KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 40.
W lutym 2026 r. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą zatrudnia cztery osoby na podstawie różnych umów. Przyjmij, że minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4 500 zł, a składka na Fundusz Pracy wynosi 2,45% podstawy. Wskaż kwotę składki na Fundusz Pracy, którą ma zapłacić płatnik, jeżeli:
- pracownik (umowa o pracę) otrzymuje 5 000 zł brutto,
- zleceniobiorca (umowa zlecenia) ma 1 500 zł, a u innego pracodawcy ma etat z wynagrodzeniem wyższym od minimalnego,
- pracownik (umowa o pracę) otrzymuje 2 000 zł brutto i nie ma innego tytułu,
- pracownik (umowa o pracę) otrzymuje 5 000 zł brutto i jest mężczyzną w wieku 62 lat?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składkę na Fundusz Pracy nalicza się tylko za osoby podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz z podstawą co najmniej równą minimalnemu wynagrodzeniu.
Tu warunki spełnia wyłącznie pracownik z 5 000 zł, więc FP = 5 000 × 2,45% = 122,50 zł; pozostałe osoby są wyłączone (zbieg tytułów, podstawa < minimum, zwolnienie 60+).

Pełne wyjaśnienie:

Składka na Fundusz Pracy (FP) jest finansowana przez płatnika i co do zasady wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W praktyce kadrowo-płacowej kluczowe są dwa pytania dla każdej osoby:

  • Czy dana umowa powoduje obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe u tego płatnika?
  • Czy podstawa wymiaru w przeliczeniu na miesiąc osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie (tu: 4 500 zł)?

Pracownik z wynagrodzeniem 5 000 zł (umowa o pracę) spełnia warunki: jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami i ma podstawę ≥ 4 500 zł. Dlatego naliczamy FP: 5 000 × 2,45% = 122,50 zł.

Zleceniobiorca z kwotą 1 500 zł nie generuje FP w tym zadaniu, ponieważ ma jednocześnie etat u innego pracodawcy z wynagrodzeniem wyższym od minimalnego. Taki zbieg tytułów oznacza, że z umowy zlecenia nie powstaje obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, więc nie ma też podstaw do FP.

Pracownik z wynagrodzeniem 2 000 zł ma co prawda etat (obowiązkowe ubezpieczenia), ale jego podstawa jest niższa niż minimalne wynagrodzenie (2 000 < 4 500), dlatego FP nie nalicza się.

Pracownik – mężczyzna w wieku 62 lat korzysta ze zwolnienia wiekowego (dla mężczyzn po ukończeniu 60 lat), więc mimo podstawy 5 000 zł FP nie jest należna.

Podsumowanie: jedyną osobą, od której naliczamy FP, jest pracownik z 5 000 zł, więc łączna składka FP płatnika wynosi 122,50 zł. Typowy błąd na egzaminie to naliczenie FP od zlecenia bez sprawdzenia innego etatu lub nieuwzględnienie zwolnienia 60+.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fundusz Pracy to państwowy fundusz celowy finansujący m.in. działania związane z rynkiem pracy. Składkę opłaca płatnik (np. pracodawca) za osoby, które podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, o ile spełnione są dodatkowe warunki (np. próg minimalnego wynagrodzenia).
Stawka FP wynosi 2,45%. Liczy się ją od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe danej osoby. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że podstawą jest wynagrodzenie brutto z umowy o pracę, jeśli nie podano innych elementów.
Warunkiem naliczania FP jest osiągnięcie podstawy wymiaru co najmniej równej minimalnemu wynagrodzeniu w przeliczeniu na miesiąc. Jeśli pracownik ma niższą podstawę (np. z powodu niskiego wynagrodzenia), płatnik nie wykazuje i nie opłaca FP za tę osobę, mimo że opłaca inne składki.
Nie zawsze. Składka FP od zlecenia występuje tylko wtedy, gdy zleceniobiorca z tej umowy podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Jeżeli ma jednocześnie etat u innego pracodawcy z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym, to zlecenie może nie stanowić obowiązkowego tytułu do tych ubezpieczeń, więc FP nie wystąpi.
W zadaniach kadrowo-płacowych zwolnienie wiekowe oznacza, że po przekroczeniu określonego wieku (dla mężczyzn po ukończeniu 60 lat) płatnik nie opłaca FP za taką osobę. Na egzaminie trzeba to wychwycić, bo łatwo "automatycznie" policzyć 2,45% od wynagrodzenia i zawyżyć wynik.
Najpierw oceń każdą osobę osobno: (1) czy podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym u tego płatnika, (2) czy podstawa ≥ minimalne wynagrodzenie, (3) czy nie ma zwolnienia (np. wiekowego). Dopiero potem zsumuj FP: podstawa × 2,45% dla osób spełniających warunki.
W praktyce płatnik powinien mieć informację, czy zleceniobiorca ma równolegle umowę o pracę (i jaka jest wysokość wynagrodzenia względem minimalnego). To wpływa na obowiązkowość ubezpieczeń ze zlecenia i w konsekwencji na FP. Na egzaminie tę informację zwykle podaje się w treści jako warunek.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych FP liczy się od podstawy wymiaru składek, która najczęściej jest wskazana jako wynagrodzenie brutto. Wynagrodzenie netto jest już po potrąceniach i nie jest podstawą do liczenia składek. Jeśli podstawa jest inna (np. z ograniczeniami), zadanie powinno to wyraźnie podać.
W praktyce rozliczeniowej składki są wykazywane w dokumentach rozliczeniowych składanych do ZUS (w tym w raportach imiennych dla ubezpieczonych). Na egzaminie ważniejsze jest poprawne ustalenie, czy FP w ogóle występuje i w jakiej kwocie, niż znajomość każdego pola formularza.
Najczęściej: (1) naliczenie FP od zlecenia bez analizy, czy jest obowiązkowe ubezpieczenie przy innym etacie, (2) pominięcie progu minimalnego wynagrodzenia, (3) nieuwzględnienie zwolnień (np. wiekowych). Dobra metoda to "checklista" warunków dla każdej osoby.
info

Około 35% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • Ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 475), art. 104 (stawka FP 2,45%)
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 11.09.2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r., Dz.U. 2013 poz. 1074

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. 2024 poz. 475) – przepisy o FP
  • Materiały szkoleniowe ZUS dotyczące zbiegu tytułów do ubezpieczeń (etat i zlecenie)
  • Podręczniki i repetytoria do kwalifikacji kadrowo-płacowych (część: składki na FP i FGŚP)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego