Gaworzenie jest jednym z kluczowych etapów rozwoju mowy w 1. roku życia. Najczęściej rozumie się je jako etap, w którym niemowlę zaczyna powtarzać sylaby i tworzyć ciągi dźwięków przypominające strukturę mowy (np. "ba-ba", "da-da"), często podczas zabawy i w reakcji na kontakt z opiekunem. Z tego powodu jako typowy czas pojawienia się gaworzenia podaje się około 5.–6. miesiąca życia.
Odpowiedź "2.–3. miesiąca życia" pasuje raczej do wcześniejszego etapu, w którym dominują wokalizacje o charakterze eksperymentowania głosem (często określane jako gruchanie). W tym czasie dziecko wydaje przyjemne, gardłowe lub samogłoskowe dźwięki, ale bez stabilnego, sylabowego "sklejania" spółgłoski z samogłoską.
Odpowiedzi "8.–10. miesiąca życia" oraz "11.–12. miesiąca życia" są zwykle zbyt późne jak na początek gaworzenia. W tym okresie u wielu dzieci obserwuje się już bardziej złożone sekwencje sylab, zmianę intonacji (brzmienie zbliżone do "mowy zdaniowej") oraz rosnącą intencjonalność komunikacji (gest wskazywania, naprzemienność w "dialogu", pierwsze proste słowa lub ich prototypy). To może sprawiać wrażenie, że "wtedy dopiero zaczyna się mowa", ale sam etap gaworzenia zazwyczaj powinien pojawić się wcześniej.
W praktyce opiekunka dziecięca powinna pamiętać, że tempo rozwoju jest indywidualne. Ważniejsze od pojedynczej liczby miesięcy jest obserwowanie trendu: czy dziecko stopniowo przechodzi od prostych wokalizacji do sylab, a następnie do bardziej zróżnicowanych ciągów dźwięków i intencjonalnej komunikacji. Jeśli wokalizacje są bardzo ubogie lub brak postępu, warto omówić to z rodzicem i zasugerować konsultację specjalistyczną.
