KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 2.
W oddziale chirurgii przebywa pacjentka lat 60, z rozpoznaniem stopy cukrzycowej. Rana na stopie nie goi się. Pacjentka niechętnie nawiązuje kontakt z otoczeniem, często płacze, nie ma apetytu. Jak określa się stan emocjonalny, który pojawił się u pacjentki?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Przygnębienie" to stan obniżonego nastroju i zniechęcenia, który często przejawia się płaczliwością, wycofaniem z kontaktów i spadkiem apetytu. Opis pacjentki wskazuje na dominujące objawy smutku i apatii, a nie na pobudzenie (gniew) ani reakcję na bezpośrednie zagrożenie (strach/lęk).

Pełne wyjaśnienie:

Opis zachowania pacjentki (niechęć do kontaktu z otoczeniem, częsty płacz, brak apetytu) wskazuje przede wszystkim na obniżony nastrój i spadek motywacji. Taki obraz w języku potocznym i w opisie klinicznym najtrafniej oddaje pojęcie przygnębienia – czyli stanu smutku, zniechęcenia i psychicznego obciążenia, które może towarzyszyć przewlekłej chorobie oraz długotrwałemu leczeniu.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do opisu?

  • "Gniew" zwykle łączy się z drażliwością, napięciem, skłonnością do pretensji, agresji słownej lub wrogości. W opisie dominują raczej wycofanie i płaczliwość, a nie postawa konfrontacyjna.
  • "Strach" jest typowo odpowiedzią na konkretne, rozpoznane zagrożenie (np. nagłe niebezpieczeństwo, ból związany z procedurą, bezpośrednia groźba). W pytaniu nie ma informacji o bezpośrednim bodźcu wywołującym reakcję strachu; zamiast tego są objawy długotrwałego obniżenia nastroju.
  • "Lęk" bywa bardziej uogólniony, "rozlany", często dotyczy przewidywanych trudności lub niepewności co do przyszłości. Może współwystępować z przygnębieniem, ale w przedstawionej sytuacji nie opisano typowych sygnałów przewagi lęku (np. niepokoju ruchowego, napięcia, natłoku obaw, pobudzenia autonomicznego). Najmocniej wybrzmiewa smutek, płacz i brak apetytu.

Dla opiekuna medycznego kluczowa jest uważna obserwacja i przekazywanie jej zespołowi terapeutycznemu: kiedy pojawiły się objawy, czy pacjentka je nasilająco zgłasza, jak wpływają na jedzenie, sen i współpracę. W praktyce warto łączyć rozpoznanie stanu emocjonalnego z działaniami wspierającymi: spokojną rozmową, zachętą do małych aktywności, zapewnieniem intymności, a przy utrzymujących się objawach – sygnalizowaniem potrzeby pogłębionej oceny psychologicznej lub lekarskiej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przygnębienie to stan obniżonego nastroju, zniechęcenia i smutku. Często widać je jako płaczliwość, wycofanie z kontaktów, spadek apetytu lub energii. U pacjentów przewlekle chorych może pojawiać się w reakcji na długie leczenie i ograniczenia.
Przygnębienie częściej daje obraz wycofania, smutku, płaczu i braku motywacji. Gniew zwykle wiąże się z drażliwością, podniesionym głosem, pretensjami, napięciem i zachowaniami konfrontacyjnymi. W praktyce porównuj dominujący ton emocjonalny i sposób reagowania na kontakt.
Strach jest reakcją na konkretne, rozpoznane zagrożenie (np. ból, zabieg, niebezpieczeństwo). Lęk bywa bardziej uogólniony, "rozlany", związany z niepewnością i przewidywaniem negatywnych zdarzeń. Oba stany mogą współwystępować, ale mają inny "punkt zaczepienia".
Długie leczenie, ból, ograniczenia ruchowe i obawa o przyszłość mogą obniżać nastrój. Do tego dochodzi zmęczenie procedurami, zależność od innych i spadek poczucia sprawczości. Przygnębienie nie musi oznaczać choroby psychicznej, ale wymaga zauważenia i wsparcia.
Typowe sygnały to płaczliwość, wycofanie z rozmów, brak apetytu, spadek energii, rezygnacja z aktywności, pesymistyczne wypowiedzi oraz mniejsza współpraca. Ważne jest porównanie z wcześniejszym funkcjonowaniem pacjenta i obserwacja, czy objawy się utrzymują.
Najpierw zapewnij spokój i poczucie bezpieczeństwa: spokojny ton, obecność, krótkie pytania otwarte i aktywne słuchanie. Nie bagatelizuj ("proszę nie płakać"), tylko nazwij emocje i zapytaj, czego pacjent potrzebuje. Istotne jest też przekazanie obserwacji personelowi.
Gdy spadek apetytu współwystępuje z wycofaniem, płaczem, rezygnacją i utrzymuje się mimo poprawy stanu somatycznego, może wskazywać na obniżony nastrój. Zawsze trzeba też wykluczać przyczyny fizyczne (ból, nudności, leki), dlatego obserwację zgłasza się zespołowi.
Nie zawsze. Przygnębienie opisuje obniżony nastrój i smutek, które mogą być przejściową reakcją na sytuację. Depresja jest zwykle pojęciem klinicznym i wiąże się z określonym nasileniem oraz czasem trwania objawów. W opiece ważne jest rozpoznanie sygnałów i zgłoszenie ich do oceny.
Notuj fakty i przykłady: co pacjent robił i mówił, jak często płakał, czy unikał kontaktu, ile zjadł, czy sen był zaburzony. Unikaj ocen ("symuluje"), zamiast tego opisuj zachowanie. Taka dokumentacja ułatwia zespołowi porównanie zmian i podjęcie działań.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi kojarzącej się z chorobą (np. "lęk", bo pacjent jest w szpitalu) bez analizy objawów. Inny błąd to mylenie pojęć strach/lęk. Pomaga strategia: wypisz w myślach 2–3 objawy kluczowe i dopasuj emocję, która je najlepiej tłumaczy.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Przygnębienie" to stan obniżonego nastroju i zniechęcenia, który często przejawia się płaczliwością, wycofaniem z kontaktów i spadkiem apetytu.

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "przygnębienie": https://sjp.pwn.pl/sjp/przygne-bienie; (dostęp: 2026-03-01)
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "lęk": https://sjp.pwn.pl/sjp/lek; (dostęp: 2026-03-01)
  • Wielki słownik języka polskiego PAN – wyszukiwarka haseł (np. "strach", "gniew", "przygnębienie"): https://wsjp.pl/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Słowniki języka polskiego (definicje: przygnębienie, lęk, strach, gniew)
  • Materiały z podstaw psychologii dla kierunków medycznych (emocje i nastrój, komunikacja terapeutyczna)
  • Notatki z zajęć o obserwacji pacjenta i dokumentowaniu zmian nastroju

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego