KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 35.
W którym zespole drukującym wielokolorowej maszyny offsetowej należy umieścić lakier dyspersyjny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakier dyspersyjny jest warstwą wykończeniową nakładaną po zadrukowaniu arkusza farbami.
Dlatego powinien trafić do ostatniego zespołu (lub sekcji lakierującej na końcu), aby nie był naddrukowany kolejnymi kolorami i mógł spełnić funkcję ochronną oraz poprawić wygląd odbitki.

Pełne wyjaśnienie:

Lakier dyspersyjny w offsecie pełni rolę uszlachetnienia i zabezpieczenia odbitki: może zwiększać odporność na ścieranie, ograniczać brudzenie oraz poprawiać efekt wizualny (np. połysk lub satynę).

Z technologicznego punktu widzenia lakier jest kolejną warstwą nakładaną na już zadrukowany arkusz. W maszynie wielokolorowej zespoły drukujące są ustawione sekwencyjnie: arkusz przechodzi przez kolejne zespoły, a każdy z nich może nałożyć następną warstwę.

Dlatego odpowiedź "Ostatnim." jest właściwa: umieszczenie lakieru w ostatnim zespole powoduje, że trafia on na gotowy, pełnokolorowy druk i pozostaje warstwą wierzchnią.

  • Odpowiedź "Trzecim." bywa myląca, bo w maszynie wielokolorowej "trzeci" jest po prostu jednym z pośrednich zespołów; po nim zwykle następują kolejne kolory, które naddrukowałyby lakier i zniweczyły efekt wykończenia.
  • Odpowiedź "Pierwszym." jest błędna, bo oznaczałaby nałożenie lakieru przed farbami. Następne zespoły nadrukowałyby kolejne warstwy, a lakier nie pełniłby funkcji ochronnej na wierzchu.
  • Odpowiedź "Środkowym." jest nieprecyzyjna i technologicznie nieuzasadniona: "środek" zależy od liczby zespołów, a lakier powinien być na końcu procesu, nie w dowolnym miejscu.

W praktyce wiele maszyn ma także osobną sekcję/wieżę lakierującą umieszczoną po zespołach farbowych; zasada pozostaje ta sama: lakier aplikuje się na końcu, jako warstwę finalną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakier dyspersyjny to wodny lakier stosowany jako warstwa wykończeniowa na wydruku offsetowym. Zwiększa odporność na ścieranie i brudzenie oraz może poprawiać wygląd (np. połysk). Zwykle nakłada się go po zadrukowaniu arkusza farbami.
Ponieważ lakier ma pozostać warstwą wierzchnią. Gdyby został nałożony wcześniej, kolejne zespoły nałożyłyby na niego farbę, co zmniejsza efekt ochronny i estetyczny oraz może powodować problemy technologiczne (np. słabsze utrwalanie, ścieranie).
W typowym układzie procesu nie powinno się tego robić, bo lakier nie będzie warstwą końcową. Wyjątki wynikają ze specyficznych technologii lub konfiguracji maszyny, ale w zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się zasadę: lakier dyspersyjny nakłada się na końcu.
Zespół farbowy jest przeznaczony do podawania farby drukowej i ma typowe elementy układu farbowego. Sekcja lakierująca (jeśli występuje) jest przystosowana do podawania lakieru i zwykle znajduje się po zespołach drukujących. W praktyce rozpoznaje się ją po funkcji i miejscu w linii.
Najczęściej wybiera się "pierwszy" lub "środkowy" kierując się intuicją zamiast zasadą warstw: farby najpierw, uszlachetnienie na końcu. Drugi błąd to mylenie lakieru z farbą i traktowanie go jak kolejnego koloru do druku, a nie jako warstwy finalnej.
Lakier dyspersyjny wybiera się często, gdy potrzebna jest ochrona i umiarkowany efekt wizualny bez wymagań typowych dla UV. UV daje mocniejsze utrwalanie i inne efekty, ale wymaga odpowiedniego systemu utwardzania. Dobór zależy od zlecenia, podłoża i wyposażenia maszyny.
Może poprawić odporność powierzchni na ścieranie podczas transportu i obróbki, ale bywa też istotny dla klejenia, foliowania czy sztancowania. Dlatego w praktyce sprawdza się zalecenia technologiczne oraz wykonuje próby, aby uniknąć problemów z przyczepnością.
"Ostatni" oznacza końcowy w kolejności przejścia arkusza przez maszynę. W maszynie 4-kolorowej będzie to zwykle 4. zespół, a przy większej liczbie zespołów – odpowiednio ostatni. W zadaniu chodzi o zasadę: lakier na końcu procesu.
Może to być pytanie o kolejność nakładania warstw (np. farby CMYK i lakier), o rozpoznanie sekcji lakierującej w schemacie maszyny albo o skutki technologiczne błędnej kolejności (np. naddrukowanie lakieru, spadek efektu ochronnego, problemy ze schnięciem).
Wystarczy zapamiętać regułę: lakier to wykończenie, więc idzie na końcu. Jeśli w odpowiedziach jest "ostatnim", zwykle jest to poprawne. Dopiero potem warto upewnić się, że pytanie dotyczy lakieru dyspersyjnego (a nie np. specjalnych warstw technologicznych).
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcje producentów maszyn offsetowych dotyczące lakierowania (dokumentacja użytkownika konkretnego modelu)
  • Podręczniki technologii poligraficznej: drukowanie offsetowe i uszlachetnianie
  • Materiały szkoleniowe dostawców lakierów dyspersyjnych (karty techniczne, zalecenia aplikacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego