KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 19.
W którym rozdziale inwentarza książkowego należy podać informację o losach akt?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Informacje o losach akt (np. przekazywaniu, rozproszeniu, ubytkach, zmianach miejsca przechowywania) podaje się w rozdziale opisującym historię i kształtowanie się zespołu. Taki zakres obejmuje rozdział "Dzieje zespołu", a nie rozdziały dotyczące zawartości czy dziejów ustrojowych twórcy.

Pełne wyjaśnienie:

W inwentarzu książkowym rozdziały wstępne mają różne funkcje: jedne opisują kontekst powstania i obiegu dokumentacji, inne przedstawiają zawartość i strukturę, a jeszcze inne podają cechy archiwalne zespołu (np. stan zachowania, sposób uporządkowania, zasady układu). Informacja o losach akt dotyczy tego, co działo się z dokumentacją jako całością: gdzie była przechowywana, czy była przekazywana między instytucjami, czy uległa rozproszeniu, selekcji, zniszczeniu, scaleniu lub podziałowi, a także jakie zdarzenia mogły wpłynąć na jej kompletność.

Takie dane umieszcza się w rozdziale "Dzieje zespołu", ponieważ opisuje on historię zespołu archiwalnego i jego narastanie oraz późniejsze przekształcenia. To właśnie tam uzasadnia się, dlaczego zespół wygląda dziś tak, a nie inaczej (np. braki, dopływy, zmiany przynależności, przejęcia akt z innych komórek).

Odpowiedź "Zawartość zespołu" jest nieprawidłowa, bo ten rozdział koncentruje się na tym, co znajduje się w zespole (rodzaje dokumentacji, serie, tematyka, chronologia), a nie na historii przemieszczania się i przekształceń zasobu. Z kolei "Dzieje ustrojowe twórcy zespołu" dotyczą zmian organizacyjnych i kompetencyjnych instytucji wytwarzającej akta; mogą wyjaśniać, dlaczego powstawały określone dokumenty, ale nie zastępują opisu tego, co stało się z aktami po ich wytworzeniu. Odpowiedź "Charakterystyka archiwalna zespołu" odnosi się do opisu archiwalnego (np. stopień uporządkowania, zasady systematyki, stan zachowania, języki, nośniki), więc nie jest właściwym miejscem na narrację o losach akt.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie o historii zespołu jako zasobu (losy, przekazy, rozproszenie, ubytki), wybieraj rozdział opisujący dzieje zespołu. Gdy mowa o tym, co jest w środku (serie, typy dokumentów), właściwsza jest zawartość zespołu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Losy akt" to informacje o tym, co działo się z dokumentacją po jej wytworzeniu: gdzie była przechowywana, czy była przekazywana, czy uległa rozproszeniu, brakowaniu, zniszczeniu, scaleniu albo podziałowi. To dane ważne dla oceny kompletności i wiarygodności zespołu.
Ponieważ rozdział "Dzieje zespołu" opisuje historię zespołu jako zasobu archiwalnego: jego narastanie i późniejsze przekształcenia. Losy akt wyjaśniają, skąd biorą się braki, dopływy i zmiany układu, więc logicznie należą do historii zespołu.
Dzieje zespołu mówią o historii samych akt (przekazy, rozproszenie, ubytki, przejęcia). Dzieje ustrojowe twórcy opisują zmiany organizacyjne instytucji wytwarzającej dokumenty (reorganizacje, kompetencje). To inne perspektywy: zasób vs. instytucja.
Rozdział "Zawartość zespołu" opisuje, jakie serie i rodzaje dokumentacji znajdują się w zespole, jaki jest zakres rzeczowy i chronologiczny, czasem także strukturę wewnętrzną. Nie służy do opisu historii przemieszczeń czy ubytków, tylko do opisu treści.
Może zawierać ogólną ocenę stanu zachowania i uporządkowania, ale "losy akt" to przede wszystkim narracja historyczna o tym, jak akta trafiały do archiwum i jak były przekształcane. Dlatego braki wynikające z historii przejęć zwykle lepiej opisać w "Dziejach zespołu".
Przykładami są: informacja o przejęciu akt z innej jednostki, przeniesieniu do nowego miejsca przechowywania, rozproszeniu części dokumentacji, zniszczeniach (np. w wyniku zdarzeń losowych) oraz o brakowaniu lub scaleniu zasobu. Ważne jest wskazanie wpływu na kompletność.
Informacje o przekazaniu akt podaje się wtedy, gdy opisujesz historię zespołu i jego narastanie oraz dalsze dzieje po wytworzeniu. W inwentarzu książkowym taki opis najczęściej umieszcza się w rozdziale "Dzieje zespołu", bo to element historii zasobu.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybranie "Zawartość zespołu", bo kojarzy się z aktami "w środku". Drugi błąd to mylenie historii instytucji (dzieje ustrojowe twórcy) z historią zasobu (dzieje zespołu). Pomaga pytanie kontrolne: "czy opisuję akta, czy instytucję?".
Tak, bo losy akt wpływają na kompletność i reprezentatywność zespołu. Jeśli część dokumentacji została zniszczona, rozproszona lub wyłączona, użytkownik musi o tym wiedzieć, by właściwie interpretować wyniki kwerendy. To także wskazówka, gdzie szukać uzupełnień.
Ucz się poprzez skojarzenia funkcji: "dzieje" = historia i przekształcenia zasobu, "zawartość" = co jest w środku, "dzieje ustrojowe" = historia instytucji-twórcy, "charakterystyka" = cechy archiwalne i stan opracowania. Rób fiszki: pojęcie → właściwy rozdział.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Informacje o losach akt (np. przekazywaniu, rozproszeniu, ubytkach, zmianach miejsca przechowywania) podaje się w rozdziale opisującym historię i kształtowanie się zespołu."

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje metodyczne archiwów, podręczniki z archiwistyki opisowej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego