KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 17.
W pomieszczeniu stałej pracy (tokarni) o kubaturze 140 m3 pracuje trzech pracowników. Maszyny i regały zajmują 75 m3. Kubatura pomieszczenia
Ilustracja przedstawia wyciąg z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1977 roku, dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymagana jest wolna objętość co najmniej 13 m³ na pracownika jednocześnie zatrudnionego. Wolna objętość = 140 m³ − 75 m³ = 65 m³. Na 1 osobę: 65/3 = 21,67 m³/os., czyli więcej niż 13 m³/os. Wniosek: kubatura (wolna objętość) jest wystarczająca.

Pełne wyjaśnienie:

W ocenie, czy pomieszczenie stałej pracy spełnia wymagania BHP dotyczące przestrzeni, kluczowe jest rozróżnienie kubatury całkowitej i wolnej objętości. Przepis odnosi się do wolnej objętości, czyli tej części kubatury, która pozostaje po odjęciu objętości zajętej przez maszyny, urządzenia, regały i inny sprzęt.

Krok 1: oblicz wolną objętość pomieszczenia
Całkowita kubatura: 140 m³
Objętość zajęta przez maszyny i regały: 75 m³
Wolna objętość = 140 − 75 = 65 m³

Krok 2: przelicz wolną objętość na jednego pracownika
W pomieszczeniu pracuje jednocześnie 3 pracowników, więc:
65 m³ / 3 = 21,67 m³ na osobę (po zaokrągleniu).

Krok 3: porównaj z wymaganiem minimalnym
Wymaganie minimalne: 13 m³ wolnej objętości na pracownika.
Otrzymany wynik 21,67 m³/os. jest większy od 13 m³/os., więc warunek wolnej objętości jest spełniony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "jest niedostateczna" – byłoby prawdą tylko wtedy, gdy wolna objętość na osobę spadła poniżej wymaganego minimum. Tu przekracza minimum znacząco.
  • "jest za mała o 26 m³" – taka różnica nie wynika z żadnego poprawnego porównania. Minimalna łączna wolna objętość dla 3 osób przy progu 13 m³/os. to 39 m³, a dostępna wolna objętość wynosi 65 m³, więc nie ma "braku", tylko zapas.
  • "nie spełnia wymogów rozporządzenia" – w zakresie wolnej objętości wynik spełnia wymaganie. (W praktyce BHP ocenia się także wolną powierzchnię podłogi, ale w tym zadaniu nie podano danych o m², więc rozstrzygnięcie dotyczy wskazanego kryterium kubatury/wolnej objętości.)

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw odejmij objętość zajętą przez wyposażenie, a dopiero potem dziel przez liczbę osób pracujących jednocześnie. To najczęstsze miejsce popełniania błędu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wolna objętość to część kubatury, która pozostaje do dyspozycji pracowników po odjęciu objętości zajętej przez maszyny, urządzenia, regały i sprzęt. To właśnie tę wartość porównuje się z wymaganiem minimalnym (m³ na osobę), a nie kubaturę całkowitą.
Stosuj prosty schemat: 1) weź kubaturę całkowitą (m³), 2) odejmij objętość zajętą przez wyposażenie, 3) podziel wynik przez liczbę osób pracujących jednocześnie, 4) porównaj z wymaganym minimum m³/os.
Ponieważ maszyny i regały "zabierają" część przestrzeni, która nie jest dostępna jako powietrze i przestrzeń dla pracowników. Przepisy odnoszą się do warunków przebywania ludzi w pomieszczeniu, więc liczy się realna, wolna objętość wpływająca m.in. na wymianę powietrza i komfort pracy.
Dla pomieszczeń stałej pracy wymaga się co najmniej 13 m³ wolnej objętości na każdego pracownika jednocześnie zatrudnionego. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba wykazać, że po odjęciu objętości urządzeń i podziale na osoby wynik jest ≥ 13 m³/os.
Liczy się liczba pracowników jednocześnie przebywających w pomieszczeniu. To częsty błąd: ktoś dzieli wolną objętość przez wszystkich zatrudnionych w firmie lub na zmianie. Na egzaminie zawsze przyjmuj liczbę osób pracujących w tym samym czasie w danym pomieszczeniu.
Najpierw policz wolną objętość i porównaj z progiem 13 m³/os. Dla 3 osób minimalnie potrzeba 3×13 = 39 m³ wolnej objętości. Jeśli wolna objętość jest większa niż 39 m³, warunek kubatury jest spełniony; potem (gdy są dane) sprawdza się jeszcze m² podłogi.
To pomieszczenie, w którym pracownik przebywa i wykonuje pracę w sposób stały (regularnie, zgodnie z organizacją pracy). W praktyce obejmuje to m.in. warsztaty i hale, jeśli stanowiska są tam zlokalizowane na stałe. W zadaniach egzaminacyjnych to sygnał, że stosuje się wymagania dla stałej pracy.
Tak, wymagania obejmują zwykle dwa kryteria: wolną objętość (m³/os.) oraz wolną powierzchnię podłogi (m²/os.). Jeżeli w treści zadania są dane tylko o kubaturze i objętości zajętej przez wyposażenie, to rozstrzygnięcie dotyczy kryterium m³; do m² potrzebne są osobne dane o powierzchni.
Najczęstsze pomyłki to: 1) użycie kubatury całkowitej zamiast wolnej objętości, 2) brak odjęcia objętości maszyn, 3) dzielenie przez złą liczbę osób (niejednoczesność), 4) mylenie jednostek m³ z m². Warto zapisać kroki obliczeń.
Ćwicz krótkie schematy obliczeń: wolna objętość, przeliczenie na osobę, porównanie z progiem. Rób notatki z typowych wartości progowych i ucz się, do czego się odnoszą (m³ vs m²). Na egzaminie zapisuj działania, bo to ogranicza błędy uwagi i pomaga w kontroli wyniku.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wymagana jest wolna objętość co najmniej 13 m³ na pracownika jednocześnie zatrudnionego."

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP – dział dotyczący pomieszczeń i stanowisk pracy
  • Materiały szkoleniowe BHP z zakresu ergonomii i organizacji stanowisk pracy
  • Zadania rachunkowe z BHP: kubatura, powierzchnia, wentylacja – arkusze ćwiczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego