KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 21.
W której bazie danych gromadzone są dane o dokumentach papierowych i pergaminowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa jest odpowiedź "SCRINUM", ponieważ pytanie dotyczy bazy przeznaczonej do gromadzenia danych o tradycyjnych dokumentach (na nośnikach takich jak papier i pergamin).
Pozostałe nazwy odnoszą się do innych zakresów informacyjnych lub innych typów ujęć zasobu, więc nie spełniają wskazanego kryterium nośnika.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza znajomość przeznaczenia konkretnych baz danych używanych w obszarze archiwistyki. Kluczowe jest zwrócenie uwagi na sformułowanie: "dane o dokumentach papierowych i pergaminowych". To zawęża odpowiedź do bazy, której funkcją jest ewidencja/opis zasobu w klasycznej postaci (tradycyjne nośniki), a nie do narzędzi tworzonych pod inne cele (np. ujęcia tematyczne, wyspecjalizowane zestawienia czy bazy skoncentrowane na określonych typach materiałów).

Odpowiedź "SCRINUM" jest wskazana jako właściwa, ponieważ odpowiada wymaganiu pytania: dotyczy gromadzenia danych o dokumentach sporządzonych na papierze i pergaminie.

Pozostałe propozycje są błędne w logice zadania, bo wprowadzają typowe pułapki egzaminacyjne:

  • Mylenie baz o różnym zakresie – sama znajomość nazwy nie wystarcza; trzeba wiedzieć, jakiego typu informacje i materiały dana baza obejmuje.
  • Uleganie skojarzeniom – uczący się często wybierają odpowiedź, która kojarzy się z wyszukiwaniem archiwaliów "w ogóle", pomijając warunek o nośniku (papier/pergamin).
  • Automatyczne dopasowanie do genealogii lub innego tematu – część narzędzi archiwalnych bywa kojarzona z konkretnymi grupami źródeł (np. metrykalnymi), co może prowadzić do błędnego wyboru, gdy pytanie dotyczy innego kryterium.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o bazy i systemy informacyjne zawsze identyfikuj kryterium rozróżniające (tu: rodzaj dokumentów/nośnik). Następnie wybierz bazę, której opis i przeznaczenie bezpośrednio to kryterium spełniają.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o bazę, w której rejestruje się/opisuje informacje o tradycyjnych dokumentach utrwalonych na klasycznych nośnikach (papier, pergamin), czyli o ich identyfikacji, opisie, przynależności do zespołów i możliwości wyszukania. To odróżnia ją od baz tematycznych lub wyspecjalizowanych.
Szukaj słów-kluczy w treści: typ materiału (papier, pergamin), charakter danych (ewidencja, opis), zakres (zasób, zespół) i cel (wyszukiwanie vs ewidencjonowanie). Potem dopasuj je do funkcji konkretnej bazy, a nie do tego, jak "znajomo" brzmi nazwa.
Bo nazwy baz bywają krótkie, podobne i zapamiętywane "na skróty". Dodatkowo część narzędzi jest kojarzona z jednym zastosowaniem (np. konkretne źródła historyczne), a pytanie może dotyczyć innego kryterium, np. nośnika dokumentu lub rodzaju opisu.
Najważniejszy jest zakres informacji i przeznaczenie bazy. Na egzaminie nazwa jest tylko etykietą, a oceniane jest rozumienie: jakie dokumenty i jakie dane dana baza obejmuje. Jeśli zakres nie pasuje do kryterium z pytania, odpowiedź jest błędna.
Najczęściej działa mechanizm "rozpoznaję, więc wybieram": uczeń wybiera nazwę, którą częściej widział, bez sprawdzenia, czy odpowiada ona warunkowi z pytania. Drugi błąd to mylenie narzędzi wyszukiwawczych z bazami ewidencyjnymi opisującymi zasób.
Tak, bo w praktyce archiwalnej opisy i ewidencja mogą być prowadzone z różnym naciskiem na typ materiału (np. dokument tradycyjny vs inne formy). Jeśli pytanie wyraźnie podaje nośnik (papier/pergamin), to jest to kluczowy filtr przy wyborze poprawnej bazy.
Warto zrobić krótką tabelę: nazwa bazy → do czego służy → jaki zakres materiałów obejmuje → jakie dane pozwala znaleźć. Ucz się przez porównania (co odróżnia jedną bazę od drugiej). Na egzaminie to ogranicza pomyłki wynikające z podobnych nazw.
Gdy w praktyce instytucjonalnej zmienia się nazewnictwo, zakres lub sposób udostępniania narzędzi informacyjnych (np. migracje do nowych systemów, łączenie baz, nowe interfejsy). Wtedy ta sama nazwa może funkcjonować inaczej niż w starszych materiałach.
Baza ewidencyjna opisuje zasób w układzie archiwalnym (np. zespoły i jednostki), wspiera identyfikację i lokalizację materiałów. Baza tematyczna skupia się na wybranym rodzaju źródeł lub temacie (np. określone typy ksiąg), co ogranicza zakres, ale pogłębia szczegółowość.
Wróć do jedynego rozstrzygającego kryterium w treści pytania (tu: dokumenty papierowe i pergaminowe). Jeśli nie da się jednoznacznie wykluczyć opcji, zwykle oznacza to, że w Twojej wiedzy brakuje informacji o zakresie baz—warto uzupełnić notatki o "do czego służy" dla każdej nazwy.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki dotyczące systemów informacji archiwalnej
  • Instrukcje/oporządzenia użytkownika (jeśli dostępne) dla wykorzystywanych baz i wyszukiwarek archiwalnych
  • Słowniki i repetytoria z podstaw archiwistyki (pojęcia: zasób, zespół, jednostka, ewidencja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego