Odleżyny (urazy/owrzodzenia od ucisku) powstają przede wszystkim wskutek długotrwałego ucisku i zaburzeń mikrokrążenia w tkankach, często nasilanych przez tarcie, ścinanie oraz wilgoć. U osoby unieruchomionej w łóżku podstawą profilaktyki jest wielokierunkowe postępowanie: odciążanie, pielęgnacja skóry, kontrola wilgoci, obserwacja miejsc narażonych i wsparcie żywieniowe.
Odpowiedź "diety bogatobiałkowej oraz zastosować materac zmiennociśnieniowy." jest poprawna, ponieważ łączy dwa istotne filary profilaktyki:
- Żywienie (białko) – białko jest kluczowe dla utrzymania i odbudowy tkanek, syntezy kolagenu i procesów naprawczych. U osób starszych, chorych i niesamodzielnych często występuje ryzyko niedożywienia, które zwiększa podatność skóry na uszkodzenia.
- Powierzchnie podparcia – materac zmiennociśnieniowy zmienia punkty nacisku w czasie, co pomaga ograniczać stałe przeciążenie tych samych okolic (np. kość krzyżowa, pięty) i wspiera profilaktykę niedokrwienia tkanek.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z typowych powodów spotykanych w praktyce:
- "diety ubogoenergetycznej oraz zastosować materac zmiennociśnieniowy." – samo ograniczanie energii może pogarszać stan odżywienia i osłabiać zdolność tkanek do regeneracji; u osoby leżącej celem zwykle nie jest redukcja kalorii, tylko pokrycie zapotrzebowania (zależnie od stanu klinicznego).
- "diety bogatoresztkowej oraz zastosować środki natłuszczające skórę." – dieta bogatoresztkowa dotyczy głównie pracy jelit i nie jest kluczową interwencją przeciwodleżynową. Natłuszczanie może być elementem pielęgnacji, ale nie zastąpi działań redukujących ucisk.
- "diety ubogobiałkowej oraz zastosować środki nawilżające skórę." – ograniczanie białka (bez wyraźnych wskazań medycznych) działa w kierunku przeciwnym do potrzeb regeneracji tkanek. Nawilżanie skóry jest ważne, ale bez odciążania i właściwego żywienia jest niewystarczające.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu jest "profilaktyka odleżyn", szukaj odpowiedzi, która łączy odciążanie/powierzchnie przeciwodleżynowe oraz wsparcie organizmu (często żywienie). Kosmetyki do skóry są dodatkiem, a nie głównym mechanizmem zapobiegania.
