże odległości mogą pogorszyć ergonomię, skłaniać do obchodzenia zabezpieczeń albo utrudniać pracę. Dlatego w praktyce dobiera się S zgodnie z wymaganiami i oceną ryzyka.
Najczęstsze to: pomylenie wiersza z kolumną, odczyt z niewłaściwego zakresu a, nieuwzględnienie, że S jest wartością minimalną, oraz "zgadywanie" zamiast pracy z tabelą. Pomaga zaznaczanie na wydruku: najpierw a, potem odpowiadające mu S.
To informacja o wielkości otworu/szczeliny w konstrukcji (np. w osłonie lub w narzędziu), przez którą teoretycznie można sięgnąć w kierunku części niebezpiecznych. Im większa szczelina, tym większe ryzyko dostępu, dlatego dobiera się do niej odpowiednią minimalną odległość S.
Bo w praktyce BHP często weryfikuje stanowiska pracy na podstawie dokumentacji: instrukcji, kart technologicznych, DTR i ocen ryzyka. Umiejętność odczytania wymagań (np. minimalnych odległości ochronnych) jest kluczowa przy audytach, dopuszczeniach maszyn i kontroli zabezpieczeń.
W typowym układzie takiego pytania nie wykonuje się obliczeń matematycznych. Należy poprawnie zinterpretować tabelę/wyciąg: znaleźć wartość a, a następnie dobrać S spełniające wymaganie minimalne. Obliczenia pojawiają się dopiero w zadaniach o prędkości, czasie reakcji lub zasięgu.
Na egzaminie "bezpieczna" oznacza zgodna z wymaganiem z materiału źródłowego (wyciągu, tabeli). Zatem sprawdź, czy S jest co najmniej równe wartości minimalnej dla podanej szczeliny a. Jeśli kilka odpowiedzi jest większych, pytanie powinno wskazywać "minimalną bezpieczną".
Ćwicz rozpoznawanie stref zagrożenia (zgniot, cięcie, wciągnięcie), czytanie instrukcji i tabel w dokumentacji oraz rozumienie, że wiele wartości ma charakter minimalnych wymagań. Dobrą metodą jest praca na przykładach: osłony, wygrodzenia, blokady i procedury LOTO.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wyciąg z dokumentacji procesu technologicznego dołączony do zadania (tabela/zestawienie zależności a–S, na podstawie którego wyznacza się bezpieczną odległość)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące osłon i odległości ochronnych w maszynach
  • Instrukcje stanowiskowe i DTR maszyn (sekcje: bezpieczeństwo, osłony, strefy niebezpieczne)
  • Podręczniki z zakresu bezpieczeństwa maszyn (pojęcia: strefa zagrożenia, środki ochronne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego