KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 33.
W pomieszczeniu kuchennym przewidziano pracę następujących urządzeń: toster 100 W, lodówka 200 W, zmywarka 2 kW, maszynka do mięsa 300 W, malakser 200 W. Współczynnik jednoczesności pracy wynosi 0,4. Wartość prądu znamionowego bezpiecznika, którym należy zabezpieczyć ten obwód, to
Ilustracja przedstawia tabelę składającą się z dwóch głównych kolumn oraz czterech wierszy z danymi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sumaryczna moc urządzeń to 2800 W.
Po uwzględnieniu współczynnika jednoczesności 0,4 moc obliczeniowa wynosi 1120 W.
Dla 230 V prąd obciążenia to ok. 4,9 A, więc najmniejszym właściwym zabezpieczeniem jest bezpiecznik 6 A (dopuszczalna moc 1380 W). Większe wartości 10–20 A byłyby przewymiarowane i osłabiają ochronę przewodów.

Pełne wyjaśnienie:

Aby dobrać prąd znamionowy bezpiecznika dla obwodu, najpierw wyznacza się moc zainstalowaną (sumę mocy wszystkich przewidywanych odbiorników), a następnie moc obliczeniową, czyli uwzględnia się, że nie wszystkie urządzenia muszą pracować jednocześnie.

1) Suma mocy urządzeń:
100 W + 200 W + 2000 W + 300 W + 200 W = 2800 W.

2) Moc obliczeniowa z jednoczesnością:
2800 W × 0,4 = 1120 W.

3) Przeliczenie na prąd dla 230 V:
I = P/U = 1120/230 ≈ 4,87 A.

Dobór zabezpieczenia wykonuje się zgodnie z zasadą praktyczną: wybierz najmniejszy bezpiecznik, który nie powinien zadziałać przy obciążeniu obliczeniowym, a jednocześnie nie będzie przewymiarowany, bo zbyt duża wartość pogarsza ochronę przewodów przed przeciążeniem.

Odpowiedź "6 A" jest właściwa, ponieważ przy tej wartości oraz podanej w tabeli mocy dopuszczalnej (1380 W) zabezpieczenie ma zapas względem 1120 W. Odpowiedzi "10 A", "16 A", "20 A" również "udźwignęłyby" takie obciążenie, ale są większe niż potrzeba, więc byłyby typowym przykładem przewymiarowania zabezpieczenia w tym zadaniu.

Jak nie popełnić błędu na egzaminie?

  • Nie myl mocy zainstalowanej (2800 W) z mocą obliczeniową (1120 W).
  • Zawsze wykonaj krok I=P/U, zamiast zgadywać wartość w amperach.
  • Pamiętaj o kryterium "najmniejszego spełniającego warunek", jeśli odpowiedzi są stopniowane.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moc obliczeniową liczysz jako: Poblicz = Psuma × k. Najpierw dodaj moce wszystkich urządzeń (Psuma), a potem pomnóż przez współczynnik jednoczesności k=0,4. To uwzględnia, że nie wszystkie odbiorniki pracują równocześnie.
Bo współczynnik jednoczesności opisuje typowe użytkowanie: część urządzeń włącza się sporadycznie lub nie działa równolegle. Pominięcie współczynnika zwykle zawyża obciążenie, prowadząc do doboru zbyt dużego zabezpieczenia i słabszej ochrony przewodów.
Użyj zależności I = P/U. Dla P=1120 W i U=230 V otrzymasz I≈1120/230≈4,87 A. Na egzaminie wystarczy zaokrąglić do ok. 4,9 A i dobrać najbliższe wyższe zabezpieczenie z odpowiedzi.
Oznacza wybór takiej wartości prądu znamionowego, która nie powinna zadziałać przy normalnym obciążeniu obliczeniowym, ale jednocześnie nie jest niepotrzebnie duża. Zbyt duży bezpiecznik może nie zareagować na przeciążenia niebezpieczne dla przewodów.
W tym typie zadania tak, bo 16 A jest przewymiarowane względem obliczonego prądu ok. 4,9 A. Taki dobór zmniejsza skuteczność ochrony przed przeciążeniem. Egzamin zwykle wymaga wskazania najmniejszej poprawnej wartości z podanych opcji.
Najczęstsze to: pomijanie współczynnika (branie 100% sumy mocy), mylenie go z "rezerwą bezpieczeństwa" i dobieranie jeszcze większego bezpiecznika oraz wykonywanie mnożenia tylko dla części urządzeń. Pomaga zapis: najpierw suma, potem mnożenie.
Stosuje się go przy projektowaniu i doborze zabezpieczeń dla obwodów z wieloma odbiornikami (mieszkania, zaplecza, pomieszczenia techniczne), gdzie nie wszystkie urządzenia pracują równolegle. Ułatwia racjonalny dobór przekrojów przewodów i aparatów.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych z prostym doborem bezpiecznika zwykle przyjmuje się uproszczenie dla 230 V i mocy czynnej (W). Jeśli cos φ ma być uwzględniony, powinien być podany w treści. Gdy go nie ma, licz I≈P/U.
Porównaj obliczony prąd z prądem bezpiecznika oraz (jeśli podano tabelę) dopuszczalną moc z mocą obliczeniową. Jeśli bezpiecznik ma wartość dużo większą niż potrzeba (np. kilkukrotnie), to w zadaniu "dobierz zabezpieczenie" jest to typowy sygnał przewymiarowania.
W praktyce przy pracach w obiektach z instalacjami gazowymi często występują urządzenia zasilane elektrycznie (automatyka, wentylacja, wyposażenie pomieszczeń). Umiejętność oszacowania obciążenia i doboru zabezpieczenia pomaga współpracować z elektrykami i ocenić bezpieczeństwo zasilania urządzeń towarzyszących.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Większe wartości 10–20 A byłyby przewymiarowane i osłabiają ochronę przewodów."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_(fizyka) - dostęp 2026-04-02
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Nat%C4%99%C5%BCenie_pr%C4%85du_elektrycznego - dostęp 2026-04-02

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki (moc, prąd, napięcie, dobór zabezpieczeń)
  • Materiały dydaktyczne dot. instalacji elektrycznych niskiego napięcia i doboru zabezpieczeń nadprądowych
  • Normy z serii PN-HD 60364 omawiane na zajęciach (dobór zabezpieczeń, ochrona przed przeciążeniem)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego