KWALIFIKACJA MED11 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 3.
W płaszczyźnie strzałkowej ocenia się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Płaszczyzna strzałkowa odpowiada ocenie ciała w widoku z boku.
W tym ujęciu analizuje się głównie krzywizny kręgosłupa (kifozy i lordozy) oraz ustawienie segmentów przód–tył. Koślawość kolan, skośne ustawienie miednicy i wychylenie tułowia na boki dotyczą typowo płaszczyzny czołowej.

Pełne wyjaśnienie:

Płaszczyzna strzałkowa służy do opisu i oceny struktur widocznych w rzucie bocznym (z profilu). W praktyce oceny postawy oznacza to, że analizuje się zależności przód–tył oraz kształt kręgosłupa w tym ujęciu. Dlatego poprawna jest odpowiedź "krzywizny kręgosłupa", bo fizjologiczna lordoza szyjna i lędźwiowa oraz kifoza piersiowa są właśnie krzywiznami ocenianymi w widoku z boku (czy są spłycone, pogłębione, czy prawidłowe).

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do odchyleń typowych dla płaszczyzny czołowej (widok z przodu lub z tyłu), gdzie ocenia się asymetrie lewo–prawo:

  • "koślawość kolan" to odchylenie osi kończyny w kierunku przyśrodkowo-bocznym, najlepiej widoczne z przodu/tyłu.
  • "ustawienie skośne miednicy" (asymetria wysokości talerzy biodrowych) również ocenia się w projekcji czołowej, porównując stronę prawą i lewą.
  • "wychylenie tułowia na boki od osi ciała" jest bocznym przechyleniem, a więc z definicji dotyczy kierunku lewo–prawo, typowego dla płaszczyzny czołowej.

W nauce do egzaminu pomaga prosta zasada: strzałkowa = profil = przód–tył, czołowa = przód/tył = lewo–prawo. W zawodzie technika ortopedy prawidłowe przypisanie obserwacji do płaszczyzny jest ważne m.in. przy opisie postawy, doborze gorsetów i ortez oraz porównywaniu efektów zaopatrzenia w czasie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płaszczyzna strzałkowa to płaszczyzna przebiegająca wzdłuż ciała i dzieląca je na część prawą i lewą. W praktyce oceny postawy odpowiada oglądaniu sylwetki z boku, czyli analizie zależności przód–tył.
W widoku z boku ocenia się przede wszystkim krzywizny kręgosłupa (kifozy i lordozy), ustawienie miednicy w przód/tył oraz relacje segmentów ciała w kierunku przód–tył. To typowa analiza w płaszczyźnie strzałkowej.
Krzywizny kręgosłupa (lordozy i kifozy) są wygięciami w kierunku przód–tył, a te najlepiej widać z profilu. Płaszczyzna strzałkowa opisuje właśnie zależności przód–tył, dlatego służy do takiej oceny.
Najczęstsza pomyłka to zamiana płaszczyzny strzałkowej z czołową. Uczniowie przypisują do strzałkowej odchylenia "na boki" (lewo–prawo), choć te dotyczą widoku z przodu/tyłu i płaszczyzny czołowej.
Jeśli odchylenie opisuje asymetrię lewo–prawo, np. przechylenie tułowia na bok, skośne ustawienie miednicy lub koślawość/szpotawość kolan, to zwykle ocenia się je w płaszczyźnie czołowej (widok z przodu lub z tyłu).
Nie, koślawość kolan jest odchyleniem osi kończyny w kierunku przyśrodkowo-bocznym, czyli najlepiej widocznym z przodu lub z tyłu. To klasyczny przykład cechy ocenianej w płaszczyźnie czołowej, a nie w strzałkowej.
Ocena w płaszczyźnie strzałkowej pomaga opisać profil pacjenta i krzywizny kręgosłupa, co bywa kluczowe przy doborze gorsetu, ortez tułowia lub przy ocenie kompensacji postawy. Ułatwia też porównywanie efektów zaopatrzenia.
Pomaga prosta reguła: strzałkowa = profil (patrzysz z boku) i oceniasz przód–tył; czołowa = przód/tył (patrzysz z przodu lub z tyłu) i oceniasz lewo–prawo. Warto ćwiczyć na zdjęciach sylwetki.
Skośne ustawienie miednicy analizuje się, gdy porównuje się wysokość prawej i lewej strony miednicy (asymetria lewo–prawo). To zwykle ocena w płaszczyźnie czołowej, wykonywana w widoku z przodu lub z tyłu.
Jeśli ktoś wybiera odpowiedzi opisujące "na boki", "skośnie" lub asymetrię stron ciała przy pytaniu o płaszczyznę strzałkową, to zwykle myli płaszczyzny. Warto zawsze dopasować kierunek odchylenia: przód–tył vs lewo–prawo.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Płaszczyzna strzałkowa odpowiada ocenie ciała w widoku z boku.W tym ujęciu analizuje się głównie krzywizny kręgosłupa (kifozy i lordozy) oraz ustawienie segmentów przód–tył."

Źródła:

  • Terminologia Anatomica: International Anatomical Terminology, Federative International Programme on Anatomical Terminologies (FIPAT) / IFAA, hasła dotyczące płaszczyzn anatomicznych (sagittalis, frontalis, transversalis) – wydanie książkowe
  • OpenStax Anatomy & Physiology 2e, rozdział "Anatomical Terminology" (body planes and sections): https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology-2e/pages/1-6-anatomical-terminology - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (pl), "Płaszczyzna strzałkowa" – definicja i zastosowanie w anatomii: https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82aszczyzna_strza%C5%82kowa - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Atlas anatomiczny człowieka (rozdział o płaszczyznach anatomicznych i kręgosłupie)
  • Skrypty z biomechaniki i kinezyterapii dotyczące oceny postawy
  • Materiały dydaktyczne z pracowni ortopedycznej: zasady oceny sylwetki pacjenta przed pobraniem miary

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego