KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 29.
W którym roku w celu oceny wartości dokumentacji kat. BE10 wytworzonej w roku 2010 należało przeprowadzić ekspertyzę archiwalną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria BE10 oznacza dokumentację przechowywaną przez 10 lat, a następnie podlegającą ocenie (ekspertyzie). Dla dokumentacji z 2010 r. liczy się pełne lata od roku następnego, więc 10 lat mija z końcem 2020 r., a ekspertyzę wykonuje się w 2021 r.

Pełne wyjaśnienie:

Kategoria archiwalna BE10 odnosi się do dokumentacji niearchiwalnej, którą należy przechowywać przez określony czas, a po jego upływie nie można jej automatycznie zniszczyć – wymaga oceny wartości (ekspertyzy) w celu ustalenia dalszego postępowania.

Kluczowe jest poprawne liczenie okresu "10 lat". W praktyce archiwalnej okresy przechowywania często liczy się w pełnych latach kalendarzowych, przyjmując jako początek bieg od roku następującego po roku wytworzenia/sprawy. Dlatego dokumentacja wytworzona w 2010 r. ma "pierwszy" pełny rok liczenia od 2011 r.

Jeżeli liczymy 10 pełnych lat: 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 – to dziesiąty rok kończy się wraz z końcem 2020 r. Dopiero po upływie tych 10 lat wykonuje się czynność oceny/ekspertyzy, co w kalendarzu wypada w 2021 r.

Dlaczego pozostałe lata są błędne?

  • 2020 wynika z intuicyjnego dodania 10 do 2010, ale pomija zasadę liczenia pełnych lat od kolejnego roku.
  • 2019 skraca wymagany okres przechowywania, więc nie spełnia warunku "BE10".
  • 2022 niepotrzebnie wydłuża okres ponad 10 lat; byłoby to uzasadnione tylko wtedy, gdyby przyjęto inną regułę liczenia lub inny symbol kategorii.

Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy roku upływu okresu, czy roku wykonania czynności po upływie okresu – to częsta pułapka w zadaniach z kwalifikacji archiwalnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
BE10 to kategoria dokumentacji niearchiwalnej, którą przechowuje się przez 10 lat, a po tym czasie wymaga ona oceny (ekspertyzy) przed ewentualnym zniszczeniem. Litera "E" wskazuje na potrzebę oceny, a liczba określa minimalny okres przechowywania.
Najczęściej liczy się pełne lata kalendarzowe od roku następnego po wytworzeniu dokumentacji. Dla 2010 r. liczenie zaczyna się od 2011 r., a 10. rok mija z końcem 2020 r. Czynności oceny/ekspertyzy wykonuje się więc w 2021 r.
Rok 2020 jest zwykle ostatnim (dziesiątym) rokiem przechowywania liczonym w pełnych latach. Ekspertyzę przeprowadza się po upływie okresu, czyli po zakończeniu dziesiątego roku. Stąd praktycznie jest to rok następny, czyli 2021.
Ekspertyzę wykonuje się po upływie wymaganego okresu przechowywania, aby ustalić, czy dokumentacja może zostać wybrakowana, czy należy ją zachować dłużej (a czasem zmienić kwalifikację). Termin zależy od symbolu BE i zasad liczenia w jednostce.
Wynikiem może być zgoda na brakowanie (zniszczenie) po spełnieniu wymogów formalnych albo decyzja o dalszym przechowywaniu. W praktyce ekspertyza służy temu, by nie utracić dokumentacji, która mimo upływu czasu ma nadal wartość dowodową lub historyczną.
Nie, sama liczba lat nie oznacza automatycznej zgody na zniszczenie. W kategorii BE wymagane jest przeprowadzenie oceny wartości (ekspertyzy) i dopiero na tej podstawie podejmuje się decyzję o brakowaniu lub dalszym przechowywaniu zgodnie z procedurami archiwum zakładowego.
Najczęstszy błąd to proste dodanie 10 do roku wytworzenia (np. 2010+10=2020) bez uwzględnienia liczenia pełnych lat od roku następnego. Drugi błąd to mylenie roku końca okresu przechowywania z rokiem wykonania czynności oceny/ekspertyzy.
B10 oznacza przechowywanie przez 10 lat, po czym dokumentacja co do zasady jest przeznaczona do brakowania w trybie przewidzianym dla B. BE10 również ma 10 lat, ale po tym czasie wymaga dodatkowej oceny (ekspertyzy), bo nie da się z góry przesądzić o jej wartości.
Nie zawsze. W praktyce sposób liczenia może wynikać z instrukcji kancelaryjnej/archiwalnej i przyjętych zasad w jednostce (np. liczenie od 1 stycznia kolejnego roku, od daty zamknięcia sprawy, od końca roku). Na egzaminie zwykle zakłada się liczenie pełnymi latami.
Szukaj sformułowań typu "należało przeprowadzić ekspertyzę" lub "w celu oceny wartości". To wskazuje na czynność wykonywaną po upływie okresu. Gdy pytanie dotyczy "kiedy mija okres przechowywania", odpowiedź może dotyczyć końca ostatniego roku okresu.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Kategoria BE10 oznacza dokumentację przechowywaną przez 10 lat, a następnie podlegającą ocenie (ekspertyzie)."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcja kancelaryjna/archiwalna lub jednolity rzeczowy wykaz akt właściwy dla jednostki)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw archiwistyki zakładowej (kategorie archiwalne, brakowanie)
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostce (reguły liczenia okresów)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.2 dotyczące kwalifikacji archiwalnej i selekcji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego