KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 43.
W marmoladkach cukier stanowi 80% ich składu. Wartość energetyczna l g cukru wynosi 4 kcal. Określ wartość energetyczną 100 g marmoladek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro cukier to 80% składu, to w 100 g marmoladek jest 80 g cukru.
Wartość energetyczna 1 g cukru wynosi 4 kcal, więc energia z cukru w tej porcji to 80 × 4 = 320 kcal. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia procentu lub błędu w mnożeniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć energię wynikającą z ilości cukru w 100 g marmoladek. Kluczowe są dwa kroki: (1) obliczenie masy cukru z podanego procentu składu oraz (2) przeliczenie tej masy na kilokalorie przy użyciu podanego przelicznika.

Krok 1: ile gramów cukru jest w 100 g marmoladek?
Jeżeli cukier stanowi 80% składu, to znaczy, że na każde 100 g produktu przypada 80 g cukru (bo 80% z 100 g = 80 g).

Krok 2: ile to daje energii?
Podano, że 1 g cukru ma wartość energetyczną 4 kcal. Zatem dla 80 g cukru energia wynosi:
80 g × 4 kcal/g = 320 kcal.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "400 kcal" pojawia się, gdy ktoś policzy 100 g × 4 kcal/g, czyli tak, jakby 100% produktu stanowił cukier. To pomija informację o udziale 80%.
  • "40 kcal" może wynikać z błędnego założenia, że 80% z 100 g to 10 g albo z przestawienia przecinka i policzenia 0,8 × 50 lub podobnego skrótu bez kontroli jednostek.
  • "32 kcal" zwykle jest skutkiem błędu rachunkowego (np. pomylenia 80 × 4 z 8 × 4) albo zgubienia zera przy mnożeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z procentami zawsze zapisuj krótko: "80% z 100 g = 80 g". Dopiero potem użyj przelicznika kcal/g. Taki dwustopniowy zapis minimalizuje ryzyko pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz, ile gramów cukru jest w porcji: procent × masa porcji. Potem przemnóż masę cukru przez przelicznik energetyczny (kcal/g). W tym typie zadań ważne są dwa kroki: masa składnika i dopiero energia.
To informacja o udziale masowym: w 100 g wyrobu 80 g stanowi cukier, a pozostałe 20 g to inne składniki (np. pektyny, kwasy, woda). Nie jest to jeszcze energia, tylko proporcja masy w produkcie.
Bo przelicznik 4 kcal dotyczy 1 g cukru, a nie 1 g całego produktu. Jeśli pominiesz etap wyznaczenia masy cukru, łatwo policzysz energię tak, jakby cały wyrób był cukrem, co prowadzi do zawyżonych wyników.
W zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych często stosuje się ogólny przelicznik dla węglowodanów: ok. 4 kcal/g. Jeśli w treści podano konkretną wartość (jak tutaj), zawsze używaj tej z zadania, nawet gdy znasz inne uśrednienia.
Najczęstszy błąd to policzenie 100 g × 4 kcal/g, czyli potraktowanie całych marmoladek jak czysty cukier. To ignoruje informację "80% składu". Poprawna metoda wymaga policzenia najpierw 80 g cukru w 100 g produktu.
Oceń zakres: skoro tylko 80% produktu to cukier, energia z cukru musi być mniejsza niż 100 g × 4 kcal/g = 400 kcal. Jednocześnie będzie bliska tej wartości. Wynik 320 kcal spełnia oba warunki, a 32 lub 40 kcal są nienaturalnie małe.
W praktyce egzaminacyjnej trzeba odczytać sens zdania z kontekstu: chodzi o 1 g. Jeśli dalej podano "4 kcal", to jest to typowy zapis "4 kcal na 1 g". Następnie wykonaj obliczenia standardowo, nie zmieniając znaczenia danych.
Przy 100 g jest najprościej: 80% ze 100 g to po prostu 80 g. Przy innych masach można użyć zapisu: 80% = 0,8, więc masa cukru = 0,8 × masa porcji. Zawsze dopisz jednostkę "g", żeby nie zgubić zera.
W realnym produkcie energia może pochodzić też z innych składników (np. innych węglowodanów). W tym zadaniu jednak liczymy wyłącznie na podstawie danych z treści, czyli udziału cukru i jego wartości energetycznej, bez dopowiadania brakujących informacji.
Częste są obliczenia: procentowa zawartość składnika w masie wyrobu, przeliczenie wartości energetycznej porcji, wydajność produkcji po ubytku masy, a także proporcje receptury (np. ile surowca na określoną liczbę sztuk). Schemat: procent → gramy → wynik.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Skoro cukier to 80% składu, to w 100 g marmoladek jest 80 g cukru.Wartość energetyczna 1 g cukru wynosi 4 kcal, więc energia z cukru w tej porcji to 80 × 4 = 320 kcal."

Źródła:

  • USDA FoodData Central, documentation/FAQs (Atwater general factors 4-4-9) – https://fdc.nal.usda.gov/ – accessed 2026-03-01
  • FAO, Food energy – methods of analysis and conversion factors (Atwater factors; 17 kJ/g ≈ 4 kcal/g for carbohydrates) – https://www.fao.org/3/y5022e/y5022e00.htm – accessed 2026-03-01
  • Encyklopedia PWN: "kaloria (cal), kilokaloria (kcal)" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/kaloria;3915905.html – accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki do technologii cukierniczej (działy: receptury, bilans surowcowy, wartość odżywcza)
  • Zbiory zadań z obliczeń zawodowych dla branży spożywczej (procenty, receptury, wydajność)
  • Materiały z żywienia człowieka: przeliczniki energetyczne makroskładników (kcal/g)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego