KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 30.
W oparciu o klasyfikację podaną w tabeli, określ klasę czystości wody podziemnej o parametrach:
• Ogólny węgiel organiczny – 10 mgC/l,
• Chlorki – 100 mgCl/l,
• Magnez – 150 mgMg/l,
• Potas – 20 mgK/l.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą klasyfikacji jakości wód podziemnych na podstawie różnych wskaźników chemicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasę czystości wyznacza się przez porównanie każdego wskaźnika z progami w tabeli i przyjęcie wyniku dla parametru "najgorszego". Dla podanych wartości co najmniej jeden parametr przekracza próg odpowiadający niższej jakości, więc końcowa klasyfikacja całej próbki wypada jako "Klasa IV".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z klasyfikacji jakości wód podziemnych nie wykonuje się zwykle obliczeń, tylko odczyt z tabeli progów. Postępowanie jest stałe:

  • dla każdego wskaźnika (ogólny węgiel organiczny, chlorki, magnez, potas) porównujesz wartość z odpowiednim wierszem tabeli,
  • ustalasz, do jakiej klasy kwalifikuje się każdy wskaźnik osobno,
  • na końcu przyjmujesz klasę wynikową jako klasę wyznaczoną przez parametr ograniczający, czyli ten, który wypada najgorzej (najniższa jakość / najwyższy numer klasy).

W tym pytaniu podane są cztery parametry. Jeśli nawet część z nich mieści się w wyższych klasach, to o wyniku decyduje ten, który w tabeli trafia do najniższej klasy jakości. Zgodnie z kluczem odpowiedzi wynikowa klasyfikacja to "Klasa IV", co oznacza, że co najmniej jeden z podanych wskaźników ma wartość kwalifikującą próbkę do tej klasy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Odpowiedzi "Klasa I", "Klasa II" i "Klasa III" zakładają, że wszystkie analizowane wskaźniki spełniają progi dla danej (lepszej) klasy. Gdy choć jeden parametr wypada gorzej, nie wolno "uśredniać" jakości ani wybierać klasy na podstawie większości wskaźników.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz na brudno klasy cząstkowe dla każdego wskaźnika i dopiero potem wybierz klasę końcową jako najgorszą z nich. To minimalizuje typowy błąd pominięcia jednego parametru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw porównujesz każdy wskaźnik z progami w tabeli i przypisujesz mu klasę. Potem wybierasz klasę wynikową według zasady parametru ograniczającego: o ocenie decyduje wskaźnik, który wypada najgorzej (najniższa jakość).
Bo klasyfikacja ma opisywać realne ryzyko i ograniczenia jakości wody. Jeśli jeden wskaźnik przekracza próg dla lepszych klas, to ta woda nie spełnia wymagań tych klas, nawet gdy pozostałe parametry są dobre. To zapobiega "maskowaniu" problemu uśrednianiem.
Ogólny węgiel organiczny (OWO/TOC) jest miarą ilości związków organicznych w wodzie. Może wskazywać m.in. dopływ materii organicznej, zanieczyszczenia bytowe lub procesy naturalne. W klasyfikacjach ma własne progi, niezależne od jonów nieorganicznych.
Chlorki są wskaźnikiem zasolenia i mogą rosnąć np. przez infiltrację wód słonych, oddziaływanie dróg (sole) lub ścieki. W tabelach klasyfikacyjnych porównuje się je z progami, bo podwyższone chlorki pogarszają przydatność wody i mogą świadczyć o antropopresji.
Magnez i potas to kationy wpływające na mineralizację i skład jonowy wody. Ich podwyższone wartości mogą wynikać z geologii (skały, wymiana jonowa) albo z działalności człowieka. W klasyfikacjach traktuje się je jako wskaźniki jakości, bo zmieniają właściwości użytkowe wody.
Nie. To częsty błąd. W typowej klasyfikacji z tabel progowych nie liczy się "większość" ani średnia. Jeżeli jeden wskaźnik kwalifikuje wodę do gorszej klasy, to cała próbka otrzymuje tę gorszą klasę, bo nie spełnia wymagań klas lepszych.
Najczęstsze to: pomylenie kolumn klasy, przesunięcie wiersza przy długiej tabeli, nieuwzględnienie jednostek, oraz przerwanie analizy po 1–2 wskaźnikach. Pomaga metoda: wypisać klasy cząstkowe dla każdego parametru i dopiero potem wybrać najgorszą.
Gdy pytanie wymaga przypisania klasy na podstawie progów liczbowych, tabela jest kluczowa (progi trzeba odczytać). Wiedza ogólna pomaga rozumieć zasadę "najgorszego parametru", ale bez progów nie da się uczciwie wyznaczyć klasy, jeśli nie są podane w treści.
Ćwicz pracę z tabelami: szybkie wyszukiwanie wiersza wskaźnika, kontrolę jednostek i zapisywanie klas cząstkowych. Ustal prostą procedurę: (1) odczyt dla każdego parametru, (2) wybór najgorszej klasy, (3) krótka kontrola, czy nic nie pominąłeś.
Tak. Jeśli zmieniają się progi lub nazewnictwo klas w dokumentach stosowanych w monitoringu, ta sama wartość parametru może zostać przypisana do innej klasy. Dlatego w praktyce (i na egzaminach) trzeba pracować na tabeli podanej w zadaniu, a w pracy zawodowej na aktualnych wytycznych/aktach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że klasę czystości wyznacza się przez porównanie każdego wskaźnika z progami w tabeli i przyjęcie wyniku dla parametru "najgorszego".

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z hydrochemii i monitoringu wód podziemnych
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu oceny stanu środowiska (tabele klasyfikacyjne, przykłady zadań)
  • Instrukcje laboratoriów dotyczące interpretacji wyników badań wód (część: wskaźniki fizykochemiczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego