KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 18.
W osiedlowym sklepie spożywczym z tradycyjną formą obsługi obrót ze sprzedaży wyniósł 200 000,00 zł.
Na podstawie danych przedstawionych w tabeli oblicz maksymalną wartość niedoboru.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wybiera się limit maksymalny dla sklepu ogólnospożywczego z obsługą tradycyjną: 0,8%.
Wartość maksymalnego niedoboru to 200 000 zł × 0,8% = 200 000 × 0,008 = 1 600 zł. Dlatego poprawna jest kwota 1 600,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać typowe obliczenie stosowane przy rozliczaniu ubytków/niedoborów w sklepie: maksymalny dopuszczalny niedobór jest liczony jako iloczyn obrotu i odpowiedniego limitu procentowego.

Krok 1: odczyt limitu z tabeli
Sklep jest ogólnospożywczy i ma tradycyjną formę obsługi, więc właściwy jest wiersz "ogólnospożywczy" oraz kolumna "Limit – sklep tradycyjny". Ponieważ pytanie dotyczy wartości maksymalnej, wybiera się limit maksymalny z tej kolumny: 0,8%.

Krok 2: obliczenie procentu z obrotu
Obrót wynosi 200 000,00 zł. Zamieniamy 0,8% na ułamek dziesiętny:
0,8% = 0,8 / 100 = 0,008.
Następnie liczymy:
200 000 × 0,008 = 1 600.
Otrzymujemy 1 600,00 zł jako maksymalną wartość niedoboru.

Dlaczego pozostałe kwoty są niepoprawne?

  • 1 200,00 zł pojawia się zwykle, gdy ktoś pomyli limit i użyje innej wartości procentowej lub wykona obliczenie z błędnym przelicznikiem (np. 0,6% zamiast 0,8% albo błąd w zamianie % na ułamek).
  • 2 000,00 zł odpowiadałoby limitowi 1,0% (bo 200 000 × 1% = 2 000). Taka wartość może wynikać z wybrania limitu dla innej formy obsługi (np. samoobsługi) lub z pomylenia kolumn.
  • 4 000,00 zł odpowiadałoby 2,0% (200 000 × 2% = 4 000), co jest typowe dla błędnego wzięcia wskaźnika z innej branży (np. mięsnej w samoobsłudze) albo z nieuważnego odczytu tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zaznacz w tabeli trzy elementy: branżę, formę obsługi i to, czy pytanie wymaga wartości minimalnej czy maksymalnej. Dopiero potem wykonuj rachunek procentowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór naturalny (ubytek) to strata towaru wynikająca z naturalnych procesów, np. parowania, rozsypywania czy drobnych uszkodzeń w transporcie i magazynowaniu. W praktyce rozlicza się go limitami procentowymi, aby ocenić, czy straty mieszczą się w dopuszczalnym poziomie.
Wybierz z tabeli właściwy limit maksymalny, zamień go na ułamek dziesiętny (np. 0,8% = 0,008), a potem pomnóż przez obrót: obrót × limit. Wynik to maksymalna dopuszczalna kwota niedoboru dla danego typu sklepu i branży.
Forma obsługi wpływa na ryzyko strat. W tradycyjnej obsłudze towar jest częściej pod kontrolą personelu, więc limity bywają niższe. W samoobsłudze klient ma większy dostęp do towaru, co zwiększa prawdopodobieństwo uszkodzeń i innych ubytków, dlatego limity w tabelach mogą być wyższe.
Najczęstsze pomyłki to: wybranie złej kolumny (samoobsługa zamiast tradycyjnej), użycie limitu minimalnego zamiast maksymalnego oraz wybór niewłaściwej branży (np. mięsnej zamiast ogólnospożywczej). Błąd w odczycie tabeli zwykle daje wynik inny o kilkaset lub kilka tysięcy złotych.
Prosty sposób: podziel przez 100. Czyli 0,8% = 0,8 / 100 = 0,008. Warto pamiętać, że procent to "na sto", więc zawsze przesuwasz przecinek o dwa miejsca w lewo. To pomaga uniknąć błędu rzędu wielkości w wyniku.
W zadaniach tego typu podstawą jest wielkość wskazana w poleceniu. Jeśli podano obrót ze sprzedaży, to od niego liczysz limit procentowy. Gdyby podano inną podstawę (np. wartość zapasu), obliczenia byłyby inne. Kluczowe jest, aby nie "domyślać się" podstawy, tylko czytać treść zadania.
Limit minimalny i maksymalny to dwa progi z tabeli. Gdy pytanie brzmi o wartość maksymalną niedoboru, bierzesz próg maksymalny. Gdy pytanie dotyczy wartości minimalnej albo dolnej granicy, bierzesz próg minimalny. Na egzaminie słowo "maksymalny" jest kluczowym ograniczeniem.
Towary mięsne i wędliny częściej zmieniają masę (np. utrata wilgotności), są wrażliwsze na temperaturę i uszkodzenia oraz wymagają specyficznego przechowywania. To zwiększa ryzyko naturalnych strat, więc w tabelach limitów często przewiduje się dla nich wyższe dopuszczalne wskaźniki niż dla asortymentu ogólnospożywczego.
Tak, zwykle wystarczy rachunek pisemny. Np. 0,8% z 200 000 zł to 200 000 × 0,008. Można liczyć też jako 200 000 ÷ 100 = 2 000 (to 1%), a następnie 2 000 × 0,8 = 1 600. Ten sposób bywa szybszy i zmniejsza ryzyko błędu w przecinku.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: 1% z 200 000 zł to 2 000 zł, więc 0,8% powinno być trochę mniej, czyli 1 600 zł. Jeśli wychodzi 16 000 zł lub 160 zł, to prawdopodobnie źle przeliczono procent (zły przecinek) albo odczytano niewłaściwy limit z tabeli.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Opis ilustracji (tabela limitów niedoboru dla branż i form obsługi) dostarczony w treści zadania – dane wejściowe do obliczeń

Materiały:

  • Zadania rachunkowe z obliczeń procentowych w handlu (arkusze ćwiczeń)
  • Materiały szkolne z gospodarki magazynowej i inwentaryzacji w handlu detalicznym
  • Przykładowe arkusze egzaminacyjne dla kwalifikacji sprzedażowych (dział: obliczenia i rozliczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego