KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 21.
W polach niemetanowych w przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy w zaporze przeciwwybuchowej umieszcza się nie mniej niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zaporach przeciwwybuchowych ilość wody odnosi się do przekroju wyrobiska w świetle obudowy, bo od tego zależy skuteczność zraszania i tłumienia wybuchu pyłu. Minimalna wartość 200 dm3 na 1 m2 ma zapewnić wystarczające rozpylenie wody, schłodzenie płomienia i osłabienie fali ciśnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Zapora przeciwwybuchowa jest zabezpieczeniem mającym ograniczyć rozwój wybuchu (zwłaszcza pyłu) w wyrobisku. Jej skuteczność zależy m.in. od tego, czy w momencie zadziałania powstanie odpowiednia "kurtyna" wody, która:

  • rozpyla się w strumieniu gazów powybuchowych,
  • pochłania energię (chłodzenie i zwilżanie),
  • zmniejsza intensywność płomienia i osłabia falę ciśnienia.

Dlatego wymagania podaje się w przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy – im większy przekrój, tym większa ilość wody jest potrzebna, aby uzyskać porównywalny efekt w całym świetle wyrobiska.

Odpowiedź "200 dm3 wody" wskazuje wymaganą wartość minimalną. Pozostałe propozycje ilustrują typowe rozbieżności:

  • "100 dm3 wody" jest zbyt małą ilością jak na poziom minimalny – wybór takiej wartości zwykle wynika z niedoszacowania wpływu przekroju wyrobiska lub błędnego utożsamienia objętości z "ilością na zaporę".
  • "300 dm3 wody" oraz "400 dm3 wody" mogą brzmieć "bezpieczniej", ale pytanie dotyczy progu nie mniej niż, czyli wartości granicznej, a nie zalecenia zwiększania zapasu.

W rozwiązywaniu takich zadań na egzaminie warto zawsze podkreślić w treści dwa elementy: (1) czy pytanie dotyczy minimum, czy wartości typowej; (2) do jakiej jednostki odniesienia podano wymóg (tu: 1 m2 przekroju).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to zabezpieczenie montowane w wyrobisku, które ma ograniczyć rozchodzenie się wybuchu (najczęściej pyłu). Działa przez wytworzenie bariery tłumiącej, np. poprzez rozpylenie wody w strumieniu gazów powybuchowych.
Bo skuteczność zapory zależy od wielkości "światła" wyrobiska. Większy przekrój oznacza większą przestrzeń do wypełnienia rozproszoną wodą, więc wymagania odnosi się do 1 m2, aby łatwo przeliczyć potrzebną objętość dla różnych wyrobisk.
To pole przekroju poprzecznego wyrobiska mierzone wewnątrz obudowy, czyli realna przestrzeń przepływu powietrza i gazów w wyrobisku. W zadaniach egzaminacyjnych to właśnie ta wartość bywa podstawą do przeliczania wymaganych zabezpieczeń.
Tak, bo zagrożenie wybuchem może dotyczyć także pyłu, a nie tylko metanu. "Niemetanowe" odnosi się do metanowości, ale nie wyklucza ryzyka związanego z pyłem i konieczności stosowania środków profilaktyki przeciwwybuchowej.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie słów "nie mniej niż", mylenie wartości odniesionej do 1 m2 z wartością "na całą zaporę" oraz wybór największej liczby z przekonania, że "większe zawsze jest lepsze", mimo że pytanie dotyczy minimum.
W praktyce 1 dm3 to 1 litr. Dzięki temu łatwiej wyobrazić sobie wielkość wymaganą w zaporze oraz wykonać proste przeliczenia, gdy zadanie odnosi wymaganie do przekroju wyrobiska (np. liczba litrów na m2).
Rozpylona woda pochłania ciepło, zwilża cząstki pyłu i ogranicza możliwość podtrzymania płomienia. Dodatkowo zwiększa opory przepływu i pomaga zmniejszać energię fali ciśnienia. Skuteczność zależy m.in. od ilości wody i sposobu jej rozproszenia.
Zawsze, gdy zadanie dotyczy przekroju wyrobiska lub parametrów wentylacyjnych. "W świetle obudowy" wskazuje, że nie liczy się przekrój "w caliźnie", tylko realny przekrój dostępny po zabudowie obudowy, czyli mniejszy i praktycznie istotny.
Zwykle nie, bo jest to pytanie o wymóg minimalny wyrażony liczbą. Można jednak ograniczyć ryzyko błędu, zapamiętując powiązanie: zapora wodna + przeliczenie na 1 m2 + minimalna ilość wody. To pomaga odróżnić minimum od wartości "zapasowych".
Warto powtórzyć: rodzaje zapór (np. wodne), cel stosowania, podstawowe definicje (przekrój w świetle obudowy) oraz typowe wartości minimalne pojawiające się w zadaniach. Dobrze działa nauka z fiszek i rozwiązywanie zestawów pytań z poprzednich lat.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "W zaporach przeciwwybuchowych ilość wody odnosi się do przekroju wyrobiska w świetle obudowy, bo od tego zależy skuteczność zraszania i tłumienia wybuchu pyłu."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu zagrożeń wybuchem pyłu i zabezpieczeń przeciwwybuchowych w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje zakładowe dotyczące budowy, rozmieszczenia i utrzymania zapór przeciwwybuchowych
  • Podręczniki/kompendia z bezpieczeństwa pracy w kopalniach podziemnych (działy: zagrożenia wybuchowe, profilaktyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego