KWALIFIKACJA OGR2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
W pierwszym roku po oborniku nie należy uprawiać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Groch (roślina motylkowata) nie jest zalecany w pierwszym roku po świeżym oborniku, bo nadmiar azotu hamuje symbiozę z bakteriami brodawkowymi i sprzyja nadmiernemu wzrostowi części zielonych oraz wyleganiu. Po oborniku lepiej rosną gatunki o dużych wymaganiach azotowych (np. ogórek, ziemniak).

Pełne wyjaśnienie:

Świeży obornik wnosi do gleby dużo materii organicznej i składników pokarmowych, w tym azotu, który w pierwszym roku jest szczególnie istotny dla roślin o wysokich wymaganiach pokarmowych. Dlatego w 1. roku po oborniku zwykle planuje się gatunki "żarłoczne", które potrafią wykorzystać zwiększoną dostępność azotu.

Odpowiedź "grochu" jest poprawna, ponieważ groch należy do roślin motylkowatych, które żyją w symbiozie z bakteriami brodawkowymi wiążącymi azot atmosferyczny. Gdy w glebie jest dużo łatwo dostępnego azotu (np. po świeżym oborniku), proces wiązania azotu jest hamowany, a roślina ma tendencję do nadmiernego rozwoju części wegetatywnych. Skutkiem może być wyleganie, większa podatność na choroby i słabsze zawiązywanie strąków, czyli pogorszenie plonu handlowego.

Pozostałe propozycje są mniej trafne jako odpowiedzi na to pytanie: "ogórków" i "ziemniaków" to przykłady roślin o dużych potrzebach azotowych, więc często korzystają w pierwszym roku po oborniku. "buraków" zwykle zalicza się do roślin o średnich wymaganiach; częściej umieszcza się je w kolejnych latach po oborniku, ale nie stanowią typowego zakazu w 1. roku tak jak motylkowe.

Wskazówka egzaminacyjna: po oborniku myśl "najpierw rośliny o dużym zapotrzebowaniu na azot", a motylkowe (np. groch) planuj później, gdy efekt azotowy obornika osłabnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Groch jako roślina motylkowata korzysta z symbiozy z bakteriami brodawkowymi wiążącymi azot. Po świeżym oborniku w glebie jest dużo azotu, co hamuje tę symbiozę i sprzyja nadmiernemu wzrostowi części zielonych oraz wyleganiu. W efekcie spada plon strąków.
To sezon uprawowy bezpośrednio po zastosowaniu obornika (świeżego), gdy efekt nawożenia jest najsilniejszy. W tym czasie rośliny mają dostęp do zwiększonej puli składników, zwłaszcza azotu, dlatego dobór gatunku powinien uwzględniać jego wysokie lub niskie wymagania pokarmowe.
Najczęściej wybiera się warzywa o dużych wymaganiach azotowych, które potrafią wykorzystać silny efekt nawożenia organicznego. W praktyce w tej grupie często wymienia się m.in. ogórki, ziemniaki i warzywa kapustne. Dobór zależy też od gleby i lokalnej technologii uprawy.
Buraki zwykle zalicza się do roślin o średnich wymaganiach pokarmowych, dlatego często planuje się je w kolejnych latach po oborniku (działanie następcze). Nie jest to jednak tak typowy "zakaz" jak w przypadku motylkowych; kluczowa jest dawka obornika i zasobność stanowiska.
Nadmiar azotu po oborniku może powodować bujny wzrost wegetatywny kosztem zawiązywania strąków, zwiększać ryzyko wylegania oraz sprzyjać problemom zdrowotnym roślin. Dodatkowo roślina słabiej "uruchamia" wiązanie azotu w brodawkach, bo azot jest łatwo dostępny z gleby.
Bakterie brodawkowe to mikroorganizmy żyjące w brodawkach na korzeniach roślin motylkowatych (np. grochu). Wiążą azot z powietrza i udostępniają go roślinie. Jeśli w glebie jest dużo azotu mineralnego (np. po oborniku), symbioza jest mniej efektywna.
Częsty błąd to sadzenie "czegokolwiek" po oborniku bez analizy wymagań pokarmowych oraz mylenie roślin o niskich potrzebach azotowych z roślinami, które dobrze znoszą nadmiar azotu. Uczniowie zapominają też o działaniu następczym obornika w latach kolejnych.
Ogórki zwykle zalicza się do warzyw o wysokim zapotrzebowaniu na składniki pokarmowe, w tym azot, dlatego często korzystają z nawożenia obornikiem w pierwszym roku. W praktyce trzeba jednak pilnować równowagi nawożenia i warunków glebowych, aby nie pogorszyć jakości plonu.
Groch częściej planuje się w późniejszych latach po oborniku, gdy silny efekt azotowy osłabnie. Wtedy roślina lepiej wykorzystuje symbiozę brodawkową i nie jest "popychana" do nadmiernego wzrostu wegetatywnego. Konkretne miejsce w zmianowaniu zależy od całej rotacji i stanowiska.
Wskazówką jest związek z azotem: obornik zwiększa dostępność azotu, a rośliny motylkowate (np. groch) same wiążą azot dzięki bakteriom. Jeśli pytanie dotyczy "pierwszego roku po oborniku", często chodzi o to, że motylkowe nie są wtedy zalecane mimo niskich wymagań azotowych.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Po oborniku lepiej rosną gatunki o dużych wymaganiach azotowych (np. ogórek, ziemniak)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do warzywnictwa: działy o płodozmianie i nawożeniu organicznym
  • Materiały szkolne i notatki z agrotechniki: podział roślin wg wymagań pokarmowych
  • Zestawienia/tabllice płodozmianowe dla warzyw (stanowiska po oborniku i działanie następcze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego