KWALIFIKACJA CES4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 31.
W której z wymienionych metod formowania wyrobów szklanych stosuje się urządzenie formujące, którego schemat budowy przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat budowy urządzenia formującego stosowanego w technologii szkła, związanego z metodą prasowania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie prasowania uplastycznione szkło jest kształtowane w formie przez element dociskowy – wytłocznik (stempel). Schemat urządzenia z wyraźnym elementem wciskającym masę szklaną w gniazdo formy odpowiada właśnie tej metodzie, a nie wydmuchiwaniu, walcowaniu ani ciągnieniu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza, czy potrafisz rozpoznać metodę formowania szkła na podstawie budowy urządzenia. W praktyce zakładowej często identyfikuje się proces nie po nazwie na tabliczce, ale po tym, jak narzędzie oddziałuje na masę szklaną.

Odpowiedź "Prasowania. 2 – wytłocznik" jest właściwa, ponieważ w prasowaniu podstawą kształtowania jest mechaniczny docisk: uplastyczniona porcja szkła trafia do gniazda formy, a następnie wytłocznik (stempel) wchodzi do wnętrza i nadaje kształt przez wciśnięcie szkła w przestrzeń formującą. To charakterystyczny układ "forma + element wciskający".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego schematu działania?

  • "Ciągnienia. 1 – pierścień dociskowy" – ciągnienie polega na wyciąganiu (ciągłym odbieraniu) pasma/kształtownika; kluczowe są elementy prowadzące i stabilizujące ciągłość procesu, a nie stempel wciskający porcję szkła w formę.
  • "Walcowania. 3 – forma" – w walcowaniu dominują walce kształtujące grubość i szerokość (np. taśmy). Sama "forma" jako pojęcie jest zbyt ogólna, bo formy występują w różnych technikach, ale brak typowego układu walców nie uzasadnia wyboru walcowania.
  • "Wydmuchiwania. 4 – szkło" – wydmuchiwanie rozpoznaje się po doprowadzeniu powietrza i kształtowaniu przez ciśnienie (zwykle układ z parisonem, dmuchaniem w formie). Elementem rozstrzygającym byłoby zasilanie powietrzem i konstrukcja do dmuchu, a nie wytłocznik dociskowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie widzisz stempel/wytłocznik wchodzący do formy, myśl najpierw o prasowaniu. Gdy widzisz doprowadzenie powietrza – o wydmuchiwaniu; gdy walce – o walcowaniu; gdy ciągłe wyciąganie profilu/taśmy – o ciągnieniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prasowanie szkła to metoda, w której uplastyczniona porcja szkła jest kształtowana w formie przez mechaniczny docisk. Wytłocznik (stempel) wchodzi do wnętrza formy i wciska masę szklaną, nadając jej wymagany kształt oraz poprawiając odwzorowanie detali.
Najczęściej rozpoznasz je po układzie forma + element dociskowy. Jeśli na schemacie widać część, która porusza się w osi i wchodzi do formy, by "wcisnąć" szkło w gniazdo, to typowy znak prasowania, a nie procesu opartego na powietrzu lub walcach.
W wydmuchiwaniu kształt uzyskuje się głównie dzięki ciśnieniu powietrza, które rozpręża szkło w formie. Mogą występować elementy pomocnicze, ale kluczowe jest doprowadzenie powietrza i układ do dmuchania. Wytłocznik dociskowy jest charakterystyczny raczej dla prasowania.
W prasowaniu szkło jest kształtowane w zamkniętej formie przez docisk (wytłocznik). W walcowaniu szkło przechodzi między walcami, które nadają mu grubość i kształt w sposób ciągły (np. taśma). Różni się więc zarówno narzędzie, jak i charakter procesu.
Metodą prasowania wytwarza się wyroby, które wymagają dobrego odwzorowania kształtu formy, często o stosunkowo małej wysokości i z detalami. W praktyce mogą to być elementy użytkowe lub techniczne. Na egzaminie ważniejsze jest jednak rozpoznanie zasady działania narzędzia.
Forma ogranicza przestrzeń, w której szkło przyjmuje kształt. W zależności od metody może współpracować z wytłocznikiem (prasowanie), z ciśnieniem powietrza (wydmuchiwanie) albo z innymi elementami prowadzącymi. Sama obecność formy nie wystarcza do rozróżnienia metody.
Nie, numery są tylko oznaczeniami z rysunku. Kluczowe jest zrozumienie, jak działa urządzenie i który element jest rozstrzygający (np. wytłocznik jako część dociskowa). Na egzaminie warto najpierw rozpoznać zasadę formowania, a dopiero potem dopasować nazwy elementów.
Częsty błąd to wybór metody "na pamięć" bez analizy schematu, mylenie procesów podobnych nazwą oraz skupianie się na ogólnych elementach (np. "forma"), które występują w kilku technikach. Pomaga szukanie elementu charakterystycznego: docisku, powietrza, walców lub ciągłego ciągnienia.
Ciągnienie stosuje się, gdy wyrób ma powstawać w sposób ciągły przez wyciąganie pasma szkła (np. określone profile lub taśmy). W odróżnieniu od prasowania nie ma tu typowej operacji wciskania porcji szkła w formę stemplem, tylko stabilizacja i odbiór ciągłego strumienia.
Ćwicz rozpoznawanie urządzeń po funkcji elementów: co dociska, co doprowadza powietrze, co walcuje, co wyciąga. Ucz się słownictwa (forma, wytłocznik, pierścień) i oglądaj schematy w materiałach dydaktycznych. Na egzaminie najpierw identyfikuj zasadę działania, potem szczegóły.
info

Statystycznie 29% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W metodzie prasowania uplastycznione szkło jest kształtowane w formie przez element dociskowy – wytłocznik (stempel)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii szkła (działy: metody formowania i urządzenia formujące)
  • Instrukcje stanowiskowe/DTR maszyn formujących stosowanych w pracowniach lub zakładach
  • Atlas/album schematów maszyn i narzędzi do formowania szkła (prasowanie, wydmuchiwanie, walcowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego