KWALIFIKACJA GIW12 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 33.
W którym z wymienionych miejsc na wiertni występuje strefa zagrożenia wybuchem "0"?
Ilustracja przedstawia tekst w prostokątnym obramowaniu, który definiuje strefę zagrożenia wybuchem oznaczoną jako "0".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strefa zagrożenia wybuchem "0" dotyczy obszaru, w którym atmosfera wybuchowa (mieszanina palnego gazu z powietrzem) może występować stale lub przez długi czas.
Ujście/wywiew z degazatora atmosferycznego jest miejscem, gdzie gaz jest celowo odprowadzany, dlatego to lokalizacja najbardziej typowa dla strefy 0 w podanych odpowiedziach.

Pełne wyjaśnienie:

Strefy zagrożenia wybuchem klasyfikuje się według tego, jak często i jak długo może występować atmosfera wybuchowa. Strefa 0 jest przypisywana tam, gdzie mieszanina palnego gazu z powietrzem występuje stale, często lub przez długi czas. W praktyce są to miejsca bezpośrednio związane z ciągłym/planowym ujściem gazu albo przestrzenie, w których gaz może się utrzymywać.

Odpowiedź "Przy wylocie z rury degazatora atmosferycznego." pasuje do tej definicji, ponieważ degazator usuwa gaz z obiegu płuczki, a jego wylot jest miejscem, gdzie gaz może być obecny w sposób zamierzony i powtarzalny. To powoduje, że ryzyko występowania atmosfery wybuchowej jest tam największe spośród wskazanych lokalizacji.

Pozostałe propozycje są typowymi "pułapkami":

  • "W obrębie pomp płuczkowych." Pompy pracują z płuczką w obiegu, a nie są miejscem celowego odprowadzania gazu do atmosfery. Choć mogą pojawić się sytuacje awaryjne (np. nieszczelności), to nie jest to z definicji obszar stałego utrzymywania się mieszaniny wybuchowej.
  • "Wokół zestawu prewenterów." Prewentery służą do kontroli ciśnienia i zapobiegania erupcji. Same w sobie nie są "wylotem gazu", a atmosfera wybuchowa nie powinna tam występować stale; zagrożenia mogą pojawić się w sytuacjach nieprawidłowych lub awaryjnych, co częściej kojarzy się z inną klasyfikacją niż strefa 0.
  • "Przy wylocie z rury wydechowej silnika wysokoprężnego." Jest to potencjalne źródło zapłonu (gorące spaliny), ale klasyfikacja stref dotyczy przede wszystkim obecności palnej mieszaniny. Sam wydech nie oznacza stałej obecności palnego gazu w powietrzu; dlatego nie jest typowym miejscem dla strefy 0.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz pytanie o strefę "0", szukaj odpowiedzi związanej z ciągłym/planowym ujściem gazu lub przestrzenią, gdzie gaz może się utrzymywać, a nie tylko elementów "ogólnie niebezpiecznych".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strefa "0" to obszar, w którym atmosfera wybuchowa (np. mieszanina palnego gazu z powietrzem) występuje stale, często lub przez długi czas. W praktyce dotyczy to miejsc bezpośrednio związanych z ciągłym ujściem gazu albo przestrzeni, gdzie gaz może się utrzymywać.
Degazator służy do usuwania gazu z obiegu płuczki, a jego wylot jest miejscem, gdzie gaz jest celowo odprowadzany. Skoro obecność gazu jest tam przewidywalna i powtarzalna, rośnie prawdopodobieństwo utrzymywania się mieszaniny wybuchowej, co pasuje do idei strefy "0".
Nie. Zestaw prewenterów jest elementem kontroli erupcji, ale strefa "0" dotyczy przede wszystkim częstego lub długotrwałego występowania atmosfery wybuchowej. Wokół prewenterów zagrożenie może rosnąć w sytuacjach nieprawidłowych, lecz to nie oznacza automatycznie klasyfikacji jako "0".
Kluczowe jest kryterium czasu: strefa 0 oznacza obecność atmosfery wybuchowej stale/długotrwale, strefa 1 – okresowo w normalnej pracy, a strefa 2 – rzadko i krótkotrwale (zwykle przy odchyleniach/awariach). W testach szukaj odpowiedzi związanej z regularnym ujściem gazu.
Wydech to przede wszystkim potencjalne źródło zapłonu (wysoka temperatura, iskry), ale nie jest równoznaczny z miejscem, gdzie stale występuje palna mieszanina gazu z powietrzem. Strefy EX wyznacza się głównie od źródeł emisji substancji palnych, a nie od samych źródeł zapłonu.
Najczęściej są to elementy układu odgazowania i odpowietrzeń, miejsca ujścia gazu do atmosfery oraz punkty, gdzie gaz może być uwalniany w sposób kontrolowany. W praktyce warto kojarzyć takie miejsca jak wyloty/odpowietrzenia instalacji gazowej i elementy separacji gazu z obiegu płuczki.
Częsty błąd to wybór "najbardziej groźnie brzmiącego" elementu (np. prewentery) bez sprawdzenia, czy atmosfera wybuchowa może tam występować stale. Drugi błąd to mylenie źródła zapłonu (np. wydech) ze źródłem emisji gazu. Zawsze wróć do definicji strefy 0.
Podział na strefy aktualizuje się, gdy zmienia się technologia, wyposażenie lub organizacja pracy, a także po modernizacjach instalacji i po analizach ryzyka. W praktyce ważne są też wnioski z incydentów i przeglądów bezpieczeństwa, bo mogą ujawnić nowe źródła emisji gazu.
Wpływa na dobór narzędzi i urządzeń, zasady używania elektronarzędzi, dopuszczalne prace gorące oraz organizację ruchu na wiertni. Poprawna klasyfikacja ogranicza ryzyko zapłonu i ułatwia planowanie czynności (np. gdzie wolno używać źródeł iskier, a gdzie wymagane są dodatkowe zabezpieczenia).
Ucz się definicji stref 0/1/2 i ćwicz przypisywanie ich do przykładów: ujścia gazu, odpowietrzenia, miejsca nieszczelności oraz obszary pracy urządzeń. Pomaga metoda: najpierw oceń, czy to źródło emisji i czy emisja jest ciągła, dopiero potem wybieraj odpowiedź.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i procedury HSE obowiązujące na wiertni (klasyfikacja stref EX na obiekcie)
  • Materiały szkoleniowe z ochrony przeciwwybuchowej dla branży wiertniczej
  • Podręczniki/kompendia dotyczące systemów kontroli erupcji oraz obiegu płuczki i odgazowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego