KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 19.
W polach niemetanowych w zaporze przeciwwybuchowej w przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy umieszcza się nie mniej niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapora przeciwwybuchowa ma zadziałać automatycznie w chwili wybuchu, tworząc kurtynę wodną, która wiąże pył i chłodzi produkty wybuchu. Pytanie dotyczy minimalnej ilości wody przypadającej na 1 m2 przekroju wyrobiska w polu niemetanowym, więc poprawna jest najniższa wartość spełniająca wymaganie "nie mniej niż".

Pełne wyjaśnienie:

Zapory przeciwwybuchowe to zabezpieczenia stosowane w podziemnych wyrobiskach górniczych, których celem jest ograniczenie rozprzestrzeniania się wybuchu (zwłaszcza wybuchu pyłu węglowego oraz, w odpowiednich warunkach, zjawisk związanych z metanem). W praktyce zapory wodne działają tak, że fala ciśnienia wywołana wybuchem rozrywa lub zrzuca pojemniki z wodą, a rozpylona woda tworzy barierę: zwilża pył, zmniejsza jego unoszenie i odbiera ciepło produktom spalania.

W pytaniu kluczowe są trzy elementy:

  • "pola niemetanowe" – inne wymagania niż w polach metanowych (częsty błąd to mechaniczne przenoszenie wartości z pól metanowych);
  • "w przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy" – ilość wody należy odnosić do rzeczywistego przekroju użytkowego wyrobiska, a nie do przekroju "na oko";
  • "nie mniej niż" – pytanie sprawdza znajomość wartości minimalnej, a nie zalecanej czy maksymalnej.

Odpowiedź "200 m3 wody" jest wskazana jako spełniająca warunek minimalny, natomiast wartości "300 m3 wody", "400 m3 wody" i "500 m3 wody" oznaczałyby większe (surowsze) wymagania, niezgodne z ideą wyboru wartości minimalnej. Typową pułapką jest wybieranie największej liczby z przekonania, że "więcej wody = bezpieczniej", choć w testach liczy się zgodność z wymaganiem normatywnym.

W nauce do egzaminu warto zwracać uwagę także na jednostki i sposób przeliczenia na m2: najpierw ustala się przekrój wyrobiska w świetle obudowy, a następnie dobiera łączną ilość wody w zaporze tak, aby spełnić wymaganie minimalne dla danej strefy zagrożenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to urządzenie bezpieczeństwa w wyrobisku podziemnym, które ma osłabić lub zatrzymać falę wybuchu. Najczęściej realizuje to przez gwałtowne rozpylenie wody lub pyłu, co ogranicza unoszenie pyłu węglowego i chłodzi gorące produkty wybuchu.
Woda po rozpyleniu tworzy kurtynę, która wiąże pył (zmniejsza jego udział w dalszym spalaniu) oraz odbiera ciepło i energię z gazów powybuchowych. Dzięki temu spada intensywność reakcji i ryzyko przeniesienia wybuchu w głąb wyrobisk.
Oznacza, że wymaganą ilość wody (lub innego środka) odnosi się do pola przekroju użytkowego wyrobiska, liczonego wewnątrz obudowy. To ujednolica wymagania: szersze wyrobisko wymaga proporcjonalnie większej ilości środka w zaporze.
W polach metanowych ryzyko wybuchu metanu i jego skutków jest większe, dlatego wymagania zabezpieczeń bywają surowsze. W polach niemetanowych nacisk dotyczy głównie ograniczania wybuchów pyłu węglowego. Na egzaminie łatwo o błąd przez pomylenie tych dwóch reżimów.
Nie. W praktyce spotyka się zapory wodne, pyłowe oraz rozwiązania kombinowane. Wybór zależy od warunków ruchu, rodzaju zagrożenia i rozwiązań przyjętych w kopalni. W pytaniach testowych trzeba uważnie czytać, czy mowa o wodzie, pyle czy ogólnie o zaporze.
Najczęściej myli się m³ z dm³ (litrami) albo nie rozumie przeliczenia "na m² przekroju". Warto sprawdzać sens fizyczny zapisu: przelicznik na m² oznacza proporcjonalność do przekroju, a nie "dowolną" ilość wody w wyrobisku.
Najpierw ustala się przekrój wyrobiska w świetle obudowy (w m²). Następnie mnoży się go przez wymaganą ilość środka odniesioną do 1 m² (zgodnie z przyjętymi wymaganiami dla danego pola). Wynik daje minimalną łączną ilość wody, którą trzeba zapewnić w zaporze.
Zapora wodna zadziała w momencie przejścia fali ciśnienia po wybuchu. Impuls uderzeniowy powoduje rozrywanie pojemników lub zrzut zbiorników, co prowadzi do rozpylenia wody. Efektywność zależy m.in. od montażu, utrzymania i prawidłowego napełnienia.
Zapory instaluje się w wyrobiskach korytarzowych zgodnie z planem ruchu i przyjętym systemem zabezpieczeń. Lokalizacja zależy od rejonów zagrożonych oraz rozwiązań organizacyjno-technicznych w kopalni. Kluczowe jest, aby zapora była utrzymana i dostępna do kontroli.
Skup się na: zasadzie działania zapór, rozróżnieniu pól metanowych i niemetanowych, pojęciu przekroju w świetle obudowy oraz na tym, że wiele pytań dotyczy wartości minimalnych ("nie mniej niż"). Trenuj też interpretację jednostek i proporcjonalność do m².
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zapora przeciwwybuchowa ma zadziałać automatycznie w chwili wybuchu, tworząc kurtynę wodną, która wiąże pył i chłodzi produkty wybuchu."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Energii z 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Tekst Rozporządzenia Ministra Energii z 23.11.2016 r. (Dz.U. 2017 poz. 1118) wraz z załącznikami dotyczącymi zabezpieczeń przeciwwybuchowych
  • Materiały szkoleniowe BHP i przeciwpożarowe dla ruchu podziemnych zakładów górniczych (rozdziały o zaporach przeciwwybuchowych)
  • Instrukcje zakładowe (procedury) dotyczące montażu i kontroli zapór wodnych/pyłowych w danej kopalni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego