KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 8.
Który odruch nie należy do odruchów posturalnych noworodka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odruch spadochronowy jest reakcją obronną pojawiającą się typowo dopiero w późniejszym okresie niemowlęcym, a nie u noworodka. Pozostałe wymienione reakcje są zaliczane w praktyce klinicznej do odruchów/reakcji związanych z kontrolą postawy i napięcia w okresie noworodkowym.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania, który z wymienionych odruchów nie należy do odruchów posturalnych noworodka. W ujęciu rozwojowym część reakcji związanych z utrzymaniem postawy i ochroną przed upadkiem pojawia się dopiero wraz z dojrzewaniem układu nerwowego.

Odpowiedź "Spadochronowy" jest właściwa, ponieważ odruch spadochronowy (reakcja spadochronowa) jest traktowany jako reakcja ochronna kończyn górnych, która nie jest typowa dla okresu noworodkowego i zwykle ujawnia się później w niemowlęctwie. Z tego powodu nie zalicza się go do zestawu odruchów ocenianych jako posturalne u noworodka.

Pozostałe odpowiedzi mogą w różnych opracowaniach być ujmowane jako odruchy/reakcje posturalne albo toniczne, oceniane we wczesnym okresie życia:

  • "Asymetryczny toniczny szyjny" – jest klasycznym odruchem tonicznym, omawianym w kontekście wczesnych odruchów wpływających na napięcie i ułożenie ciała; dlatego bywa łączony z zagadnieniami postawy.
  • "Bocznego podparcia" – odnosi się do reakcji podporowej, kojarzonej z mechanizmami stabilizacji i kontroli postawy.
  • "Błędnikowy" – wiąże się z wpływem układu przedsionkowego (błędnika) na napięcie i ułożenie ciała, co również jest analizowane w ramach kontroli posturalnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się reakcja o charakterze ochronnym (jak "spadochronowy"), warto sprawdzić, czy nie jest to reakcja rozwijająca się dopiero w kolejnych miesiącach życia. Najczęstszy błąd to przenoszenie wiedzy z okresu późniejszego niemowlęctwa na noworodka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odruch posturalny to automatyczna reakcja układu nerwowego pomagająca utrzymać lub korygować ułożenie ciała (postawę) w odpowiedzi na zmianę pozycji lub bodziec. U noworodka obserwuje się je jako proste, mimowolne schematy ruchu powiązane z napięciem mięśniowym.
Odruch spadochronowy traktuje się jako reakcję ochronną, która wymaga dojrzalszej kontroli nerwowo-mięśniowej i koordynacji. Z tego powodu najczęściej opisuje się go jako pojawiający się później w niemowlęctwie, a nie w okresie noworodkowym.
Pomaga kryterium funkcji: odruchy pierwotne dotyczą prostych reakcji (np. ssanie, chwyt), a posturalne odnoszą się do utrzymania i korygowania ułożenia ciała. W zadaniach testowych zwracaj uwagę, czy opis dotyczy "postawy/stabilizacji/ochrony przed upadkiem".
Najczęściej myli się wiek występowania odruchu (noworodek vs późne niemowlę) oraz nazwy podobnie brzmiące. Drugi typ błędu to automatyczne przypisanie każdego odruchu do "posturalnych", gdy w nazwie pojawia się słowo kojarzące się z postawą lub napięciem.
Reakcje ochronne (np. związane z podpieraniem się i zabezpieczeniem przed upadkiem) zwykle narastają wraz z rozwojem kontroli głowy, tułowia i kończyn w niemowlęctwie. To ważna wskazówka: jeśli reakcja ma charakter "obronny", często nie jest typowa dla noworodka.
Nie. Diagnozę stawia personel medyczny. Opiekunka dziecięca może jednak obserwować zachowanie i reakcje dziecka w codziennych sytuacjach oraz przekazać rodzicom rzeczowe informacje o niepokojących sygnałach, zachęcając do konsultacji specjalistycznej.
Obserwuj dziecko podczas naturalnych czynności (karmienie, przewijanie, noszenie), bez prowokowania silnych bodźców. Zwracaj uwagę na symetrię ułożenia, napięcie mięśni, reakcje na zmianę pozycji. Jeśli coś budzi niepokój, zanotuj sytuację i omów z rodzicem.
Asymetryczny toniczny odruch szyjny jest opisywany jako wczesny wzorzec wpływający na ułożenie kończyn przy skręcie głowy. W praktyce edukacyjnej omawia się go jako element dojrzewania napięcia i koordynacji. Utrzymywanie się nietypowo długo może wymagać konsultacji.
Różne opracowania mogą inaczej klasyfikować reakcje (np. jako pierwotne, toniczne, posturalne lub ochronne) oraz używać nieco odmiennego nazewnictwa. Na egzaminie warto trzymać się podziału przyjętego w materiałach kursu i zwracać uwagę na wiek typowego występowania odruchu.
Skuteczne jest łączenie nazwy z "funkcją": np. czy odruch dotyczy ochrony, chwytu, ssania, czy postawy. Pomaga też tabela: nazwa → bodziec → reakcja → typowy wiek. Ucz się w małych blokach i powtarzaj na fiszkach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 28% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odruch spadochronowy jest reakcją obronną pojawiającą się typowo dopiero w późniejszym okresie niemowlęcym, a nie u noworodka.

Źródła:

  • MSD Manual Professional Version – "Physical Examination of a Newborn" (sekcja dotycząca odruchów noworodkowych) https://www.msdmanuals.com/professional/pediatrics/care-of-the-normal-newborn/physical-examination-of-the-newborn - accessed 2026-03-01
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Newborn reflexes" https://medlineplus.gov/ency/article/003296.htm - accessed 2026-03-01
  • Physiopedia – hasło "Parachute Reflex" (opis i typowy czas pojawienia) https://www.physio-pedia.com/Parachute_Reflex - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rozwoju psychoruchowego niemowląt (skrypty/notesy zajęć)
  • Wytyczne i opisy badania neurologicznego noworodka w podręcznikach pediatrii/neonatologii
  • Rzetelne kompendia medyczne online opisujące odruchy noworodkowe (sekcje o newborn reflexes)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego